Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Пешаварда террор гамәле (2023 ел)

Викибирелмәләрдә элемент юк

Пешаварда террор гамәле (урд. پشاور مسجد پر حملہ‎) ― 2023 елның 30 гыйнварында Пешавар шәһәренең (Пакистан Ислам Җөмһүриятенең Хайбер-Пахтунхва провинциясе) шигый мәчетендә көндезге өйлә намазы вакытында террорчы – үз-үзен үтерүче тарафыннан кылынган террор гамәле.[1][2] Шартлаткыч шартлау нәтиҗәсендә, ким дигәндә 81 кеше һәлак булган һәм 170тән артык кеше яраланган.[3][4][5]

Алтарих

XX гасыр ахырында һәм XXI гасыр башында Төньяк-Көнбатыш Пакистан еш кына исламчылар һөҗүмнәренә дучар була. 2004 елда аларның һөҗүмнәре фетнәгә әверелә.[6] Пешаварда элек тә террор гамәлләре булып торган, шул исәптән 2013[en], 2015[en] һәм 2022[d] елларда шигый мәчетендә булган.[7]

Вакыйга

Террор гамәле Пакистан Ислам Җөмһүриятенең Хайбер-Пахтунхва[d] (2010 елга кадәр ― Төньяк-Көнбатыш чик буе) провинциясенең административ үзәге Пешавар шәһәренең шигый мәчетендә өйлә намазы вакытында булган.

Шигый мәчете хәвеф-хәтәрдән куркынычсызлыкны тәэмин итү булдырылган көчле комплекста урнашкан, ул үз эченә провинциаль полиция штаб-фатирын һәм терроризмга каршы көрәш бүлеген ала.[8]

Террорчы – үз-үзенә кул салучы күпсанлы баррикада, полиция хезмәткәре яныннан уза алган.[9] Өйлә намазы вакытында мәчет эчендә 300дән 400гә кадәр полиция хезмәткәре дә булган.[10][10]

Намаздагыларның беренче рәтендә утырган кеше киеменә яшерелгән шартлаткычны эшләтеп җибәргән, дип фаразлана. Көчле шартлаудан мәчет диварының бер өлеше җимерелгән һәм дога кылучылар өстенә төшкән.[9] 80нән артык кеше һәлак булган,[11][12] ике тапкыр күбрәк кеше яраланган; зыян күрүчеләрнең 90 % ы – полиция хезмәткәре.[8]

Ун яралы авыр хәлдә Пешавардагы Леди Ридинг хастаханәсенә китерелгән.[13]

Террорчы – үз-үзенә кул салучының шәхесе ачыкланмаган.[14]

Мөнәсәбәт белдерү

Талибан

Шартлау көнендә бер генә төркем дә террор гамәле өчен җаваплылыкны үз өстенә алмаган, әмма һөҗүм Пакистан талибаннары[d] тарафыннан башкарылган булырга мөмкин, дип фаразлана.[15] Террор һөҗүменнән соң ук Пакистан Талибанының түбән дәрәҗәдәге ике түрәсе мәчеткә һөҗүм Омар Халид Хорасанины үтергән өчен үч алу булган, дип белдергән.[7] Соңрак төркем үз вәкиле аша торрор гамәлендә үзенең катнашы булуын кире каккан.[7][14]

Пакистан

Пакистан премьер-министры Шаһбаз Шәриф[d] һөҗүмне тәнкыйть итә, «террорчылык ислам белән туры килми һәм бөтен Пакистан террорга каршы чыга», дип белдерә.[16] Илнең элекке премьер-министры Имран Хан[d], шартлауны тәнкыйть итеп: «террорчылык куркынычы белән көрәшү өчен разведка мәгълүматларын җыюны яхшыртырга һәм полиция көчләрен тиешенчә коралландырырга кирәк», дип әйтә.[17]

Пакистанның кайбер танылган шәхесләре, аерым алганда, Хәмзә Али Аббаси, Нәсим Шаһ, Кәмран Әкмал, Мөхәммәт Хафиз, Әхмәт Шаһзад, Бабар Азам, Аднан Сиддики, Саба Камар шартлауны тәнкыйть итә.[18]

Дөнья реакциясе

АКШның Исламабадтагы илчелеге һөҗүм корбаннары гаиләләренең кайгысын уртаклашкан. [19]
Европа Берлеге, һөҗүмне каты тәнкыйтьләп, вафат булучылар өчен кайгыра һәм яраланганнарның тизрәк савыгуын тели. [19]
Согуд Гарәбстаны тышкы эшләр министрлыгы үз иленең «гыйбадәт кылу урыннарына һөҗүм итүне, кешеләрне куркытуны һәм гаепсез кан түгүне кире кагуын һәм террор алдында Пакистанга теләктәш булуын» белдерә. [20]
Канада премьер-министры Джастин Трюдо: «Канадалылар Пешаварда дин тотучыларга карата коточкыч террор һөҗүмен каты тәнкыйть итә», дип белдерә.[21]

Искәрмәләр

  1. ↑ Ahmad, Jibran. Suicide bomber kills 59 in Pakistan mosque used by police  [ингл.], Reuters (2023-01-30). 31 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  2. ↑ У Пакистані стався теракт у мечеті: 28 людей загинуло, 150 поранено (укр.). РБК-Украина. Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  3. ↑ Mehsud, Sophia Saifi,Rhea Mogul,Saleem Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces 'national security crisis' (ингл.). CNN (31 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  4. ↑ Hayat, Sirajuddin | Arif 59 killed, 157 injured in blast at Peshawar Police Lines mosque (ингл.). DAWN.COM (30 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  5. ↑ Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces ‘national security crisis’
  6. ↑ Lieven, Anatol (2017). «Counter-Insurgency in Pakistan: The Role of Legitimacy». Small Wars & Insurgencies 28: 166–190. DOI:10.1080/09592318.2016.1266128.
  7. ↑ 1 2 3 Mehsud, Sophia Saifi, Saleem Pakistani Taliban claims responsibility for mosque blast that killed more than 40 people (ингл.). CNN (30 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 гыйнвар 2023.
  8. ↑ 1 2 Rescue operation continues after Pakistan blast that killed 92. Al Jazeera (31 січня 2023).
  9. ↑ 1 2 Ahmed, Jibran. Suicide bombing at mosque in Pakistan kills 59, targeted police, Reuters (30 січня 2023).
  10. ↑ 1 2 Pakistan mosque blast: Police targeted in attack that kills 59. BBC News (30 січня 2023).
  11. ↑ Кількість загиблих від теракту у Пакистані зросла до 59 (укр.). РБК-Украина. Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  12. ↑ Теракт у мечеті в Пакистані: кількість загиблих різко зросла (укр.). РБК-Украина. Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  13. ↑ Теракт в Пакистане: взрыв в мечети в Пешаваре унес жизни 17 человек (видео)
  14. ↑ 1 2 North-west Pakistan in grip of deadly Taliban resurgence (ингл.). the Guardian (31 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 31 гыйнвар 2023.
  15. ↑ Pakistan mosque bombing: Dozens dead and injured as suicide bomber hits mosque full of police [неопр.]. www.cbsnews.com. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 гыйнвар 2023.
  16. ↑ Pakistan mosque blast: At least 28 killed after an explosion in Peshawar (en-GB), BBC News (2023-01-30). 30 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  17. ↑ Suicide bomber kills 20, wounds 96 at mosque in NW Pakistan (en-US), The Washington Post (2023-01-30). 30 гыйнвар 2023 тикшерелде.
  18. ↑ Pakistan celebrities condemn attack on Peshawar mosque. Business Recorder (30 гыйнвар 2023).
  19. ↑ 1 2 Breaking: At Least 90 Injured In Blast Inside Peshawar Mosque In Pakistan (ингл.). www.india.com. Мөрәҗәгать итү датасы: 30 гыйнвар 2023.
  20. ↑ Saudi Arabia condemns suicide attack on Pakistan mosque (ингл.). Arab News (30 гыйнвар 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 гыйнвар 2023.
  21. ↑ Необходимо задать параметр title= в шаблоне {{cite web}}. [1].  [ингл.]

Сылтамалар

Моны да карагыз

Шулай ук карагыз

Төркемнәр