Иван Грачёв

Иван Дмитриевич Грачёв (19 февраль 1952, Якутск) — Россия сәясәтчесе һәм икътисадчысы, физика-математика фәннәре кандидаты (1985), икътисад фәннәре докторы (2010)[1][2]. I, II, III, V һәм VI чакырылыш Дәүләт думасы депутаты; 2011—2015 елларда Думаның энергетика буенча комитетын җитәкләгән[1][3]. РФА Үзәк икътисад-математика институты (ЦЭМИ РАН) хезмәткәре[1].

Тәрҗемәи хәле һәм фәнни эшчәнлеге

1952 елның 19 февральендә Якутск шәһәрендә туган. 1973 елда Казан дәүләт университетының физика факультетын тәмамлый, аннары аспирантурада укыый[4][5]. 1985 елда «Гамәли спектроскопиянең күп үлчәмле бурычларын статистик регулярлаштыру» темасына кандидатлык диссертациясен, 2010 елда икътисад фәннәре буенча «Икътисадый алгарышны модельләштерүнең һәм институциональ тормышка ашыруның методологиясе һәм эконофизик инструментарие» темасына докторлык диссертациясен яклый[2].

1973—1993 елларда Казанның «Техфотопроект» фәнни-тикшеренү институтында эшли: инженер, өлкән инженер, өлкән фәнни хезмәткәр һәм бүлек башлыгы була[1]. Иркутск илкүләм тикшеренү техник университеты мәгълүматлары буенча, уннан артык уйлап табу авторы булып тора[4].

2016 елның ноябреннән РФА ЦЭМИның эксперименталь икътисад лабораториясенең баш фәнни хезмәткәре вазифасын башкара[6]. Аның басмаларында икътисадый-математик модельләштерү, эпидемиягә каршы чаралар, энергетика үсеше һәм инновацион процесслар карала[7][8][9][10].

Сәяси эшчәнлеге

1990 елда Татарстан АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана; 1990—1993 елларда «Халык хакимияте» депутатлар төркемен җитәкли. Шулай ук «Килишү» депутатлар төркеме һәм Татарстанда базар үзгәртеп корулары программасын әзерләү буенча эшче төркем белән җитәкчелек итә[1][5].

1993 һәм 1995 елларда «Яблоко» берләшмәсе исемлекләре буенча Дәүләт думасына сайлана. I һәм II чакырылышларда милек, хосусыйлаштыру һәм хуҗалык эшчәнлеге комитеты рәисе урынбасары вазифасын били; 1994—1995 елларда аның кече бизнес буенча ярдәмче комитетын җитәкли. 1994—2000 елларда «Тигезхокуклылык һәм законлылык» төбәк блогы советында рәислек итә[1].

Грачёв Георгий Задонский һәм Владимир Семаго белән бергә 1995 елда Дәүләт думасына кертелгән ипотека турындагы закон проектының инициаторларының берсе була. 1996 елның ноябрендә ул проектны икенче укылышка тәкъдим итә. «Ипотека (күчемсез милек залогы) турында» федераль закон 1998 елда кабул ителә[11].

1998 ел башында партиягә әгъзалык һәм демократик оешмаларның киң коалициясен төзү мәсьәләләре буенча каршылыклар аркасында «Яблоко»дан чыга[12]. 1999 елда «Ватан — Бөтен Россия» блогы исемлеге буенча III чакырылыш Дума депутаты була; 2001 елның мартына кадәр «Халык депутаты» депутатлар төркемендә тора[5]. Дәүләт думасының 2000 елның 12 апрелендәге карары белән ипотека кредитлавын үстерү буенча комиссия рәисе итеп сайлана; комиссия эшчәнлеге срогы III чакырылыш Думаның вәкаләтләре тәмамланганчы билгеләнгән була[13][14].

2001 елның 25 мартындагы Татарстан Президенты сайлауларында 116 947 тавыш (5,47 %) җыеп, өченче урынны яулый[15].

2007 елда «Гадел Россия» партиясеннән V чакырылыш Дума депутаты итеп сайлана. Бу чакырылышта энергетика буенча комитет рәисе урынбасары була[1]. VI чакырылышта энергетика буенча комитетны җитәкли. 2015 елның 21 апрелендәге карар белән Дәүләт думасы аны комитет рәисе вазифасыннан азат итә; 2016 елда чакырылыш тәмамланганчы депутат булып кала[1][3].

2016 елда VII чакырылыш Думага сайлауларда Иркутск өлкәсенең 95 нче Шелехов бермандатлы округы буенча «Үсеш партиясе»ннән тәкъдим ителә. Өченче урынны яулый; округтан депутат итеп Сергей Тен сайлана[16][17].

Гаиләсе

Тормыш иптәше — Оксана Дмитриева, икътисадчы һәм берничә чакырылыш Дәүләт думасы депутаты[5].

Бүләкләре һәм танылуы

  • «СССР уйлап табучысы» күкрәк тамгасы[1];
  • Республикада икътисадый үзгәртеп корулар проекты өчен Татарстан АССР Министрлар Советы премиясе (1990)[1];
  • Иркутск илкүләм тикшеренү техник университетының шәрәфле профессоры[4].

Сайланма фәнни хезмәтләре

  • Грачёв И. Д. Статистическая модель автопрогресса экономических систем // Известия Иркутской государственной экономической академии. — 2008. — № 6 (62). — С. 107—110.[7]
  • Грачёв И. Д. Статистическая модель автопрогресса экономических систем. — М.: Наука, 2010.[18]
  • Грачёв И. Д., Ларин С. Н., Соколов Н. А. Цифровая модель социально-экономической оптимизации управления противодействием эпидемии // Стратегическое планирование и развитие предприятий: материалы XXII Всероссийского симпозиума. — М.: ЦЭМИ РАН, 2021. — С. 152—155. — DOI:10.34706/978-5-8211-0796-1-s2-07.[8]
  • Некрасов С. А., Грачёв И. Д., Егорова Н. Е. О трансформации принципов развития возобновляемой энергетики в Российской Федерации // Стратегическое планирование и развитие предприятий: материалы XXVI Всероссийского симпозиума. — М.: ЦЭМИ РАН, 2025. — С. 782—787. — DOI:10.34706/978-5-8211-0833-3-S3-29.[9]
  • Грачёв И. Д., Ларин С. Н., Ноакк Н. В. Новый подход к анализу инновационного развития экономических систем // Стратегическое планирование и развитие предприятий: материалы XXVII Всероссийского симпозиума. — М.: ЦЭМИ РАН, 2026. — С. 96—99. — DOI:10.34706/978-5-8211-0837-1-S1-16.[10]

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Грачев Иван Дмитриевич (рус.). БИЗНЕС Online. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 Все диссертации высших чиновников администрации президента, правительства и депутатов Госдумы (рус.). Коммерсантъ (1 апрель 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 Постановление Государственной Думы от 21 апреля 2015 года № 6513-6 ГД «Об освобождении депутата Государственной Думы Грачёва Ивана Дмитриевича от должности председателя Комитета Государственной Думы по энергетике» (рус.). Государственная Дума (21 апрель 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Грачёв Иван Дмитриевич (рус.). Иркутский национальный исследовательский технический университет. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 Отставки и назначения (рус.). Коммерсантъ Власть (20 апрель 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  6. ↑ Грачёв Иван Дмитриевич (рус.). ИСТИНА — интеллектуальная система тематического исследования наукометрических данных. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  7. ↑ 1 2 Статистическая модель автопрогресса экономических систем (рус.). Известия Байкальского государственного университета (2008). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  8. ↑ 1 2 Цифровая модель социально-экономической оптимизации управления противодействием эпидемии (рус.). ЦЭМИ РАН (2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  9. ↑ 1 2 О трансформации принципов развития возобновляемой энергетики в Российской Федерации (рус.). ЦЭМИ РАН (2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  10. ↑ 1 2 Новый подход к анализу инновационного развития экономических систем (рус.). ЦЭМИ РАН (2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  11. ↑ Как в России появилась ипотека. Исторические хроники РАПСИ (рус.). Российское агентство правовой и судебной информации (29 июнь 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  12. ↑ «Яблоко» в разрезе (рус.). Коммерсантъ Власть (18 февраль 2008). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  13. ↑ Постановление Государственной Думы от 12 апреля 2000 года № 269-III ГД «О Комиссии Государственной Думы по развитию ипотечного кредитования» (рус.). БизнесПраво (12 апрель 2000). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  14. ↑ Ипотека бьется об заклад (рус.). Коммерсантъ Власть (17 июль 2001). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  15. ↑ Официальные итоги выборов (рус.). Республика Татарстан (30 март 2001). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  16. ↑ Грачёв: Партийная дисциплина в Госдуме будет выше интересов избирателей (рус.). ИрСити (23 ноябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  17. ↑ Чем сердце успокоится. В Приангарье подвели итоги выборов (рус.). Знамя (26 сентябрь 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
  18. ↑ Теоретико-методологические основы формирования альтернативной концепции развития российской электроэнергетики: список литературы (рус.). Электронная библиотека диссертаций DisserCat. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.

Әдәбият

  • Амелина А. Как в России появилась ипотека. Исторические хроники РАПСИ // Российское агентство правовой и судебной информации.

Тема буенча өстәмә