Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Марат Шәрипов

Марат Сабит улы Шәрипов (баш. Марат Сабит улы Шәрипов; 26 март 1962, Ямакай, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — Россия опера җырчысы (бас), педагог, филология фәннәре кандидаты (1988). Башкорт дәүләт опера һәм балет театры солисты, Татарстан Республикасының халык артисты (2010), Башкортостан Республикасының атказанган артисты (2009), Муса Җәлил премиясе лауреаты (2017)[1].

Биографиясе

1962 елда Башкорт АССРның Ямакай авылында туа[1]. 1984 елда Башкорт дәүләт университетын тәмамлый, аннары Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтында профессор Рәисә Галимуллина классында белем алып, «ялгыз җырлау» белгечлегенә ия була[1].

1988 елдан Марат Шәрипов Уфа фән һәм технологияләр университетында укыта. Филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә ия[1]. 2001 елда Башкорт дәүләт опера һәм балет театры солисты була[2].

Иҗаты

Марат Шәриповның репертуарында рус, чит ил, башкорт һәм татар операларындагы партияләр тәкъдим ителгән[1].

Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театрының чакырылган солисты буларак, Марат Шәрипов Нәҗип Җиһановның «Җәлил» операсында Муса Җәлил командиры партиясен һәм "Риголетто"да Монтероне партиясен башкара[1]. Башкорт дәүләт опера һәм балет театрының Португалия һәм Мисырдагы гастрольләрендә катнаша, шулай ук Америка Кушма Штатларында, Төркиядә һәм Австралиядә чыгыш ясый. Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры белән берлектә Нидерландларда һәм Франциядә гастрольләрдә була[1].

Марат Шәрипов Фуат Мансуров җитәкчелегендәге Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестры белән бергә Резеда Ахиярованың «Хәйрия» вокаль симфониясендә бас партиясен башкара[1]. Аның камера репертуарына чит ил, рус, башкорт һәм татар композиторларының әсәрләре, шулай ук рус, башкорт һәм татар халык җырлары керә[1].

Педагогик эшчәнлеге

1988 елдан Марат Шәрипов Уфа фән һәм технологияләр университетында укыта[1][3]. 2004 елдан аспирантларның тикшеренүләре белән җитәкчелек итә һәм диссертацияләр яклаганда рәсми оппонент булып чыгыш ясый[2].

2011 елда педагогик кадрлар әзерләү буенча хезмәте өчен Марат Шәрипов Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының Мактау грамотасы белән бүләкләнә[1].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Марат Шәрипов Башкортостан Республикасының «Рамазан» төрки милли-мәгърифәт үзәге президенты, Башкортостан халыклары ассамблеясе һәм Башкортостан Республикасы Халыклар дуслыгы йорты әгъзасы булып тора[1]. Ул Уфада «Сәләт» татар студентлар музыка-шигърият театрын һәм «Бертуган Рәмиевлар: Ватанга һәм халыкка хезмәттә» республика иҗтимагый мәдәни-мәгърифәт музеен оештыра[1].

Әдәби иҗаты

«Сәләт» татар студентлар музыка-шигърият театры өчен пьесалар авторы булып тора һәм аларны куючы режиссёр буларак сәхнәләштерә[1].

Репертуары

  • Оратор (В.-А. Моцарт «Тылсымлы флейта»);
  • Цунига (Ж. Бизе «Кармен»);
  • Эскамильо (Ж. Бизе «Кармен»);
  • Доктор (Дж. Верди «Травиата»);
  • Феррандо (Дж. Верди «Трубадур»);
  • Рамфис (Дж. Верди «Аида»);
  • Монтероне (Дж. Верди «Риголетто»);
  • Бонза (Дж. Пуччини «Мадам Баттерфляй»);
  • Анджелотти (Дж. Пуччини «Тоска»);
  • Бертран (П. Чайковский «Иоланта»);
  • Мороз (Н. Римский-Корсаков «Кар кызы»);
  • Алеко (С. Рахманинов «Алеко»);
  • Төхбәт, Явыз Иван (З. Исмәгыйлев «Урал илчеләре»);
  • Хангилде (З. Исмәгыйлев «Кахым түрә»).

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • С. Сәйдәшев исемендәге Бөтенроссия вокалистлар бәйгесенең Гран-прие (1991);
  • Ю. Гуляев исемендәге Бөтенроссия опера җырчылары бәйгесе лауреаты (1993);
  • «Татар җыры-1995» халыкара бәйгесенең I премиясе (1995);
  • Татарстан Республикасының атказанган артисты (2003);
  • Башкортстан Республикасының атказанган артисты (2009);
  • Татарстан Республикасының халык артисты (2010);
  • Россия Федерациясе Мәгариф һәм фән министрлыгының Мактау грамотасы (2011);
  • Муса Җәлил премиясе (2017);
  • Башкортстан Республикасы Башлыгы Радий Хәбировның Рәхмәт хаты (2022)[1].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Марат Шарипов (рус.). Башкорт дәүләт академик опера һәм балет театры. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  2. ↑ 1 2 Башкорт опера һәм балет театрында Марат Шәриповның юбилей кичәсе узды (рус.). Башинформ (8 апрель 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.
  3. ↑ Шәрипов Марат Сабит улы (рус.). Татар филологиясе һәм мәдәнияте кафедрасы укытучылары. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 август 2026.

Әдәбият

  • Шәрипов Марат Сабит улы // Татар энциклопедик сүзлеге. — Казан: Татарстан Республикасы Фәннәр академиясенең Татар энциклопедиясе институты, 1999.

Сылтамалар

Төркемнәр