Голҗа

«Голҗа» исеме Төрки каһанлыгы дәвереннән мәгълүм. 13 гасырда Чыңгызхан улы Чагатай Голҗаны үз биләмәләрнең үзәге иткән. Җуңгария ханлыгы дәверендә (1635—1755) хан урдасы Голҗада урнашкан. 1755-57 еллардагы сугышлар нәтиҗәсендә Кытай составына кергән.

XIX гасырда Россия белән Кытай арасында сәүдәнең мөһим үзәге булган.

1944—1949 елларда — Икенче Көнчыгыш Төркестан Җөмһүриятенең үзәге.

Азык-төлек, тукымачылык сәнәгате эшханәләре, музей бар. Терлекчелек продуктлары эшкәртелә. Шәһәр яныныдагы чыганаклардан уран, вольфрам һ.б. төсле металл рудалары, азбис вә графит казып алына.

• Миркасыйм Госманов (1934-2010) — татар галиме.
• Хәбиб Юнич (1905-1945) — сәясәт эшлеклесе, педагог һәм журналист.
• Әхмәтҗан Касыйми (1914-1949), Көнчыгыш Төркистан инкыйлаби җөмһүриятенең икенче президенты (1946-1949).
• Бәлкис Кармышева (1916-2000), этнограф, тарихчы, тарих фәннәре докторы.
• Бәхтияр Табиев (1940—1999), рәссам.