Фәйзрахман Исмәгыйлев


Фәйзрахман Абдрахман улы Исмәгыйлев (баш. Фәйзрахман Абдрахман улы Исмәғилев, рус. Фәйзрахман Абдрахманович Исмагилов, 24 март 1955, Зөяк, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — Россия рәссамы, Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (1997). 1986 елдан РФ Рәссамнар берлеге әгъзасы. Салават Юлаев исемендәге БР Дәүләт премиясе лауреаты (2004).

Тормыш юлы

1955 елның 24 мартында Башкорт АССРның Белорет районы Зөяк авылында туган.

1978 елда Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать институтының рәсем бүлеген (профессор Р. М. Нурмөхәммәтов сыйныфы) тәмамлый. Ленинградтагы И. Е. Репин исемендәге Рәсем, скульптура һәм архитектура институтының рәсем факультетында стажировка үтә[1].

Иҗади һәм һөнәри эшчәнлеге:

  • 1980–1983 елларда — Уфадагы 2 нче педагогика укуханәсендә укытучы;
  • 1983–1986 елларда — Башкортстан иҗат-производство комбинаты рәссамы;
  • 1993 елдан — Уфа дәүләт сәнгать академиясе укытучысы;
  • 2003–2015 елларда — М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музее директоры.
  • 1995 елдан «Артыш» иҗат берләшмәсе әгъзасы.

Рәссамның эшләре Третьяков галереясында, М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда (Уфа), Белорет картиналар галереясы җыелмаларында, шулай ук Россиядәге һәм чит илләрдәге шәхси коллекцияләрдә саклана.

Иҗаты

Исмәгыйлев эшләренең төп темасы — башкорт халкы тарихы, фольклор образлары һәм эпос.

Сайланма әсәрләре:

  • «Авыл хыялланучысы» (1980);
  • «Иртә» (1983);
  • «Өермә» (1989);
  • «Тулпар» (1991);
  • «Алыптар» (1992);
  • «1812 елгы Ватан сугышында башкортлар» сериясе (1998–2004);
  • «Салават турында хикәят» циклы (2003–2004; И. И. Гаянов белән берлектә);
  • «Император Александр I тарафыннан башкортларны чакыру».

Күргәзмәләр

  • 1974 елдан республика һәм Бөтенсоюз күргәзмәләрендә, 2006 елдан халыкара күргәзмәләрдә катнашучы;
  • Уфадагы шәхси күргәзмәләре: 1987, 1993, 2005, 2006, 2015, 2025;
  • Белореттагы шәхси күргәзмәләре: 1990, 1997;
  • Стәрлетамактагы шәхси күргәзмәсе: 2006.
  • 2025 елның мартында Башкортстан Республикасы Милли музеенда рәссамның 70 еллыгына багышланган «Сәнгатьнең 70 елы. Вакыт һәм яктылык аша сәяхәт» дигән юбилей күргәзмәсе ачылды, анда останың 40тан артык эше тәкъдим ителде[2].

Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

  • Башкортстан Республикасының атказанган рәссамы (1997);
  • Салават Юлаев исемендәге Башкортстан Республикасы Дәүләт премиясе (2004) — Салават Юлаевка һәм 1812 елгы Ватан сугышында башкорт полклары катнашуына багышланган картиналар цикллары өчен;
  • Россия Сәнгать академиясе мактаулы әгъзасы (2015)[3].

Искәрмәләр

  1. Файзрахман Абдрахmanович Исмагилов. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026. Архивировано 4 декабрь 2023 года.
  2. В Национальном музее открылась выставка, посвящённая юбилею Файзрахмана Исмагилова. Национальный музей РБ (26 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026.
  3. Российская академия художеств. К 70-летию Файзрахмана Абдрахmanовича Исмагилова. rah.ru (24 март 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026.

Сылтамалар