Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Вәсим Солтанов

Вәсим (Мөхәмәтвәсим) Мөхәмәтхафиз улы Солтанов (22 август 1887, Шабай — 1977) — язучы, шагыйрь, мәгърифәтче һәм педагог. Сәяси репрессиягә дучар ителгән; 1938—1946 һәм 1949—1955 елларда тоткынлыкта булган, 1956 елда акланган[1].

Тәрҗемәи хәле

Вәсим Солтанов 1887 елның 22 августында Уфа губернасының Бөре өязе Шабай авылында (хәзерге Башкортстанның Борай районы) территориясендә туа.

Башлангыч белемне туган авылындагы мәдрәсәдә ала. 1903 елдан Уфаның «Госмания», 1906—1909 елларда «Галия» мәдрәсәсендә укый. 1911—1914 елларда Казан татар укытучылар мәктәбендә белем ала. 1909 елдан Башкортстанда һәм аннан читтә мәгариф өлкәсендә эшли[1].

1977 елның июнендә Сәмәркандта вафат була[1].

Иҗаты

Вәсим Солтановның иҗаты мәгърифәтчелек идеяләре белән бәйле. «Канау буйында» шигырьләр җыентыгында (1909) белем алырга, наданлыкны һәм ваемсызлыкны җиңәргә өнди. «Акча тик ятмасын» (1913) хикәясендә XX гасыр башындагы гади кешеләр тормышын сурәтли[1].

Гыйбадулла Алпаров белән берлектә «Татар-башкорт әлифбасы» дәреслеген төзи. Гата Исхаков белән әзерләнгән «Башкорт вә татар көйләренә нота дәфтәре» 1915 елда нәшер ителә. 1918 елда «Онытылган сүзләр» архаизмнар сүзлеге басыла[1][2].

Төп әсәрләре

  • Канау буйында — шигырьләр җыентыгы (1909);
  • Астарга байрам — хикәя (1911);
  • Акча тик ятмасын — хикәя (1913);
  • Татар-башкорт әлифбасы — дәреслек, Гыйбадулла Алпаров белән берлектә;
  • Башкорт вә татар көйләренә нота дәфтәре — Гата Исхаков белән берлектә (1915);
  • Онытылган сүзләр — архаизмнар сүзлеге (1918)[1].

Репрессия еллары

Вәсим Солтанов 1938—1946 һәм 1949—1955 елларда тоткынлыкта була. 1956 елда аклана[1].

Исемен мәңгеләштерү

Шабай авылында Вәсим Солтанов урамы бар[1].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Сафуанов С. Ғ. СОЛТАНОВ Вәсим Мөхәмәтхафиз улы (башк.). Төбәк интерактив энциклопедик портал «Башҡортостан» (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.
  2. ↑ Викторова В. Ф. типография (рус.). TATARICA татар энциклопедиясе. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 сентябрь 2026.

Әдәбият

  • Башҡорт әҙәбиәте. XX быуат башы. 2-се китап: Проза. Драматургия. — Өфө, 1984.;
  • Сафуанов С. Рухи күперләр. — Уфа, 2006..

Сылтамалар

Төркемнәр