Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Чиң династиясе

Чиң (Цин) династиясе (манҗурча Daicing gurun.svg дайциң гурун, кыт. трад. 大清, пиньинь: Qīng Cháo) — Кытайда хакимлек иткән манҗур императорлары династиясе (1644—1912).

Чиң империясе тарихын дүрт эре дәвергә бүлергә мөмкин:

  • Манҗурларның Кытайга бәреп кирганннән Миң дәүләт чикләрендә Чиң режимны урнаштырылганган кадәр (1644—83; Шунҗи һәм Канси хакимлеге);
  • 1780-елларныннан 1870-елларынача — Кытайда Чиң режимының тотрыклылануы һәм Халхадаги монголлар, Амурдагы рус авыллары, Җуңгар ханлыгы, Тибет, Көнчыгыш Төркистан, Вьетнам, Бирма, Непал һәм башкаларга карата баскынчылык эшләре (Канси, Юңҗең, Чәнлуң хакимлекләре);
  • 1870-еллардан 19 гасырның азагына кадәр, ягъни Чиң монархиясе 19 гасыр уртасында капиталистик дәүләтләре агрессиясе нәтиҗәсендә эчен низагларның көчәеше (Чәнлуң, Җачиң, Даогуаң, Шәнфең, Тунҗи, Гуаңшу хакимлекләре) дав-ри;
  • 1894—1895 еллардагы япон—кытай сугышыннан Чиңларның тәхеттән ваз кичкәнгә кадәр булган дәвер. Чиң империяси империалистик давлатларның ярыммөстәгъмәрәгә әйләнгән. Шинхәй инкыйлабы нәтиҗәсендә Чиң династиясе бәреп төшерелгән (соңгы императоры Пу И 1912 елның 12 февральдә тәхеттән рәсми рәвештә ваз кичкән).

Төркемнәр