Айнур Биргалин

Айнур Азамат улы Биргалин (рус. Айнур Азаматович Биргалин, 17 октябрь 1989, Баттал, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — Россиянең дин һәм җәмәгать эшлеклесе. 2019 елның 16 октябреннән Башкортстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе — мөфтие[1].

Тормыш юлы

1989 елның 17 октябрендә Башкортстан АССРның Учалы районы Баттал авылында туган. 2006 елда Белорет шәһәрендәге лицей-интернатны тәмамлый, шуннан соң Үзәк диния нәзарәте (ҮДН) каршындагы Россия ислам университетына укырга керә[2].

2008 елда яхшы укыганы өчен Каһирәдәге (Мисыр) Әл-Әзһәр университетына җибәрелә, анда 2010 елда теология белгечлеген ала[2]. 2016 елда Башкорт дәүләт университетының башкорт филологиясе һәм журналистика факультетын «башкорт һәм гарәп телләре укытучысы» белгечлеге буенча тәмамлый[2]. 2021 елда Башкортстан Республикасы Башлыгы каршындагы Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарә итү академиясенең аспирантурасына укырга керә[3].

Дини һәм җәмәгать эшчәнлеге

2011—2015 елларда Уфаның Совет районындагы «Рамазан» җирле мөселман дини оешмасында имам булып хезмәт итә. 2014 елдан Уфаның Ленин районындагы «Фәтхелислам» дини оешмасының имам-хатыйбы һәм рәисе була, аның җитәкчелегендә 8 Март бистәсендә шул ук исемдәге мәчет төзелеше алып барыла[4]. 2017 елда Россия Федерациясе мөселман эшкуарлары ассоциациясенең Башкортстан Республикасындагы бүлекчәсен җитәкли[3].

2019 елның апрелендә Башкортстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте (БР МДН) рәисе-мөфтие вазифаларын башкаручы итеп билгеләнә. 2019 елның 16 октябрендә БР МДН корылтаенда рәсми рәвештә нәзарәтнең рәисе һәм мөфтие итеп сайлана[1].

Мөфти вазифасында республикада дини белем бирү системасын үзгәртеп кору башлангычы белән чыга, аерым алганда, җирле мәдрәсәнең Әл-Әзһәр институты тарафыннан халыкара дәрәҗәдә танылуына ирешә. Аның җитәкчелегендә хәләл-индустрия актив үсеш ала һәм ул уку йортларына (мәктәпләргә һәм балалар бакчаларына) системалы рәвештә кертелә башлый, шулай ук Башкортстанның автомобиль юллары буенда модульле мәчетләр урнаштыру проекты тормышка ашырыла[5]. Моннан тыш, Биргалин Уфадагы «Әр-Рәхим» җәмигъ мәчете төзелешен тәмамлау өчен актив чыгыш ясый[5].

2024 елның 10 июлендә йөзне каплап торучы дини киемнәр (аерым алганда, никаб) киюне тыю турындагы закон проектын кабул итүгә каршы ачыктан-ачык чыгыш ясый, үз позициясен диндарларның хокукларын яклау белән нигезли[6].

2024 елның 25 октябрендә Уфада узган оешманың чираттагы корылтаенда яңа срокка Башкортстан Республикасы мөселманнарының Диния нәзарәте рәисе итеп бертавыштан яңадан сайлана[7][8].

Коммерция эшчәнлеге

Мөфти вазифасына билгеләнгәнче эшкуарлык белән шөгыльләнә. 2014 елдан эчәргә яраклы су җитештерү һәм сату предприятиесе булган «Таймас Престиж» ҖЧҖ оештыручысы һәм хуҗасы булып тора[4]. 2018 елда Башкортстанда ислам банкингына һәм финансларына махсуслашкан «Амаль» финанс йорты вәкиле була[3]. Элек, 2013—2014 елларда, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәдә сирәк китаплар һәм кулъязмалар бүлегенең фәнни хезмәткәре булып эшли[3].

Спорт казанышлары

Айнур Биргалин профессиональ рәвештә көрәш төрләре белән шөгыльләнә. 71 кг га кадәр авырлык категориясендә грэпплинг буенча Башкортстан Республикасы чемпионы һәм панкратион буенча төбәк турнирлары призёры (2015). 2016 һәм 2017 елларда грэпплинг буенча Башкортстанның ачык чемпионатларында призлы урыннар яулый[4][3].

Гаиләсе

Өйләнгән, дүрт бала тәрбияли[4].

Искәрмәләр

  1. 1 2 ДУМ Башкирии на безальтернативной основе возглавил Айнур Биргалин. Коммерсантъ. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  2. 1 2 3 Муфтий Башкирии пояснил заявление о «смешной» милостыне меньше 300 рублей. Prufy.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  3. 1 2 3 4 5 БИРГАЛИН Айнур хазрат. Духовное Управление Мусульман Республики Башкортостан. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  4. 1 2 3 4 И.о. главы ДУМ Башкирии Айнур Биргалин: «Говорят, я молодой и злой». Mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  5. 1 2 Муфтий Башкирии Айнур Биргалин: «Владимир Путин нам и руководству республики прямо намекнул достроить мечеть». Prufy.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  6. Муфтий Башкирии Айнур Биргалин выступил против закона о запрете хиджабов. РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  7. Айнур Биргалин вновь возглавил ДУМ Башкирии. Комсомольская правда / Mail.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  8. Председателем Духовного управления мусульман Башкирии переизбран Айнур Биргалин. Башинформ. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.