Киң урам (Казан)
Киң урам (рус. Широкая улица) — Казанның Киров районында, Бишбалта бистәсендә урнашкан урам.
Географиясе
Күн урамыннан башланып, тимер юл (элеккеге Тимер юл урамы) буйлап бара торган Исемсез юлга барып җитеп тәмамлана.
Тарих
1917 елгы революциягә кадәр 1 нче Екатерина урамы исемен йөртә һәм 6 нчы полиция бүлегенә карый[3]. 1912 ел мәгълүматлары буенча урамда 18 йорт биләмәсе булган; җөп ягына — җөп ягындагы барлык агач йортлар, 3 таш йорт һәм так санлы 1 агач йорт кергән[4]. Хәзерге торыш буенча так якта Боголюбов чиркәве, Павлов-Прибытковларның картлар йорты һәм хуҗалары нәселдән килгән мактаулы гражданнар, дәүләт эшлеклеләре булган тагын 2 йорт биләмәсе була. Урамның так ягында (хәзерге җөп) йорт хуҗалары мещаннар (9 йорт), крестьяннар, дәүләт эшлеклеләре һәм дворяннар (1 кеше) яши; бер йорт Боголюбов чиркәвенә караган һәм 15/22 йортта 5 нче шәһәр башлангыч укуханәсе урнашкан була[4].
1914 елда Казан шәһәр Думасы карары белән, урамда урнашкан Боголюбов гыйбадәтханәсенә бәйле рәвештә, Боголюб урамы дип үзгәртелә, гамәлдә бу атамасы кулланылмый[5][6][7].
Казан шәһәре Советының 1927 елның 2 ноябрендәге карары белән урам исеме Широкая атамасын ала[8]. 1939 ел торышы буенча урамда 20 гә якын, так якта 1/3 дән 7 нче номерга кадәр һәм җөп якта 2/5 дән 22 нче номерга кадәр, йорт биләмәсе була[9].
Шәһәрдә административ районнарга бүленеш кертелгәннән соң Елга аръягы (1931 елдан Пролетария, 1935 елдан Киров) районы составына кертелә[10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20].
Транспорт
Урамда җәмәгать транспорты йөрми. Якындагы җәмәгать транспорты тукталышы — «Елга техникумы» (Несмелов ур.). Шулай ук урамның ахырыннан 250 метр ераклыкта «Бишбалта бистәсе» тимер юл платформасы урнашкан.
Галерея
Искәрмәләр
- ↑ Широкая улица на карте Казани (рус.)
- ↑ Почта с индексом 420030 - почтовое отделение Клары Цеткин ул, 33, Казань: режим работы, телефон, адрес на карте, отзывы
- ↑ Полицейская часть // Казань: органы власти и самоуправления (1438–1920 гг.): иллюстрированный энциклопедический справочник / под ред. Р. В. Шайдуллина. — Казань: Институт Татарской энциклопедии и регионоведения Академии наук Республики Татарстан, 2021. — 224 с. — ISBN 978-5-902375-54-8.
- ↑ 1 2 Окладная книга оценочного сбора по 2 участку 6 части г. Казани за 1912 год (фонд 98, опись 5, дело 1434). — Казань: Государственный архив Республики Татарстан, 1912.
- ↑ Адрес-календарь и справочная книжка Казанской губернии на 1915 год - Казанский губернский статистический комитет. — 1914.
- ↑ План Казани 1914 г. издания Горуправы. www.etomesto.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 октябрь 2025.
- ↑ План города Казани 1926 года. www.etomesto.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 октябрь 2025.
- ↑ Улицы города Казани: реестр. web.archive.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 октябрь 2025.
- ↑ Алфавитный список улиц города — к Всесоюзной переписи населения 1939 года (фонд Р1296, опись 18, дело 429 т. 2). — Государственный архив Республики Татарстан. — 152 с.
- ↑ Сутанбеков Б. Ф. Не навреди: размышления историка: историко-публицистические очерки, новые открытия. — Казань: Татарское кн. изд-во, 1999. — 180 с. — ISBN 5298007996.
- ↑ Списки улиц и переулков г. Казани по состоянию на 1 марта 1939 года (фонд Р1583, опись 4, дело 16). — Государственный архив Республики Татарстан. — 22 с.
- ↑ Список посёлков, слобод и улиц, входящих в черту г. Казани // Вся Казань: Справочная книга по городу Казани / Сост.: М. Бубеннов, Н. Козлова, А. Никольский, Р. Левин, И. Ефремова, В. Никольский, В. Берлянд, Н. Соколов, В. Мартынов. — Казань: Редакция газеты «Красная Татария» — «Кызыл Татарстан», 1940. — С. 265. — 286 с. — 4250 экз.
- ↑ Список улиц и переулков Бауманского и Дзержинского районов г. Казани по состоянию на 15 июня 1942 г. (фонд Р1583, опись 4, дело 23). — Государственный архив Республики Татарстан. — 15 с.
- ↑ Список улиц, переулков и площадей г. Казани по состоянию на 1-е октября 1949 г. (фонд Р1583, опись 4, дело 30). — Государственный архив Республики Татарстан. — 56 с.
- ↑ Список улиц, переулков и площадей по состоянию на 1 июня 1954 года (фонд Р1583, опись 4, дело 67). — Казань: Государственный архив Республики Татарстан, 1954. — 42 с.
- ↑ Списки улиц, переулков и площадей г. Казани по состоянию на 1 мая 1958 г. — Казань: Государственный архив Республики Татарстан, 1958. — 66 с.
- ↑ Казанский почтамт Министерства связи СССР. Справочник для сортировки входящих почтовых отправлений и печати в городе Казани / Н. П. Буяновский. — Казань, 1965. — 68 с.
- ↑ Министерство автомобильного транспорта и шоссейных дорог РСФСР; Татарское Транспортное Управление. Справочник для определения расстояний между различными пунктами по гор. Казани / А. М. Камалеев. — Казань: Комбинат печати имени Камиля Якуба, 1970. — 470 с. — 5000 экз.
- ↑ Справочник по сортировке письменной входящей корреспонденции, периодической печати и телеграмм в городе Казани / В. И. Малышева, Т. В. Невретдинова. — Казань, 1981. — 111 с.
- ↑ Амиров, Кафиль Фахразеевич. Казань — где эта улица, где этот дом? Справочник улиц города Казани. — Казань: «Казань», 1995. — 320 с. — ISBN 9785859030125.