Магдалина Мавровская
Магдалина Константиновна Мавровская (8 март 1914, Маминское, Екатиринбур өязе, Пермь губернасы, Россия империясе — 24 май 2012, Казан) — совет һәм Россия рәссамы, график, Татарстан Республикасының халык рәссамы[1], ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре. СССР, Россия һәм Татарстан Республикасы Рәссамнар берлекләре әгъзасы.
Тормыш юлы
1934 елда Татар сәнгать техникумын тәмамлый[2].
1942 елдан ТАССР, зона һәм бөтенроссия күргәзмәләрендә даими катнаша, алар арасында «Советская Россия» һәм «Большая Волга» кебек күргәзмәләр бар (II — Волгоград, 1967, июль-август; III — Ульяновск, 1969, ноябрь-декабрь; V — Казан, 1980, март-май). Казанда Мавровскаяның алты шәхси күргәзмәсе үтә: 1981 елда — А. М. Горький музеенда (биредә Мавровскаяның хезмәтләре даими экспозиция залларының берсендә тәкъдим ителгән) һ. б.
1968 елда СССР Рәссамнар берлегенә кабул ителә[2].
СССР Рәссамнар берлегенең «Челюскинская» иҗат йортында хезмәт куя.
Иҗаты
Татар графикасы үсешенә зур өлеш кертә. Рәссамның иҗади мирасында — пейзажлар, портретлар, натюрмортлар, жанр композицияләре. Берничә кыйммәтле акварель, рәсем, эстамп (офорт, литография, монотипия) иҗат итә.
М. К. Мавровскаяның Горький, Тукай, Пушкинга багышланган башлангыч хезмәтләре нигезендә тарихи-әдәби мотивлар ята.
Хезмәтләренең төп өлеше Казан мәдәнияте тарихы белән бәйле.
М. Мавровская — 30 дан артык график серия авторы:
- Шагыйрьнең туган ягында (Кырлай, Кушлавыч);
- Казан якын үткәндә («Иске Казан» — 1987, 4 бит: «Яңа Комиссарлар урамында», «Элеккеге Воскресенская урамында», «Элеккеге Грузинская урамында», «Хәерчеләр. Петропавел соборы»)[3];
- Казанда Л. Н. Толстой урыннары һәм башкалар;
- «Абрамцево» пейзаж рәсемнәре сериясе (1953, кара акварель);
- «Таймыр» Идел танкеры хезмәтчәннәре;
- Кокушкино авылы — В. И. Ульянов-Ленинның беренче сөрген урыны (1967—1968);
- Болгарлар (1968—1969);
- Казанда Горький урыннары (1976—1979);
- Казан Кремле манаралары (1976—1978) һ. б.
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
- ТАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1986)[4][5];
- Татарстан Республикасының халык рәссамы (2009)[6][7];
- СССР Рәссамнар берлегенең Мактау грамотасы һәм дипломы[4].
Искәрмәләр
- ↑ Народный художник Республики Татарстан. Музей ИЗО РТ. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 Мавровская Магдалина Константиновна (рус.). tatarica.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ Маврина Мухаммедова. Музей изобразительных искусств Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ 1 2 Магдалина Мавровская: «Королева графики». Art16.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ Скончалась народный художник РТ Магдалина Мавровская. Kzn.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ Магдалина Константиновна Мавровская. Изомузей РТ. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
- ↑ Выставка «Народный художник Республики Татарстан». Культура.РФ. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 сентябрь 2026.
Әдәбият
- Червонная, С. М. Художники Советской Татарии. — Казань, 1984. — С. 196—199.
- Ильина, М. Е. Шесть десятилетий вдохновенного труда. — 1998. — № 4. — С. 128.
- Черкасова, Н. В. Изобразительное искусство Советского Татарстана. — Казань, 1957.
- Мавровская, Магдалина. Графика. — Казань, 2001.