Целофизис

Целофизисларның ташланулары АКШның көньяк-көнбатышында һәм көнбатышында очраша^[2]. Шулай итеп, Алар Пангеянең көнбатышында яшәгәннәр.

Целофизис 1881 елда АКШда Дэвид Болдуин белән^[3] ачылган. Беренче фәнни язылуы 1889 елда Эдвард Дринкен Коуп белән төзелгән.^[4]. Coelophysis bauri исемен Коупның ярдәмчесеннән алган^[3].

1947 елда Нью-Мексикода ("Өрәкләр ранчосы"нда) Целофизисларның "абзый кабере" табылган иде. Анда төрле целофизисларның сөякләре (карт һәм яшь, бәләкәй һәм зур хайваннарның калгычлары) яткан. Шулай итеп целофизисларның төркемчә яшәве турында фикер катынайган иде^[2].

Целофизислар вак сөйрәлүчеләрне, бөҗәкләрне ашаган. Әмма калгычларында балаларының сөякләре еш табыла. Иң башта, динозаврларның йомырткасалуын белмичә, галимнәр аларны җимешләр дип санаган. Ләкин хәзер бу калгычларның башка табигате турында фикер бар: целофизислар канибаллар булганы турында. Мөгаен, бу балаларны ачлык чагында ашаганнар яки башка төрдәшләр ояларына җимереп ташлаганда үтергәннәр. Ләкин 2002 елда Боб Грэй белән яңа гипотеза кертелгән: "балалары" чын хәлдә вак хайваннар гына. 2006 елда бу фикер дәлилләнгән. Әмма сорау хәзер дә ачык булып кала^[1].

Озынлыгы 3 метрга җиткән, биеклеге 1,5 метрга тигез була алган. Аларның эре күзләре һәм озын муены иде^[2]. Целофизисларның күп вак, әмма бик үпкен тешләре булган^[5]. Целофизислар бик яхшы чабучылар иде. Массасы 30 килограмга тигез була алган^[6].

Целофизис тероподларга карый. Әмма шуннан классификациясе томанлы: кемдер аны Цератозаврлылар инфратәртипенә (Certatosauria инфратәртибе → Coelophysoidae асгаиләсе → Coelophysidae гаиләсе → Coelophysinae асгаиләсе → Coelophysis ыруы), кемдер Neo Therapoda төркеменә кертә^[1].