Башинформ

Башинформ мәгълүмат агентлыгы (рус. Информационное агентство Башинформ, баш. Башинформ мәғлүмәт агентлығы) — Башкортстан Республикасындагы Россия дәүләт мәгълүмат агентлыгы. Сәяси, икътисади, социаль һәм мәдәни характердагы мәгълүматны әзерли һәм тарата. Баш офисы Уфа шәһәрендә урнашкан[1].

Тасвирлама

Агентлык көн саен мәгълүмат чыгарылышлары әзерли һәм аларны рус, инглиз, башкорт телләрендә тарата. Мәгълүмат продуктлары киңкүләм мәгълүмат чараларына, дәүләт һәм җәмәгать оешмаларына, шулай ук чит ил медиаларына җиткерелә. «Башинформ» матбугат конференцияләре, брифинглар һәм журналистлар өчен башка чаралар оештырыла[1].

Агентлык федераль һәм халыкара киңкүләм мәгълүмат чаралары белән хезмәттәшлек итә, шул исәптән РИА Новости һәм Интерфакс белән. Шулай ук Идел буе һәм Урал төбәкләренең басмалары белән эшли. «Башинформ» «Версия», «Курьер» газеталарын, «Общественная электронная газета» интернет-басмасын оештыручы булып тора[1].

Уфа полиграфия комбинаты белән берлектә «Версия» китап сериясен чыгара[1].

Агентлык эшчәнлегенең төп юнәлешләре:

  • республикадагы вакыйгаларны оператив яктырту;
  • дәүләт органнары эшчәнлеген мәгълүмат белән тәэмин итү;
  • киңкүләм мәгълүмат чаралары өчен яңалыклар тасмаларын тарату;
  • матбугат чаралары оештыру;
  • интернет-портал һәм мультимедиа проектларын үстерү[1].

«Башинформ» МА 40 урынга исәпләнгән пресс-залга һәм 80 урынлык конференц-холлга ия[2].

Агентлыкның рәсми сайты төбәкнең яңалык порталлары арасында карау саны буенча лидерлар рәтенә керә. 2026 елның апреленә карата, «Башинформ» 275,72 пункт индексы белән Башкортстанның төбәк массакүләм мәгълүмат чаралары арасында «Медиалогия»  [рус.] цитирование рейтингында беренче урынны алып тора[3]. Bashinform.ru сайты төбәкнең иң күп карала торган яңалыклар порталы булып тора: 2026 елның мартында «Яндекс. Метрика» мәгълүматлары буенча, сайтны 500 меңгә якын уникаль кулланучы караган, айлык караулар саны — 1,73 млн[4]. Штаб-квартирасы Уфада урнашкан[5].

Тарихы

1992 елның 1 августында Башкортстан Республикасы Югары Советы Президиумы карары белән «Версия» газетасы нигезендә Башкортстанның «Версия» Республика мәгълүмат-хокук агентлыгы төзелә. Агентлыкка нигез салучыларның берсе һәм беренче җитәкчесе Виктор Игнатьевич Журавлёв була[6]. Башта агентлык Эчке эшләр министрлыгы бинасында (Ленин ур., 7) 15  м² мәйданлы бер бүлмәдә урнаша, штаты «Версия» газетасы редакциясе хезмәткәрләреннән тора[7].

1994 елның июнендә оешма «Башинформ» ДМХА (ГИПА «Башинформ») дип үзгәртелә, бу тар хокукый тематикадан китәргә һәм төбәккә бәйлелекне билгеләргә мөмкинлек бирә. Мәгълүмат хезмәтенең беренче җитәкчесе Владимир Мазин була. Аның җитәкчелегендә яшь журналистлар Рөстәм Вахитов, Марият Артюхова, Людмила Лесунова, Рамил Гатауллин һәм башкалар кергән коллектив төбәк өчен яңа булган оператив хәбәрләр жанрын үзләштерә башлый. Бу эш дөнья мәгълүмат агентлыкларының дөреслек һәм оперативлык стандартларына нигезләнә[7].

1995 елда агентлык «Башинформ» БР ДМА (ГИА РБ «Башинформ») исемен ала һәм Гафури ур., 101 адресы буенча урнашкан бинага күчә. Игорь Арамелев җитәкчелегендәге белгечләр командасы Матбугат йортына кадәр кабель суза һәм 1994 елның ноябрендә компьютер челтәре аша беренче яңалыклар тапшырыла. 1997 елның 12 мартында bashinform.ru домены теркәлә, ул Башкортстандагы беренче интернет-ресурсы була[8][1].

1997 елда Мәскәүдә Башкортстан көннәрен яктыртуны һәм пресс-үзәкне уңышлы оештырганнан соң, республика газеталары «Башинформ» материалларын актив бастыра башлый. Шул вакыттан башлап агентлыкка традицион рәвештә барлык эре дәүләт чараларын яктырту эше йөкләнә.

2002 елда агентлык 100 % дәүләт милкендә булган «Башинформ» МА ААҖ итеп үзгәртелә. Бу чорда Илдар Гыймаев инициативасы белән агентлык Киров ур., 45 адресы буенча урнашкан элеккеге «Башфото» тресты бинасына күчә. Яңа статус эшчәнлекне киңәйтергә мөмкинлек бирә: 2005 елда видеохезмәт бүлеге төзелә, документаль һәм нәфис фильмнар («Кредитная история», «Три берега одной реки» сериаллары) төшерелә башлый, сайт мультимедиа порталына әверелә[7].

Җитәкчеләр

Төрле елларда «Башинформ» мәгълүмат агентлыгы белән җитәкчелек итүчеләр:

  • Виктор Игнатьевич Журавлёв;
  • Юнир Әхмәтҗан улы Азнабаев;
  • Максим Владимирович Ульчев;
  • Дилә Рәис кызы Сәгыйтова.

2025 елдан «Башинформ»ның генераль директоры Равил Вилсор улы Зарипов була. Баш мөхәррир — Шәрәфетдинов Руслан Михайлович[5].

Бүләкләр

  • «Башинформ» агентлыгының «Ярҙам» проекты «Герои пера» (2023) бөтенроссия конкурсы лауреаты була[9];
  • Башкортстан Республикасы башлыгының «Достоверность. Ответственность. Мужество» премиясе (2025)[10];
  • Рима Баталованың «Молодость нации» җәмәгать премиясе — сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән кешеләр һәм спорт турындагы материаллар өчен «Открытый взгляд» номинациясендә җиңүче (2025);
  • БР ГТК (МЧС) «Созвездие мужества-2025» конкурсы — коткаручылар турындагы материаллар сериясе өчен 1 нче урын (2025)[11].

Галерея

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 6 Башинформ", агентство (рус.). Башкирская энциклопедия: в 7 тт.. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 апрель 2026.
  2. Пресс-конференции в «Башинформ». 2501111.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  3. Башкирия: «Башинформ» — самый цитируемый. abzelil.com (2 март 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  4. Статистика «Башинформ». 2501111.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  5. 1 2 Коротко об ИА Башинформ.рф. bashinform.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  6. Ушел из жизни один из основателей агентства "Башинформ" (2016-08-22). 6 апрель 2026 тикшерелде.
  7. 1 2 3 Шакиров Алик. Мой «Башинформ»: часть I. i-gazeta.com (26 февраль 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  8. «Башинформ». 20 лет спустя. 6 апрель 2026 тикшерелде.
  9. Проект «ЯРАМ» агентства «Башинформ» стал лауреатом Всероссийского конкурса «Герои пера». xn--90aj4ac.xn--p1ai. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  10. Радий Хабиров вручил награды лучшим журналистам Башкирии. www.bashinform.ru (16 декабрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  11. Дарья Субботина. «Башинформ» победил в конкурсе МЧС Башкирии «Созвездие мужества-2025». bashkortostan102.ru (12 декабрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.