Матвей Мирианашвили
Матвей Михайлович Мирианашвили (1906-1975) - теоретик физика өлкәсендә совет һәм грузин галиме, физика һәм математика фәннәре докторы, профессор, Грузия ССР Фәннәр академиясе академигы (1974). Грузия ССР Фәннәр академиясенең Физика һәм геофизика институты директоры (1943-1951).
Биография
1906-нчы елның 5 октябрендә Тбилисида туган.
1930-нчы елда Тбилиси дәүләт университетының физика кафедрасын тәмамлый. Харков физика һәм технология институтында фәнни-тикшеренү эшендә университетны тәмамлагач, профессор Д.Д. Иваненконың укучысы була.
1933 елдан Тбилиси дәүләт университетында фәнни-педагогик эшчәнлек белән шөгыльләнә: 1933 - 1975 - профессор һәм гомуми физика кафедрасы мөдире һәм шул ук вакытта 1959 - 1971 - әлеге университетның вице-ректоры. Укыту эшчәнлеге белән беррәттән, ул 1943 - 1951 елларда Грузия ССР Фәннәр академиясе Физика һәм геофизика институты директоры булып фәнни эш белән шөгыльләнә [1][2][3].
Фәнни-педагогик эшчәнлеге һәм фәнгә керткән өлеше
М.М. Мирианашвилиның төп фәнни-педагогик эшчәнлеге теоретик физика өлкәсендәге проблемалар белән бәйле. Төп тикшеренүләре гомуми чагыштырма һәм ферритлар теориясе, космология һәм квант электродинамикасы белән бәйле. Ул - Эйнштейн тигезләмәләрен интеграцияләү өчен яңа ысуллар тәкъдим итүче. Аның җитәкчелегендә Швингер методлары вакуум поляризация проблемалары буенча эшләнде һәм гомумиләштерелде һәм бу ысулны нуклеоннарның мезоннар белән үзара бәйләнеше өчен кулландылар.
1958-нче елда ул физик һәм математика фәннәре докторы дәрәҗәсе өчен "Вакуум поляризациясе һәм сызыксыз кыр теориясе" темасы белән докторлык диссертациясе яклый. 1933-нче елда ул СССРның Югары аттестация комиссиясе тарафыннан профессор академик титулына лаек булды. 1961-нче елда ул корреспондент әгъзасы, 1974-нче елда - Грузия ССР Фәннәр академиясенең тулы әгъзасы итеп сайлана. М.М. Мирианашвили йөздән артык фәнни эш, шул исәптән югары уку йортлары өчен монографияләр һәм дәреслекләр авторы[1][2][3].
Ул 1975-нче елның 23-нче гыйнварында Тбилисида вафат була.
Төп хезмәтләре
- Некоторые вопросы поляризации вакуума и нелинейной теории поля. - Тбилис. гос. ун-т им. Сталина. - Тбилиси: 1958. - 189 с
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 Академики АН Грузии // Национальная академия наук Грузии [груз.] [ингл.]
- ↑ 1 2 Физики: Биогр. справочник / Ю. А. Храмов. - Киев : Наук. думка, 1977. — 509 с
- ↑ 1 2 Физики : Биогр. справ. / Ю. А. Храмов; Под ред. А. И. Ахиезера. - М. : Наука, 1983. — 400 с. —с.189
Әдәбият
- Физики : Биогр. справ. / Ю. А. Храмов; Под ред. А. И. Ахиезера. - М. : Наука, 1983. — 400 с.
- Физики: Биогр. справочник / Ю. А. Храмов. - Киев : Наук. думка, 1977. — 509 с
- Труды Конференции физиков, посвященной 80-летию со дня рождения академика Академии наук ГрузССР профессора Матвея Михайловича Мирианашвили. - Тбилиси : Изд-во Тбил. ун-та, 1989. - 302 с.