Владислав Рибникар исемендәге мәктәптә атыш

Владислав Рибникар исемендәге мәктәптә атыш (серб. Вишеструко убиство у Основној школи „Владислав Рибникар”) ― 2023 елның 3 маенда җирле вакыт буенча 8:30 сәгатьтә Белград шәһәрендә (Сербия) булган. 13 яшьлек Коста Кецманович (Коста Кецмановић) мәктәп территориясендә ут ача, 9 кешене (8 укучы һәм сакчы) үтерә һәм алты укучыны һәм бер укытучыны яралый, шуннан соң полиция тарафыннан тоткарлана.

Вакыйга барышы

Җирле вакыт буенча иртәнге сәгать 8: 40 тирәсендә Коста мәктәпкә керә, сумкасыннан корал алып сакчыга атып җибәрә, шуннан соң коридор буйлап укучыларга атуын дәвам итә.[4] Шуннан соң атучы тарих кабинетына керә, анда булган укытучыга һәм андагы укучыларга ата. Ахырда укчы полициягә бирелә, алар аның ике Zastava CZ 99[d] пистолетын таба һәм урамны яба. Һөҗүм итүчене коралсызландырганчы, ул 56 тапкыр атып өлгерә. Полиция тарафыннан табып алынган икенче пистолет рюкзакта була, шунда ук яндыргыч катнашма белән берничә шешә (Молотов коктейле[d]) табыла.[5][6][7][8]

Корбаннар

Ату нәтиҗәсендә 9 кеше һәлак була, шулардан бер сакчы һәм 11 яшьтән 14 яшькә кадәрге сигез укучы. Франция Тышкы эшләр министрлыгы мәгълүматлары буенча, һәлак булган укучыларның берсе ― Франция гражданы. Эчке эшләр министрлыгы белдерүе буенча, алты укучы һәм укытучы яраланган һәм хастаханәгә озатылган. Аларның сәламәтлеге тотрыклы хәлдә.[9][10][11]

Һөҗүмне оештыручы

undefined

Җинаятьтә шикләнелүче, 2009 елда туган укучы Коста Кецманович полиция тарафыннан тоткарланган.[12] Пистолетларны аларны законлы рәвештә тотучы әтисеннән урлаган, дип фаразлана, һөҗүм итүченең үзе белән Молотов коктейльләре дә булган.[13] Һөҗүм итүченең җинаять мотивларын тикшерү бара, мәктәптә мыскыл ителү[d] һәм түбән билгеләр алу да булырга мөмкин.[9] Атучыны яңа гына сыйныфка кабул ителгән тыныч һәм сабыр укучы итеп тасвирлыйлар. Эчке эшләр министрлыгы мәгълүматлары буенча, атучы һөҗүмне бер ай алдан планлаштыра, өстәвенә, атып үтерергә уйлаган сыйныфлар һәм балаларның исемлеген дә төзеп куйган.[14] Шулай ук һөҗүм итүче үзенең әтисе белән тирда алдан күнегүләр ясаган, дип хәбәр ителә.[15]

Белград прокуратурасы һөҗүм итүчегә 13 яшь булуын ачыклаган, бу аңа җинаять гаепләүләре белдерелми дигәнне аңлата, аның әтисен атыштан соң 48 сәгатькә кадәр тоткарлаганнар.[7][16][17] Закон буенча, атучы балигъ булмаганнар төрмәсенә бара алмый, чөнки ул 14 яшькә җитмәгән. Соңрак Сербия президенты Александр Вучич халыкка мөрәҗәгать итә, анда атучы психоневрология диспансерына урнаштырылган, дип әйтә.[18]

Нәтиҗәләр

undefined

Мәгариф министры Бранко Ружич 5 майдан өч көнлек матәм игълан итә һәм көн ахырына кадәр дәресләрне туктату турында игълан итә. Сәламәтлек саклау министры Даница Груичич психолог ярдәменә мохтаҗ кешеләр өчен телефон аша кайнар линияләр оештырылачагын белдерә.[19]

Яраланганнарга ярдәм итү өчен кан тапшыру оештырыла. Матәм игълан итү хөрмәтенә йөзләгән шәһәр халкы (шул исәптән һәлак булган укучыларның әти-әниләре) атыштан соң мәктәп алдында җыелган. Соңрак алар мәгариф һәм сәламәтлек саклау министрлыгы бинасы каршында протест белдерә башлый.[20]

Сербиядә корал турында закон

Сербиядә коралга ия булу турында катгый законнар бар, әмма шуңа да карамастан, ил дөньяда җан башына корал йөртүнең иң югары күрсәткечләренең берсен бирә.[21] Сербиядә коралга лицензия алу өчен кеше корал алу һәм йөртү өчен җитди сәбәп һәм медицина нәтиҗәсе күрсәтергә тиеш. Законсыз корал Көнбатыш Балканда 1990-елларда Югославия сугышларыннан[d] соң киң таралган.[5]

Искәрмәләр

  1. https://apnews.com/article/serbia-shooting-school-57a13ad01f4ae2377e6a9bbd88cc652f
  2. https://n1info.rs/vesti/zavrseno-saslusanje-oca-decaka-koji-je-pucao/
  3. https://www.b92.net/eng/news/crimes.php?nav_id=115891
  4. Pucnjava na Vračaru, ima mrtvih (серб.). B92.net. Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  5. 1 2 Sekularac, Ivana. Nine killed in planned attack at Serbian school by 13-year-old boy (2023-05-03). 3 май 2023 тикшерелде.
  6. Ovo je pištolj iz kog je učenik pucao u Osnovnoj školi "Vladislav Ribnikar" na Vračaru: Ukrao ga iz kuće (серб.). Telegraf.rs (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  7. 1 2 Rob Picheta. A school shooting has rocked Serbia. Here's what we know (ингл.). CNN (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  8. Miona Živić. Građani se okupili na Vračaru, šetnja i do ministarstva, uzvikivali: "Ostavka" [неопр.]. N1 (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  9. 1 2 RTS :: Hronika :: Pucnjava u školi na Vračaru – stradalo osam učenika i radnik obezbeđenja, šestoro dece i nastavnica povređeni, privedeni napadač i njegovi roditelji. www.rts.rs. Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  10. BLOG Pucnjava u osnovnoj školi u Beogradu: Ubijeno devetoro, učenik planirao napad mesec dana - Društvo - Dnevni list Danas [неопр.] (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  11. A student and his father are detained after 9 die in school shooting in Serbia.
  12. Aleksa Momčilović. Ovo je Kosta K. (14) koji je ubio najmanje šest školskih drugova [неопр.]. NOVA portal (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  13. Jelena Petrović. MUP: Dečak se sam prijavio, imao spisak i plan i molotovljeve koktele [неопр.]. N1 (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  14. BLOG Srbija oplakuje žrtve masovne pucnjave, proglašena trodnevna žalost: Dečak sve isplanirao do detalja (серб.). Telegraf.rs (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  15. Gašić: Uhapšen i otac napadača, dečak vežbao gađanje u streljani - Društvo - Dnevni list Danas [неопр.] (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  16. Jelena Petrović. VJT: Ocu određeno zadržavanje, dečak nije krivično odgovoran [неопр.]. N1 (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  17. Police: Serbia school shooter had list of students to target (ингл.). AP NEWS (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  18. Stefan Stanković. Vučić: Dečak smešten u Kliniku za neuropsihijatriju, Srbija ujedinjena u tuzi [неопр.]. N1 (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  19. Insajder TV. Ružić: Trodnevna žalost u celoj Srbiji zbog tragedije u školi na Vračaru (серб.). insajder.net (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  20. Prof. dr Danica Grujičić: Institut za mentalno zdravlje pružiće podršku svima posle pucnjave u OŠ "Vladislav Ribnikar" - Društvo - Dnevni list Danas [неопр.] (3 май 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.
  21. "Balkanski mentalitet": Srbija u vrhu po broju oružja na 100 stanovnika (серб.). www.021.rs (27 июнь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 май 2023.

Сылтамалар