«Портомойня» музее

«Портомойни» тарихы 1833 елның уртасында, Алабугада суүткәргеч салынгач башлана. Суүткәргеч төзү инициаторы шәһәр башлыгы И. В. Шишкин була. Бу кер юу өчен елга буендагы җәмәгать кер юу бүлмәсе. Якындагы авылларда яшәүчеләр монда килеп кер юа һәм су ала. Бер үк вакытта портомойняда дүрт хатын-кыз кер юа ала, калганнары чиратны эскәмияләрдә көтеп утыра^[1].

Кер юу түләүле була, кайнар суны аерым сатып алалар. «Портомойне» да даими рәвештә кассир, җыештыручы һәм мичкә ягучы эшли. Күпчелек хатын-кызлар сабынны үзләре белән алып килә, чөнки сабын да акчага сатыла.

1941 елның августында хуҗалык ихтыяҗлары буенча әлеге портомойняга шагыйрә М. И. Цветаева килә, ул каршыда, хәзерге вакытта музее урнашкан Бродельщиковлар йортында фатир ала^[2]. Портомойняны музейлаштыру Марина Цветаеваның мемориаль комплексын төзү кысаларында үткәрелә.

2009 елда М. И. Цветаеваның мемориаль комплексы төзелеше тәмамлана һәм «Портомойня» музее ачыла. Музей Россия Федерациясе мәдәният министрлыгы ярдәме белән ЕГМЗ генераль директоры Г. Р. Руденко инициативасы белән төзелә һәм Татарстан Республикасы территориясендә бердәнбер тарихи һәм мәдәни һәйкәл булып тора.

Музей эчендә XIX гасырның гадәти портомойнясы шартлары күрсәтелә, кер юучы хатын-кызларның бакыр фигуралары урнаштырыла. Идән һәм диварлар табигый бут ташыннан эшләнә, идәндә кер юу өчен агач кәритәләр тора, стенадан агач ботакларыннан ясалган суүткәргеч торбалар куела. Дымның күбрәк булуы агач торбаларның ныклыгын билгеле^[3]. Анда шулай ук, кер юу барышына турыдан-туры кагылышлы булган көянтәләр, кәрзиннәр, керле чиләкләр бар. Казанда су кайнату өчен кечкенә күмер миче куела^[4]. Тактаташларда язулар сабын җитештерү тарихы һәм төрле вакытта кер юуның төрле ысуллары турында сөйли.