Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Александр Бирюлин

Александр Иванович Бирюлин (8 декабрь 1929, Либәшәү, Левашево волосте, Спас кантоны, Татарстан АССР, РСФСР, СССР — 21 июнь 1992, Казан, Татарстан Республикасы) — сәнәгать җитештерүе совет алдынгысы, В. И. Ленин исемендәге Казан фәнни-җитештерү берләшмәсенең (Казан төгәл машина төзелеше заводы) токарь-кырдыручысы, Социалистик Хезмәт Герое (1988), Бөек Ватан сугышы чорында тыл хезмәтчәне[1][2][3].

Тәрҗемәи хәле

1929 елның 8 декабрендә Татарстан АССРның Алексеевск районы Ләваша (Левашево) авылында крестьян гаиләсендә туган[4][5].

Бөек Ватан сугышы елларында авыл мәктәбенең җиде сыйныфын тәмамлый һәм үсмер чактан ук җирле колхозда эшли, фронт ихтыяҗлары өчен авыл хуҗалыгы продукциясен китерүне тәэмин итә.

1945 елда Казанга күчеп килә һәм 1 нче һөнәрчелек училищесына укырга керә, анда металлны кисеп эшкәртү буенча станоклар тачучы (рус. станочник) белгечлеген үзләштерә[3].

Училищены тәмамлаганнан соң хезмәт эшчәнлеген Казанның саклану-сәнәгать комплексы белән бәйли, бер предприятиедә кырык елдан артык эшли[1].

1992 елның 21 июнендә Казанда вафат була, шәһәр зиратында җирләнгән[1].

Хезмәт эшчәнлеге

40 нчы почта тартмасы саклану предприятиесенең (соңрак — Казан төгәл машина төзелеше заводы, В. И. Ленин исемендәге 40 нчы завод, В. И. Ленин исемендәге Казан фәнни-җитештерү берләшмәсе) механика цехында токарь-кырдыручы булып эшли[3][5].

Махсус саклану техникасының, приборларның һәм идарә итү системаларының җаваплы төеннәрен һәм детальләрен югары төгәллек белән эшкәртүгә махсуслашкан була[1]. Металлны тиз кисү ысулларын үзләштерә, технологик операцияләрнең хезмәт сыйдырышлыгын киметкән һәм чыгарыла торган эшләнмәләрнең сыйфатын арттырган рационализаторлык тәкъдимнәре комплексын эшли һәм кертә[3].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • Социалистик Хезмәт Герое (СССР Югары Советы Президиумының 1988 елның маендагы Указы белән («бастырып чыгарылырга тиеш түгел» дигән гриф белән)) — махсус техника булдыруда, үзләштерүдә һәм җитештерүдә күренекле казанышлары өчен;
  • Ленин ордены (1988 елның мае);
  • Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1974) — тугызынчы бишьеллыкның җитештерү биремнәрен үтәүдәге уңышлары өчен[2];
  • «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале[1][3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Бирюлин Александр Иванович (рус.). Международный патриотический интернет-проект «Герои страны». Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 Бирюлин Александр Иванович (рус.). Онлайн-энциклопедия Tatarica (Институт Татарской энциклопедии АН РТ). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 Бирюлин Александр Иванович (рус.). Виртуальный музей Великой Отечественной войны Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  4. ↑ Герои тыла: Алексеевский район (рус.). Книга Памяти Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.
  5. ↑ 1 2 Левашёво (рус.). Онлайн-энциклопедия Tatarica (Институт Татарской энциклопедии АН РТ). Мөрәҗәгать итү датасы: 3 сентябрь 2026.

Әдәбият

  • М. Х. Хасанов. Герои Социалистического Труда и полные кавалеры ордена Трудовой Славы — наши земляки. — Казань: Татарское книжное издательство, 2003. — С. 42. — 280 с.;
  • Татарская энциклопедия. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 2002. — Т. 1. — С. 388. — 672 с..

Сылтамалар

Төркемнәр