Габделбари Исаев
Габделбарый Низаметдин улы Исаев (шулай ук Абдулбари Исаев; баш. Әбделбарый Низаметдин улы Исаев; 28 гыйнвар 1907, Югары Аташ, Уфа губернасы — 13 ноябрь 1983, Ленинград) — СССР мөселман дин эшлеклесе, дин белгече, Ленинград җәмигъ мәчете имамы һәм ССРБның Европа өлеше һәм Себер мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе[1]. Коръәнне татар теленә тәрҗемә итү белән шөгыльләнә[2].
Тәрҗемәи хәле
Габделбарый Исаев Башкортстан АССРның Бөре кантоны Түләгән авылындагы мәдрәсәне тәмамлый. 1926 елда Бөре кантонының Карҗау авылында мулла булып хезмәт итә[3].
1946—1953 елларда Габделбарый Исаев Үзәк диния нәзарәтендә эшли. 1953—1956 елларда ул Уфаның икенче мөселман мәхәлләсендә имам-хатыйб булып хезмәт итә, 1956 елда Ленинград җәмигъ мәчетенең имам-хатыйбы итеп билгеләнә[3].
1975 елның маеннан 1980 елның июненә кадәр Габделбарый Исаев ССРБның Европа өлеше һәм Себер мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе вазифасын башкара. Бу вазифадан киткәч, ул Ленинградка кайта[1].
Дин белеме өлкәсендәге эшчәнлеге
Дини хезмәтләрендә Габделбарый Исаев, хәнәфи хокукый традициясенә таянып, Коръән һәм хәдисләр текстларына мөрәҗәгать итә. Аның архив мирасында вәгазьләр, фәтвәләр, хатлар һәм башка дини текстлар сакланып калган[2].
Коръән тәрҗемәсе
Габделбарый Исаев Коръәнне татар теленә 30 ел тәрҗемәи итә. Ул шулай ук Коръәннең тематик тәрҗемәсен әзерли[2].
Тәрҗемәнең кулъязмасы аның гаиләсендә сакланып кала һәм «Коръән Кәрим тәрҗемәсе» китабын нәшер итү өчен нигез булып тора. Төп кулъязманың күләме 1,7 меңгә якын бит тәшкил итә, басылып чыккан басманың күләме — 500 биттән артык[4].
Исемен мәңгеләштерү
Габделбарый Исаев һәм аның Ленинград җәмигъ мәчетендәге хезмәте турындагы материаллар «Медина» нәшрият йорты тарафыннан бастырылып чыгарыла[1].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 Соборная мечеть Петербурга. К 100-летию закладки (рус.). ИД «Медина» (16 октябрь 2008). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
- ↑ 1 2 3 Бустанов, Альфрид Каримович. Исламское богословие в Советском Союзе: десять фактов о муфтии Габделбари Исаеве (рус.). Реальное время (17 август 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
- ↑ 1 2 Одиннадцатый российский муфтий Габдельбарый Исаев (рус.). Центральное духовное управление мусульман России. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
- ↑ В Казани вышел татарский перевод Корана муфтия Габдельбари Исаева (рус.). Реальное время. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
Әдәбият
- Исаев Габделбарый. Коръән Кәрим тәрҗемәсе — авторның кулъязмасы нигезендә әзерләнгән Коръәннең татарча тәрҗемәсе.