Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Тавык карчыгасы

Тавык карчыгасы (лат. Accipiter gentilis) — карчыга кошлар гаиләлегенең чын карчыгалар ыругының ерткыч кош. Аурупада, Азиядә һә Төньяк Америкада киң таралган.

undefined
undefined

Тасвир

Тавык карчыгасы карчыгалар ыругының иң зур төре. Иркәкләрнең массасы 0,63–1,1 кг, озынлыгы уртача 55 см, канатларының колачы 98–104 см. Тешеләр аз гына зуррак, аларның массасы 0,86–1,6 кг, озынлыгы 61 см, канатларының колачы 105–115 см.

Төрчәләр

  • Урта Аурупа карчыгасы (лат. Accipiter gentilis gentilis)
  • Көнбатыш Себер карчыгасы, тойгын (лат. Accipiter gentilis buteoides)
  • Көнчыгыш Себер карчыгасы, Камчатка карчыгасы (лат. Accipiter gentilis albidus)
  • Көньяк Урал карчыгасы (лат. Accipiter gentilis suschkini)
  • Урта Себер карчыгасы (лат. Accipiter gentilis schvedowi)
  • Япония карчыгасы (лат. Accipiter gentilis fujiyamae)
  • Кавказ карчыгасы (лат. Accipiter gentilis caucasicus)

Тойгын

Себер карчыгасы зур кош, иркәкнең канат озынлыгы 32–35 см, тешенең — 35–39 см. Себер карчыгалары кышын кайвакыт үзең ояларыннан ерак көньякта очрашалар. Аларны Башкортостанда, Иделнең түбәнге өлешендә, Урта Азиядә, Кавказда күрделәр. Себер карчыгалары арасында аксыл (бүз) кошлар очрашалар, аларны аеруча тойгын дип атыйлар. Азия лачынчылары аларның кадерен беләләр.

«Кара лачын ау кошым
Сиңа булмас, Шаһ Тимер!
Аннан кала Бүз тойгын —
Ул да булмас, Шаһ Тимер!»
Идегәй дастаны

Чыганаклар

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Integrated Taxonomic Information System (ингл.) — 1996.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 IOC World Bird List Version 6.3 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  3. ↑ The IUCN Red List of Threatened Species 2021.3 — 2021.
  4. ↑ 1 2 3 Lislevand T., Figuerola J., Székely T. Avian body sizes in relation to fecundity, mating system, display behavior, and resource sharing (ингл.) // Ecology / Ecological Society of America — United States of America: Ecological Society of America, 2007. — Vol. 88, Iss. 6. — P. 1605—1605. — 1 p. — ISSN 0012-9658; 1939-9170 — doi:10.1890/06-2054
  5. ↑ Portál informačního systému ochrany přírody (чеш.) — Agentura ochrany přírody a krajiny České republiky.
  6. ↑ Species+ (ингл.)
  7. ↑ 1 2 3 4 Кызыл китап — 1964.
  8. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 IOC World Bird List Version 6.4 — 2016. — doi:10.14344/IOC.ML.6.4
  9. ↑ Gwefan Llên Natur
  10. ↑ 1 2 3 4 IOC World Bird List. Version 10.2 — 2020. — doi:10.14344/IOC.ML.10.2
  11. ↑ 1 2 Бельгийский список видов
  12. ↑ 1 2 IOC World Bird List. Version 10.1 — 2020. — doi:10.14344/IOC.ML.10.1
  13. ↑ 李家兴, 周丽萍, 孙家杰, 谭筱彩, 蒋爱伍 广西山地农业化背景下鸟类多样性比较, Bird diversity in different habitats under agriculturalization in Guangxi, China (кит.) // 生物多样性 — 2022. — Т. 30, вип. 5. — С. 21515. — ISSN 1005-0094 — doi:10.17520/BIODS.2021515
  14. ↑ http://www.sabencia.net/nomenclator.php
  15. ↑ Anderson S. R., Wiens J. J. Out of the dark: 350 million years of conservatism and evolution in diel activity patterns in vertebrates (ингл.) // Evolution / M. Noor — Wiley, 2017. — Vol. 71, Iss. 8. — P. 1944—1959. — 16 p. — ISSN 0014-3820; 1558-5646 — doi:10.1111/EVO.13284 — PMID:28636789
  16. ↑ 1 2 Accipiters — [[:d:Q4708528|]].

Төркемнәр