Виктор Крылов
Виктор Иванович Крылов (24 гыйнвар 1874, Кострома губернасы — 10 июль 1928, Ленинград) — Россия һәм Совет педагогы, җәмәгать эшлеклесе, төбәкне өйрәнүче, Карелия дәүләт төбәкне өйрәнү музее директоры (1925—1928)[1][2].
Тормыш юлы
Кострома губерниясе Кострома өязе Борщино авылында рухани Иоанн Симеонович Крылов (1833—1900) гаиләсендә туган[1][2].
Ру училище һәм дини семинария тәмамлый. 1900 елда Казан руханилар академиясенең тарих бүлеген тәмамлаганнан соң, Олонец руханилар семинариясендә, Олонец епархиясе хатын-кызлар училищесында тарих һәм география фәннәрен укыта, 1906 елдан Петрозаводск укытучылар семинариясендә белем бирә[1][2].
Олонец губерниясен өйрәнү җәмгыяте әгъзасы (1913—1917), Карелияне өйрәнү җәмгыяте сәркатибе (1923—1924) була[1][2][3]. 1914 елда укытучылар семинариясенең мөгаллимнәр составыннан Петрозаводск шәһәр думасы гласные итеп сайлана. 1917 елгы Февраль революциясеннән соң Петрозаводск укытучылар берлеге («укытучылар союзы») җитәкчелегенә керә, кадетлар партиясенең Петрозаводск бүлеген оештыручыларның берсе була[1][2].
1918—1919 елларда — Петрозаводск кооперативлар берлегенең оештыру бүлеге мөдире.
1919—1920 елларда — Петрозаводск кооперативлар берлеге идарәсе әгъзасы һәм рәисе.
1920—1921 елларда — Карелия кооперативлар берлеге идарәсе рәисе.
1921—1922 елларда — Олонец кооперативлар берлеге идарәсе әгъзасы, «Кооперативная жизнь Карелии» газетасы редакторы.
1923—1924 елларда — Каронегсоюз сәркатибе[3].
1925—1928 елларда — Олонец табигый-сәнәгать һәм тарихи-этнографик музее (хәзер — Карелия дәүләт төбәкне өйрәнү музее) директоры[2].
Бу чорда Карелиядә эшләгән барлык фәнни-тикшеренү экспедицияләре (Олонец фәнни экспедициясе һәм Дәүләт гидрология институтының Онега экспедициясе, Бородин биология станциясе, проф. Шингареваның малярия учакларын тикшерү экспедициясе һ.б.) белән тыгыз элемтәләр урнаштыра һәм саклый[2].
«Олонецкий кооператор», «Известия общества изучения Карелии», «Экономика и статистика Карелии» журналларын редакцияли. Төньяк-Көнбатыш газеталарында һәм журналларында төбәкне өйрәнү мәсьәләләренә багышланган 50 дән артык мәкалә һәм язма авторы[2][3].
Ленинградта «Революция корбаннары исемендәге» хастаханәдә вафат була. 1928 елның 10 июлендә Ленинградта җирләнә[1][2].
Гаиләсе
Хатыны — Софья Дмитриевна (кыз фамилиясе Любецкая), Петрозаводск диния училищесы күзәтчесе Д. И. Любецкийның (1846—1915) кызы. Балалары — Виктория, Виктор[1].
Хезмәтләре
- Николай Феофилактович Лесков (1871—1915). — Петрозаводск, 1916
- А. П. Воронов (1864―1912) (Прошлые и настоящие деятели по изучению Карелии) // «Известия общества изучения Карелии». 1924. № 2
- О работе Онежской научной экспедиции (по докладу профессора С. А. Советова) // «Экономика и статистика Карелии». 1927. № 1―3
- Научно-исследовательская деятельность в Карелии за минувшее десятилетие. 1917―1927 гг. // «Экономика и статистика Карелии». 1928. № 1.
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Инно Х. О. Хельви Инно. Учитель и краевед В. И. Крылов (1874—1928) // Краевед: сборник статей. — Петрозаводск: Verso, 2007. — С. 116—119 (рус.). Национальная библиотека Республики Карелия. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мошина Т. А., Потахин С. Б. Крылов Виктор Иванович // Энциклопедия «Карелия» (рус.). ИА «Республика» / «Петрозаводск говорит». Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 Дианова Е. В. Дианова Е. В. Краеведческие музеи и кооперация Европейского Севера: опыт сотрудничества (первая четверть ХХ в.) // Вопросы музеологии. — 2015. — № 1. — С. 55—64 (рус.). Санкт-Петербургский государственный университет. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 июнь 2026.
Әдәбият
- В. И. Крылов (Некролог). — Краеведение, 1928, т. 5, № 8, с. 510.
- Потапов Б. Памяти В. И. Крылова // Красная Карелия. — 1928. — № 162.
- Григорьев С. В. Биографический словарь: Естествознание и техника в Карелии. — Петрозаводск, 1973.
- Инно Х. О. Учитель и краевед В. И. Крылов (1874—1928) // Краевед: Сборник статей. — Петрозаводск, 2007. — С. 116—119.