Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Валерий Тарасов

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Тарасов фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Валерий Иванович Тарасов (1 сентябрь 1942, Владивосток, Приморье крае, РСФСР, СССР — 23 апрель 2025, Приморье крае) — Cовет һәм Россия галиме, географ, педагог, Уссурийск дәүләт педагогия институты ректоры (1983—2008), Уссурийск шәһәр округының мактаулы гражданины[2][3]. География фәннәре кандидаты, профессор, Педагогия һәм социаль фәннәр академиясенең һәм Тормыш эшчәнлеге иминлеге экологиясе халыкара фәннәр академиясенең хакыйкый әгъзасы, Педагогия белеме халыкара академиясенең Ерак Көнчыгыш бүлеге президенты[2].

Тормыш юлы

1942 елның 1 сентябрендә Владивостокта туа[3]. 1965 елның февралендә Ерак Көнчыгыш дәүләт университетының геофизика факультетын «инженер-гидролог» белгечлеге буенча тәмамлый. Студент елларында Приморье, Сахалин һәм Камчатка экспедицияләрендә катнаша[3].

Университетны тәмамлаганнан соң Совет Армиясендә хезмәт итә. Аннары Камчатка гидрометеорология хезмәте идарәсендә һәм Благовещенск гидрометеообсерваториясендә инженер-гидролог, шулай ук Ерак Көнчыгыш инженер-төзелеш эзләнүләре трестында экспедиция башлыгы булып эшли. Благовещенск шәһәр ВЛКСМ комитетының икенче сәркатибе була[4].

1971—1983 елларда Ерак Көнчыгыш дәүләт университетында аспирант, ассистент, өлкән укытучы, доцент, коры җир гидрологиясе кафедрасы мөдире һәм география факультеты деканы булып эшли[4]. Берничә ел дәвамында югары гидрометеорология белеме буенча фәнни-методик совет президиумына һәм СССР югары белем министрлыгы каршындагы география буенча фәнни-техник советка керә[3].

1983 елдан 2008 елга кадәр Валерий Тарасов Уссурийск дәүләт педагогия институты ректоры була[2]. Аның ректорлык чорында институтта яңа факультетлар һәм кафедралар ачыла, унҗиде белгечлек буенча аспирантура булдырыла, җиде өстәмә белгечлек кертелә; уку корпусы, укытучылар өчен торак йорт, агробиостанция төзелә[2]. 1984 елда УДПИда география белгечлеге буенча беренче студентлар җыелмасы үткәрелә[5].

Тарасов җитәкчелегендә УДПИ Кытай Халык Республикасы, Корея Республикасы, АКШ һәм Япония югары уку йортлары белән халыкара бәйләнешләр урнаштыра[2]. Аның инициативасы белән институтта «Кадры» программасы эшли, программа кысаларында кафедраларда докторлар, профессорлар һәм яшь укытучыларны әзерләү системасы үстерелә[2].

Валерий Тарасов 1990 елдан Уссурийск шәһәренең Бөтенроссия «Белем» җәмгыяте бүлекчәсен җитәкли[4]. Ул 70 тән артык фәнни хезмәт, шул исәптән ике монография авторы[3].

2025 елның 23 апрелендә вафат була[2].

Шәхси тормышы

Валерий Тарасов өйләнгән булган, ике баласы һәм өч оныгы бар[3]. Спорт белән кызыксынган: яшь вакытында бокс, баскетбол, гандбол һәм теннис белән шөгыльләнгән, Ерак Көнчыгыш дәүләт университетының баскетбол һәм гандбол җыелма командаларында уйнаган[3].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Дуслык ордены (1998)[6];
  • «Хезмәт ветераны» медале[2];
  • «В. И. Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан фидакарь хезмәт өчен» медале[3];
  • «Россия Федерациясе югары мәктәбенең атказанган хезмәткәре» мактаулы исеме[3];
  • «Россия Федерациясе югары һөнәри белем бирү мактаулы хезмәткәре» билгесе[3];
  • «Халык мәгарифе отличнигы» билгесе[3];
  • «Бөтенсоюз „Белем“ җәмгыяте идарәсендә актив эшчәнлеге өчен» билгесе[2];
  • «Социалистик ярыш җиңүчесе» билгеләре[3];
  • Приморье крае губернаторы премиясе (1999)[4];
  • Уссурийск шәһәр округының мактаулы гражданины[2].

Библиография

Әһәмиятле хезмәтләре арасында түбәндәге басмалар бар[3]:

  • Тарасов В. И. Дефициты водопотребления культур соево-зернового севооборота в Амурской области и возможности их покрытия бытовым стоком. — Обнинск: ВНИГМИ, 1977.
  • Тарасов В. И. Методика расчёта оросительной способности незарегулированных стоков водотоков: на примере Амурской области.
  • Тарасов В. И. Определение оросительной способности незарегулированного стока малых рек Амурской области. — Москва, 1984. — (Мелиорация и водное хозяйство. Серия I. Орошение и оросительные системы. Экспресс-информация).
  • Тарасов В. И. Географо-гидрологический метод исследования и расчёта стока. — Ленинград: Гидрометеоиздат, 1986. — (Материалы научной конференции по проблемам гидрологии рек зоны БАМ и Дальнего Востока).
  • Тарасов В. И. Гидросфера: учебное пособие. — Владивосток: Издательство Дальневосточного университета, 2004.

Искәрмәләр

  1. ↑ Тарасов Валерий Иванович // https://www.biografija.ru/biography/tarasov-valerij-ivanovich.htm
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Тарасов Валерий Иванович (рус.). Дума Уссурийского городского округа. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 июнь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Тарасов Валерий Иванович (рус.). Известные ученые. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 июнь 2026.
  4. ↑ 1 2 3 4 Тарасов Валерий Иванович — актуальная биография (рус.). RunetBook. Мөрәҗәгать итү датасы: 18 июнь 2026.
  5. ↑ Бывший ректор УГПИ Валерий Тарасов: каким его помнят студенты и преподаватели (рус.). UssurMedia (26 апрель 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 июнь 2026.
  6. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 30.06.1998 № 746 «О награждении государственными наградами Российской Федерации» (рус.). Президент России (30 июнь 1998). Мөрәҗәгать итү датасы: 18 июнь 2026.

Төркемнәр