Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Иван Лосев

Иван Платон улы Лосев (3 гыйнвар 1883, Фролово, Усть-Медведица округы[d], Дон гаскәре өлкәсе, Россия империясе — 27 май 1963, Мәскәү) — совет химик-оргaнигы, югары молекуляр кушылмалар химиясе һәм технологиясе, шулай ук синтетик сумалалар өлкәсендәге белгеч, техник фәннәр докторы, профессор[1]. Академик П. П. Шорыгин һәм профессор А. М. Зайцев укучысы[1]. Д. И. Менделеев исемендәге Мәскәү химия-технология институтында СССРда беренче пластик массалар технологиясе кафедрасына нигез салучы һәм аның мөдире[2]. Д. И. Менделеев исемендәге Бөтенсоюз химия җәмгыяте президенты (1956 елдан), РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе[3].

Тормыш юлы

1883 елның 3 гыйнварында (кайбер белешмәлекләрдә 1878 елның 16 гыйнвары датасы китерелә) Дон Гаскәре өлкәсенең Усть-Медведицкая округы Арчадинская станицасында (хәзерге Волгоград өлкәсенең Фролово шәһәре) туа[3].

1914 елда Казан университетының физика-математика факультеты табигый фәннәр бүлеген тәмамлый[3]. Казан коммерция училищесында, ә 1917 елдан — урта мәктәп укытучыларын әзерләүче Казан югары курсларында укыта[3].

1919 елда Мәскәүгә күченә, Мәскәү ветеринария институтында эшли[3].

МХТИ һәм МАТИдагы эшчәнлеге

1923 елдан Д. И. Менделеев исемендәге Мәскәү химия-технология институтында хезмәт куя[1]. 1932 елда институтта пластик массалар технологиясе кафедрасын оештыра һәм аның белән 1943 елга кадәр җитәкчелек итә[1][2]. 1938 елда техник фәннәр докторы гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый һәм профессор исемендә раслана[3].

1941—1943 елларда институт коллективы белән бергә Үзбәкстан ССРның Коканд шәһәрендә эвакуациядә була[1]. 1943 елда, институт Мәскәүгә кайткач, хәрби билгеләнештәге полимер материаллар җитештерүне тәэмин иткән МХТИның тире һәм сулыш органнарын яклау технологиясе кафедрасы мөдире итеп билгеләнә[1].

1944—1948 елларда Мәскәү авиация технология институтының металл булмаган материаллар кафедрасы мөдире булып эшли[3].

1948 елдан МХТИның органик һәм элементорганик югары молекуляр кушылмалар технологиясе кафедрасы белән җитәкчелек итә. 1956 елда Д. И. Менделеев исемендәге Бөтенсоюз химия җәмгыяте президенты итеп сайлана[3].

1963 елның 27 маенда Мәскәүдә вафат була[3].

Гыйльми эшчәнлеге

И. П. Лосевның фәнни тикшеренүләре югары молекуляр кушылмалар химиясенең теоретик һәм гамәли мәсьәләләренә тупланган. Аның тарафыннан винил мономерларының сополимеризациясен, гади винил эфирларының һәм α-хлоракрил кислотасы туендырмаларының полимеризациясен өйрәнү буенча нигез эшләр башкарыла[3].

Поливинилхлорид өчен пластификаторларның сәнәгый синтезының технологик схемаларын эшләп чыгара[3]. Аның фәнни җитәкчелегендә полиэфируретаннар, термочыдамлы полимерлар, полимочевиналар, алифатик һәм ароматик полиамидлар, шулай ук синтетик ион алмашу сумалалары тикшерелә[3].

Химия-технология югары уку йортлары өчен монографияләр һәм уку әсбаплары сериясе авторы булып тора, шул исәптән берничә тапкыр яңадан бастырылган фундаменталь «Синтетик полимерлар химиясе» (рус. «Химия синтетических полимеров», Е. Б. Тростянская белән автордашлыкта) дәреслегенең дә[4].

Бүләкләре һәм исемнәре

Сайланма хезмәтләре

  • Лосев И. П., Петров Г. С. Введение в химию искусственных смол и пластических масс. — Москва: ОНТИ, 1938.[3]
  • Петров Г. С., Рутовский Б. Н., Лосев И. П. Технология синтетических смол и пластических масс. — Москва; Ленинград: Госхимиздат, 1946. — 548 с.[5]
  • Лосев И. П., Федотова О. Я. Практикум по химии высокополимерных соединений. — Москва: Госхимиздат, 1959. — 178 с.[6]
  • Лосев И. П., Тростянская Е. Б. Химия синтетических полимеров. — Москва: Госхимиздат, 1960. — 576 с.[4]

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 История кафедры химической технологии пластических масс (рус.). Российский химико-технологический университет имени Д. И. Менделеева (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 90 лет на службе Отечеству: поздравляем кафедру полимеров Менделеевского университета с юбилеем! (рус.). Российский химико-технологический университет имени Д. И. Менделеева (25 май 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Лосев Иван Платонович (рус.). Институт Татарской энциклопедии и регионоведения АН РТ (1 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Химия синтетических полимеров: каталожная запись (рус.). Российская государственная библиотека (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  5. ↑ Технология синтетических смол и пластических масс: каталожная запись (рус.). Российская государственная библиотека (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  6. ↑ Практикум по химии высокополимерных соединений: каталожная запись (рус.). Российская государственная библиотека (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.

Сылтамалар

Төркемнәр