Валдис Целмс

Валдис Целмс (1943 елның 24 октябрендә туган) латыш сәнгать әһеле, график дизайнер һәм нео-мәҗүсилек җитәкчесе. Ул үзенең кинетик сәнгате өчен мәшһүр һәм Балтик нео-мәҗүсилек Latvijas Dievtuŗu sadraudze оешмасының җитәкчеләренең берсе.

Иртә тормыш һәм белем алуы

Валдис Целмс 1943 елның 24 октябрендә Сигулда Муниципалитетында, Вилдогас пагастста туган булган. Ул Рига Төзелеш Колледжында һәм Латвия Сәнгать Академиясендә Сәнәгать Сәнгате бүлегендә укыган.[3]

Сәнгать һәм дизайн

Файл:Dizaina objekts robežzīme RĪGA , Bauskas šoseja 01.JPG
Целмс дизайнын ясаган Рига чик юл тамгасы.

Целмс 1960-ынчы елларда Латвиядә сәнгать формасы өйрәнүе өчен кинетик сәнгать нигезләүчеләренең берсе булып таныла. Ул 1970-енче елларда Латвия сәнгать дөньясында кинетик сәнгать, фотомонтажлары һәм график дизайны белән мәшһүр булган.[4][5] Кинетик сәнгате өчен ул хәзерге материаллары һәм ихтыяҗларны халык сәнгатеннән йогынтылар белән комбинацияләгән һәм табигать хәрәкәтләрен эмуляцияләп караган. Ул 1970-енче елларда дизайнын ясап караган күбрәк амбициоз сыннарның кайберәүләре вакытында реализацияләнмәгән булган, әмма Советлар Союзы төшүеннән соң төзелгән һәм күрсәтелгән булган.[6] 1980-енче елда ул төп юллары аша Латвия башкаласына кергәндә кешеләрне рәхим итә торган зур "Rīga" (Рига) тамгаларының дизайнын ясаган.[7]

Целмсның сәнгать эшләренең зур ретроспективасы 2013 елда Латвия Декоратив Сәнгатьләр һәм Дизайн Музеенда 70-енче туган көнен котлавында үткәрелгән булган.[8] 2014 елда ул Латвия дәүләтеннән Өч Йолдыз Ордены белән бүләкләнгән булган.[9]

Мәҗүси яңарыш

Целмс Балтик нео-мәҗүси төркеме Latvijas Dievtuŗu sadraudze җитәкчеләренең берсе. Бу вазифасында ул Даугава елгасында утрауда 2007 елда инаугурацияләнгән Локстене Диэвтури изге урынын барлыкка китергән такымны җитәкләгән.[10] 2007 елда ул Latvju raksts un zīmes (сүзгә-сүз тәрҗемәсеː Латыш Өлгеләре һәм Символлары) китабын нәшер иткән, ул яхшы сатылган булган. 2016 елда ул Baltu dievestības pamati (сүзгә-сүз тәрҗемәсеː Балтик Дин Нигезләре) эшен нәшер иткән, анда ул, Эрнестс Брастиньш, Мария Гимбутас һәм Янина Курсита-Пакуле йогынтысы астында Балтик Илаһларга һәм аларны ничек белүгә кереш бирә.[11]

Нәшер ителгән эшләре

  • Latvju raksts un zīmes: baltu pasaules modelis: uzbūve, tēli, simbolika. Folkloras informācijas centrs, Riga 2007, ISBN 978-9984-39-019-2.
  • Baltu dievestības pamati. Izdevniecība Lauku Avīze, Riga 2016, ISBN 978-9934-15-241-2

Искәрмәләр

Өстәмә укырга мөмкин

  • Celms, Valdis (1994). «The Dialectic of Motion and Stasis in Kinetic Art». Leonardo 27 (5, Prometheus: Art, Science and Technology in the Former Soviet Union: Special Issue): 387–390. DOI:10.2307/1576092.