Игорь Савельев (1983)

Игорь Викторович Савельев (1 июль 1983, Уфа) — Россия язучысы, журналист, әдәби тәнкыйтьче һәм кино тәнкыйтьчесе. Шәехзадә Бабич исемендәге дәүләт республика яшьләр премиясе лауреаты (2013), «Лицей» әдәби премиясенең проза номинациясендә икенче урын иясе (2018)[1][2].

Тормыш юлы

1983 елның 1 июлендә Уфада туа. 2005 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын тәмамлый, шул ук университетта рус әдәбияты һәм фольклоры кафедрасы аспирантурасында укый[3][4].

2000 елларда «Версия Башкортостана» газетында, соңрак «Башинформ» мәгълүмат агентлыгында, Уфадагы РБК редакциясендә эшли. 2011—2015 елларда «Московский комсомолец» газеты өчен колонкалар яза. «Гипертекст», «Бельские просторы» һәм «Персонаж» журналларының редколлегияләрендә катнаша[3]. Мәскәү халыкара кинофестиваленең «Манеж — MIFF Daily» көндәлек газеты мөхәррире, НИУ Югары икътисад мәктәбенең Мәгариф институтында аналитик булып эшли[4][5].

2020 һәм 2021 елларда Creative Writing School әдәби осталык курсларында укыта. Әдәби тәнкыйть, аннары кино тәнкыйте белән шөгыльләнә[4].

Әдәби иҗаты

2004 елдан «Новый мир», «Знамя», «Урал», «Бельские просторы», «Волга» һәм башка журналларда прозасы һәм тәнкыйть язмалары басыла. «Бледный город: повесть про автостоп» әсәре «Новый мир» журналының 2004 елгы 12 нче санында нәшер ителә, 2010 елда Парижда аерым китап булып басыла[3][5].

2012 елда «Эксмо» нәшриятында «Терешкова летит на Марс» романы чыга. Башкортстандагы премиягә нәкъ шул китап өчен лаек була[1]. 2015—2016 елларда «Эксмо» аның «ZЕВС» һәм «Вверх на малиновом козле» романнарын, «Без тормозов» повестьлар җыентыгын бастыра[3][6]. Әсәрләре инглиз, француз, немец, испан, итальян һәм кытай телләренә тәрҗемә ителә[5].

«Ложь Гамлета» повесты 2018 елда «Лицей» премиясенең проза номинациясендә икенче урын ала[2]. 2020 елда АСТ нәшриятының «Редакция Елены Шубиной» импринтында «Как тебе такое, Iron Mask?» романы нәшер ителә[7]. «Знамя» журналы 2022 елда «Грязь», 2023 елда «Kingsмараули» хикәяләрен бастыра[8].

Тәнкыйть һәм иҗатының кабул ителеше

Әдәби тәнкыйть мәкаләләре өчен 2008 елда «Урал» журналы премиясенә лаек була. Кино турында «Искусство кино» һәм «Бельские просторы» журналларында да яза[3][4][9]. 2013 елда «Республика Башкортостан» газеты "Бледный город"ны XXI гасыр башындагы Уфа тормышына бәйләп карый, «Терешкова летит на Марс» романында яшьләрнең җәмгыятьтә үз урынын эзләве чагылуын билгели[10]. «Литературная газета» 2020 елгы «Как тебе такое, Iron Mask?» романын сатира һәм антиутопия элементлары булган әсәр дип бәяли[11].

Сайланма әсәрләре

  • «Бледный город: повесть про автостоп» — повесть, «Новый мир», 2004, № 12; аерым басма, Париж, 2010[3].
  • «Терешкова летит на Марс» — роман, Мәскәү, «Эксмо», 2012[3].
  • «ZЕВС» — роман, Мәскәү, «Эксмо», 2015[3].
  • «Вверх на малиновом козле» — роман, Мәскәү, «Эксмо», 2015[3][6].
  • «Без тормозов» — повестьлар җыентыгы, Мәскәү, «Эксмо», 2016[3].
  • «Ложь Гамлета» — повесть, 2018[2].
  • «Как тебе такое, Iron Mask?» — роман, Мәскәү, АСТ, 2020[7].

Бүләкләре

  • «Урал» журналы премиясе, әдәби тәнкыйть номинациясе (2008)[3];
  • Шәехзадә Бабич исемендәге дәүләт республика яшьләр премиясе, «Терешкова летит на Марс» романы өчен (2013)[1];
  • «Лицей» премиясе, проза номинациясендә икенче урын, «Ложь Гамлета» повесте өчен (2018)[2].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Определены лауреаты республиканской молодежной премии имени Шайхзады Бабича (рус.). Башинформ (26 декабрь 2013).
  2. ↑ 1 2 3 4 В день рождения великого поэта объявлены лауреаты премии «Лицей» (рус.). Литературная премия «Лицей» (7 июнь 2018).
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Савельев Игорь Викторович (1983) (рус.). Башкортстан Республикасының Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Милли китапханәсе.
  4. ↑ 1 2 3 4 Юрий Татаренко. «Летал в Москву, как на работу» (рус.). Литературная газета.
  5. ↑ 1 2 3 Савельев Игорь (рус.). Национальная литературная премия «Большая книга».
  6. ↑ 1 2 Савельев Игорь. «Честный немец» в нечестном веке (рус.). Бельские просторы.
  7. ↑ 1 2 Новые поступления художественной литературы (часть 1) (рус.). В. Г. Белинский исемендәге Калуга өлкә фәнни китапханәсе.
  8. ↑ Игорь Савельев: публикации (рус.). Знамя.
  9. ↑ От «грязной войны» до сексуальной контрреволюции. Конкурс 39-го Московского международного кинофестиваля (рус.). Бельские просторы.
  10. ↑ Десять лет от аванса до признания (рус.). Республика Башкортостан (8 октябрь 2013).
  11. ↑ Панк, нулевые и пневмония (рус.). Литературная газета.