Ишкәкле спорт төрләре үзәге
Ишкәкле спорт төрләре үзәге — Казанның Урта Кабан күле ярында, Һади Такташ урамы, 122 адресы буенча урнашкан спорт комплексы. 2013 елгы Җәйге Универсиада өчен төзелә һәм 2011 елның июнендә файдалануга тапшырыла[1]. Идел буе дәүләт физик культура, спорт һәм туризм университеты тарафыннан уку-күнегү һәм тикшеренү базасы буларак кулланыла[2].
Комплексның нигезен 2000 м озынлыктагы ишү дистанциясе тәшкил итә; территориядә спорт биналары, трибуналар, хөкемдарлар вышкасы, «Регата» кунакханәсе һәм Тернәкләндерү медицинасы үзәге урнашкан[1]. Биредә ишү дисциплиналары буенча студентлар арасында дөнья чемпионатлары, Универсиада һәм 2024 елгы БРИКС уеннары ярышлары үткәрелә[3][4][5].
Тарихы
Проектлаштыру һәм файдалануга тапшыру
2010 елның мартында Урта Кабандагы ишү каналы проекты «Татинвестгражданпроект» ДУПында (дәүләт унитар предприятиесе) халыкара һәм Россия ишү федерацияләре белгечләре катнашында узган эш киңәшмәсендә тикшерелә. Проект 1500 урынлы трибуналар, спорт залы һәм ишү бассейннары булган административ корпус, спортчылар өчен тулай торак һәм ачык мәйданчыкларны күздә тота. Универсиададан соң комплексны Россия җыелма командаларын әзерләү өчен куллану планлаштырыла[6]. Проект концепциясенең авторлары «Татинвестгражданпроект» ДУПы һәм Татарстан Архитекторлар берлегенең архитектор Николай Новиков иҗат остаханәсе була[7].
Үзәк Универсиадага кадәр үк ярышлар кабул итә башлый. Беренче рәсми стартлар 2011 елның 23 июнендә ачыла: бер үк вакытта академик ишү һәм байдарка һәм каноэда ишү буенча Бөтенроссия студентлар ярышлары, шулай ук олимпия программасына кермәгән академик ишү буенча Россия чемпионаты үткәрелә. Бу турнирларда илнең 20дән артык төбәгеннән 300дән артык спортчы катнаша. 25 июньдә комплекска Россия Президенты Дмитрий Медведев һәм Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов килә[8].
Комплексны яңарту
2022 елда «Регата» кунакханәсен ремонтлауга 100 млн сумга якын акча бүлеп бирелә. 2023 елның февраленә үзәктә шулай ук чишенү-киенү бүлмәләре ремонтлана һәм спорт тренажёрлары саны арттырыла[2].
2024 елгы БРИКС уеннарына әзерлек барышында Albano дистанциясен билгеләү системасы, старт һәм фотофиниш җиһазлары яңартыла. Эшләр ишү бассейнының чишенү-киенү бүлмәләренә, конференц-залларга һәм хөкемдарлар вышкасына кагыла; трибуналарда утыргычлар алмаштырыла һәм гидроизоляция эшләре башкарыла. Төп бинаның түбәсе һәм фасады ремонтлана, кунакханәнең торак бүлмәләре яңартыла һәм территория төзекләндерелә[9]. БРИКС уеннарына үзәкне яңарту бәясе 969,7 млн сум тәшкил итә[10].
Инфраструктурасы
Акватория һәм яр буе корылмалары
Комплекс Урта Кабан ярында 17 гектарга якын мәйданны били. Ярыш дистанциясенең озынлыгы 2000 м. Яр буе инфраструктурасы трибуналарны һәм хөкемдарлар вышкасын үз эченә ала; стартларны үткәрү өчен Albano билгеләмәсе һәм фотофиниш системасы кулланыла[1][9]. 2026 елның июненә трибуналар 1075 урынга исәпләнгән була[11].
Территориянең зур өлешен яшелләндерелгән ачык зона алып тора. Анда волейбол һәм баскетбол өчен мәйданчыклар урнашкан; спорт биналарында уен һәм тренажёр заллары эшли[12].
Бассейннар һәм тернәкләндерү бүлмәләре
Ишү бассейны спортчыларны ел әйләнәсе әзерләү өчен билгеләнгән. Ул каноэда, байдаркаларда һәм академик ишүдә күнегүләр өчен өч аерым чашаны үз эченә ала[13]. Тернәкләндерү медицинасы үзәгендә биш юллы һәм 1,6 м тирәнлектәге 25 м озынлыктагы йөзү бассейны урнашкан[14].
«Регата» кунакханәсе комплекс составына керә һәм 205 урынга исәпләнгән[1]. 2023 елга үзәк базасында университетның физик культура һәм спорт фәнни-тикшеренү институтының ике лабораториясе, шулай ук медик-санитар бүлеге урнаша[2].
Ярышлар
2012 елгы студентлар арасында дөнья чемпионатлары
Универсиада алдыннан үзәк тест рәвешендәге халыкара ярышлар өчен кулланыла. 2012 елның август ахырында ул байдарка һәм каноэда ишү буенча студентлар арасында V дөнья чемпионатын кабул итә: стартлар 29 августта башлана һәм өч көн дәвам итә[15][4]. Ярышларда 18 ил вәкиле катнаша. Медальләр зачетында беренче урынны Польша, икенче урынны — Россия, өченче урынны Украина ала[4].
7—9 сентябрьдә студентлар арасында академик ишү буенча XII дөнья чемпионаты уза. Ул шулай ук Универсиада өчен тест турниры булып хезмәт итә[3]. Программа ир-атлар арасында сигез һәм хатын-кызлар арасында биш дисциплинаны үз эченә ала. Гомуми команда зачетында беренче урынны Германия, икенче — Италия, өченче урынны Россия ала[16].
2013 елгы Универсиада
Универсиада кысаларында үзәк ике ишү дисциплинасы һәм ачык суда йөзү буенча ярышларны кабул итә. Академик ишү буенча ярышлар 6 июльдә башлана һәм 8 июльгә кадәр дәвам итә[17]. Байдарка һәм каноэда ишү буенча ярышлар 13—15 июльдә уза[18][19].
17 июльдә ачык суда 10 км га ир-атлар һәм хатын-кызлар йөзешләре уза. Җиңүчеләр булып Италияле Маттео Фурлан һәм америкалы Эшли Твичелл таныла[20][21]. Йөзешләр ишү үзәге акваториясендә үткәрелә[22].
2015 елгы Су спорт төрләре буенча дөнья чемпионатына әзерлек этабында ишү үзәге ачык суда йөзү ярышлары мәйданчыгы буларак карала[8]. Әмма бу ярышлар өчен Казансуда мәйданчык әзерләнә[23]; чемпионат йөзешләре елгада уза[24].
БРИКС уеннары һәм Россия турнирлары
2024 елның июнендә үзәк БРИКС уеннарының ишкәкле спорт төрләре буенча ярышларын кабул итә. Турнир 12—16 июньдә үткәрелә; ун илдән 200дән артык спортчы 16 комплект медаль өчен ярыша. Гомуми зачетта Россия җыелма командасы җиңүче була[5].
Зур халыкара стартлардан соң үзәк Россия ярышларын кабул итүне дәвам итә. 2026 елның май ахырында биредә 20 төбәктән 340 спортчы катнашында «Аждаһа» көймәләрендә ишү буенча Россия чемпионаты уза[11]. Шул ук елның 17—21 августында 19 яшькә кадәрге егетләр һәм кызлар арасында академик ишү буенча Россия беренчелеге ярышлары үтә[25].
Кулланылышы
Спортчыларны әзерләү һәм студентлар спорты
Үзәк күнегү сборлары һәм студентларны әзерләү өчен кулланыла. 2024 елның июнендә БРИКС уеннары алдыннан биредә Россия һәм Иран җыелма командалары күнегүләр ясый; комплекс базасында ишкәкле спорт төрләре буенча олимпия резервы мәктәбендә тәрбияләнүче 400гә якын бала шөгыльләнә[9]. Спорт заллары һәм ишү бассейны күлдәге күнегүләр сезоныннан тыш вакытта дәресләр үткәрергә мөмкинлек бирә[12][13].
Үзәктә студентлар ярышлары да үткәрелә. 2023 елның февралендә биредә шәхси, команда һәм эстафета узышлары белән Студентлар ишү лигасының IV этабы тәмамлана[26].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Центр гребных видов спорта. Дирекция спортивных и социальных проектов. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Рустам Минниханов посетил Федеральный центр гребных видов спорта Поволжского университета физической культуры, спорта и туризма. Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма (8 февраль 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 University Rowing Championships begin in Kazan (ингл.). World Rowing (7 сентябрь 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 5th WUC Canoe Sprint concluded in Kazan (ингл.). FISU (3 сентябрь 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Итоги Игр БРИКС. Федерация гребного спорта России. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Гребной канал к Универсиаде будет построен в Казани на оз. Средний Кабан. Татцентр (18 март 2010). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Центр гребных видов спорта на озере Средний Кабан. Архи.ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Президент России опробовал тренажер в Центре гребных видов спорта Казани. Официальный Татарстан (25 июнь 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Ильсур Метшин: «Стараемся сделать то, что вытянет спортивную инфраструктуру Казани на новый уровень». Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма (11 июнь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Казань встретила форумы. Коммерсантъ (3 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Мингазова З. Центр гребных видов спорта в Казани примет соревнования по гребле. Аргументы и факты — Казань (3 июнь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 Центр по гребным видам спорта. Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Гребной бассейн. Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Бассейн. Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Kazan ready to host 5th WUC Canoe Sprint (ингл.). FISU (28 август 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 12th World University Rowing Championship comes to an End (ингл.). FISU (9 сентябрь 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Определились первые полуфиналисты соревнований Универсиады по академической гребле. Татар-информ (6 июль 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Андриенко: «Центр гребных видов спорта в Казани не имеет недостатков». Татар-информ (7 июль 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Вагизов М. В бой идут «игровики». Бизнес Online (16 июль 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Фурлан победил в плавании на открытой воде на Универсиаде, Серебренников — 6-й. Чемпионат (17 июль 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Твичелл — чемпионка Универсиады в плавании на открытой воде, Бородина — шестая. Чемпионат (17 июль 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Munatones S. Qualification For 2016 Rio Olympic Games (ингл.). World Open Water Swimming Association (5 октябрь 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ 10 Day countdown to Kazan starts today! (ингл.). FINA (14 июль 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ OWS, Past winners: Cunha (BRA) and Lurz (GER), the shiniest stars (ингл.). FINA (27 ноябрь 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Первенство России по гребному спорту среди юношей и девушек до 19 лет. ГБУ ДО РО «СШОР № 8» (8 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Итоги IV этапа студенческой гребной лиги. Поволжский государственный университет физической культуры, спорта и туризма (28 февраль 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.
- ↑ Гребной канал в Казани. Экзотика или место для семейного отдыха? Комсомольская правда — Казань (14 март 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 1 октябрь 2026.