Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

«Мозаффария» мәдрәсәсе бинасы (Казан)


«Мозаффария» мәдрәсәсе (рус. медресе «Музаффария») — Казандагы тарихи мәдрәсә бинасы. Ул Иске Татар бистәсендә, Сара Садыйкова һәм Фатыйх Кәрим урамнары чатында, Сара Садыйкова урамы, 6/22 йорт адресы буенча урнашкан[1][2].

Бина муниципаль әһәмияттәге мәдәни мирас объекты булып тора. Ул Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2009 елның 10 июнендәге 384 нче карары белән Казанның мәдәни мирас объектлары исемлегенә кертелгән. Мәдәни мирас объектларының бердәм дәүләт реестрында объектның теркәү номеры — 161410047340004[1].

Тарихы

Бина 1888 елда икенче гильдия сәүдәгәре Ногман Әбделкәримов тарафыннан Зәңгәр мәчет янында төзелгән[3]. XIX гасыр ахыры — XX гасыр башында Әбделкәримов бинаны киңәйтә. Соңрак бина «Мозаффария» мәдрәсәсе буларак кулланыла. Мәдрәсә мөселман уку йорты функцияләрен башкара[1][2].

Совет чорында бинада физик мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен 76 нчы Казан мәктәбе урнаша. 2016 елда мәктәп укучыларына һәм укытучыларына яңа бина бирелгән[2].

2017 елның сентябрендә бина Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте милкенә тапшырылган. Ул вакытта бинага капиталь ремонтталәп ителә[2][4].

2018 елда Татарстан Республикасы мөселманнарының диния нәзарәте бинада кызлар өчен мөселман мәктәбен булдыру планнары турында игълан итә. Ремонт өчен краудфандинг ярдәмендә акча җәлеп итү күздә тотыла[2]. Мәктәп 2018 елның 1 сентябрендә эшли башларга тиеш була, әмма билгеләнгән вакытта ачылмый[5].

2019 елның апрелендә ТР МДН «Мозаффария» кызлар мәктәбенең башка урында төзеләчәге турында хәбәр итә. Тарихи бинада «Мөхәммәдия» югары мәдрәсәсенең хатын-кызлар корпусын урнаштыру планлаштырыла[5].

Архитектурасы

Кирпеч бинаның ике каты һәм ишегалды ягыннан антресольле өченче каты бар. План буенча бина квадрат формасына якын. Түбәсе вальмалы[1].

Фасадлары эклектикадагы классицизм юнәлеше формаларында эшләнгән. Беренче кат рустланган. Бинаның почмаклары фасадларның бөтен биеклегенә сузылган рустлы пилястралар белән аерылып тора. Катлар профильләнгән кат арасы кәрнизе белән бүленгән[1].

Фасадларда туры почмаклы тәрәзәләр урнашкан. Нариманов урамы буенча җиде тәрәзә күчәре, ә Фатыйх Кәрим урамы буенча алты тәрәзә күчәре урнашкан. Беренче кат тәрәзәләренең йөзлекләре һәм йозак ташлары бар. Икенче кат тәрәзәләре «колакчынлы» йөзлекләр, тәрәзә төбе гурты һәм сандриклар белән бизәлгән. Сандриклар формалары буенча чиратлашалар: кайберләренең очлары туры, калганнарыныкы — өчпочмаклы[1].

Бинаның өске өлеше антаблемент белән бизәлгән. Ул архитрав, триглифлы фриз һәм кәрниздән гыйбарәт. Композицияне өстәмә фриз һәм гади профильле кәрниз тәмамлый[1].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Медресе «Музаффария», 1888 г. Центр культурного наследия Татарстана. Мөрәҗәгать итү датасы: 20 июль 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Средства на открытие мусульманской школы для девочек в Казани соберут через краудфандинг. ТАСС (30 май 2018). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 июль 2026.
  3. ↑ Казанская губерния: что из себя представляла система мусульманского образования (рус.). milliard.tatar (31 октябрь 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 июль 2026.
  4. ↑ Мансур хазрат Джалялетдинов рассказал журналисту о планах фонда ВАКФ РТ. Духовное управление мусульман Республики Татарстан (11 сентябрь 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 июль 2026.
  5. ↑ 1 2 ДУМ РТ опровергло информацию о сдаче в аренду здания «Музаффарии». Татар-информ (15 апрель 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 20 июль 2026.

Сылтамалар

Төркемнәр