Алексей Безруких

Алексей Ипполитович Безруких (24 февраль 1949, Казан — 12 сентябрь 2005, Красногорск, Мәскәү өлкәсе, Россия) — СССР һәм Россия хәрби башлыгы, хәрби очучы, авиация генерал-майоры, Авиация баш маршалы А. А. Новиков исемендәге Балашов югары хәрби авиация очучылар училищесы (1991—2001) һәм Балашов хәрби авиация институты (2001—2003) җитәкчесе, Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучысы (1995)[1].

Тәрҗемәи хәле

Алексей Ипполитович Безруких 1949 елның 24 февралендә Татарстан АССРның Казанда СССР эчке гаскәрләре офицеры гаиләсендә туа[2].

1966 елда Сарытау өлкәсенең Балашов шәһәрендәге Балашов югары хәрби авиация очучылар училищесының очу факультетына укырга керә, аны 1970 елда «команда хәрби-транспорт авиациясе» белгечлеге буенча тәмамлап, хәрби очучы-инженер квалификациясен ала. 1975 елда Мәскәү өлкәсенең Монино бистәсендәге Ю. А. Гагарин исемендәге Хәрби-һава академиясенең команда факультетына укырга керә һәм аны 1978 елда тәмамлый[1].

2001 елда Россия Федерациясе Оборона министрлыгының Хәрби университетында «Россиянең хәрби сәясәтендә хәрби-авиация мәгарифе системасы: хәзерге заман үсешенең эволюциясе һәм өстенлекләре» («Система военно-авиационного образования в военной политике России: эволюция и приоритеты современного развития») темасына сәяси фәннәр кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый[3].

2005 елның 12 сентябрендә инсульт нәтиҗәсендә Мәскәү өлкәсенең Красногорск шәһәрендә 57 нче яшендә вафат була. Сарытау өлкәсе Балашов шәһәренең Поворино зиратында җирләнгән[1].

Хәрби хезмәте

1970 елда училищены тәмамлагач, СССР Хәрби-һава көчләренең һәм Россия Федерациясе Хәрби-һава көчләренең Хәрби-транспорт авиациясе саф частьләрендә хезмәт итә:

  • 1970—1975 елларда Литва ССРның Паневежис шәһәрендә 128 нче гвардия хәрби-транспорт авиация полкында хезмәт итеп, Ан-12БК очкычы командиры ярдәмчесеннән алып авиация эскадрильясы командиры урынбасарына (капитан) кадәр вазифаларны уза.
  • 1978—1983 елларда академияне тәмамлагач, Чита өлкәсенең Укурей станциясендәге 192 нче аерым гвардия хәрби-транспорт авиация полкында авиаэскадрилья командиры һәм полк командиры урынбасары (подполковник) вазифаларында хезмәт итә.
  • 1980 елда Әфганстан Демократик Республикасындагы хәрби хәрәкәтләрдә катнашкан, хәрби-транспорт авиациясе белән гаскәрләрне һәм йөкләрне илтү буенча бурычларны башкара.
  • 1983—1991 елларда Запорожье өлкәсенең Мелитополь шәһәрендә 7 нче гвардия хәрби-транспорт авиация дивизиясендә хезмәт итә, анда 25 нче гвардия хәрби-транспорт авиация полкы белән җитәкчелек итә һәм дивизия командиры урынбасары (полковник) була[2].

Л-29, Л-410, Ан-24, Ан-26, Ан-12, Ил-76 самолетларында һәм аларның модификацияләрендә оча. Гомуми очу вакыты 4,3 мең сәгатьтән артык тәшкил итә. 1975 елда «1 нче класслы хәрби очучы» квалификациясе, 1994 елда — югары очу квалификациясе категориясе «Хәрби очучы-снайпер» бирелә[1].

1991 елдан 2001 елга кадәр Авиация баш маршалы А. А. Новиков исемендәге Балашов югары хәрби авиация очучылар училищесы (Сарытау өлкәсе, Балашов, Володарский урамы, 3 адресы буенча урнашкан) башлыгы вазифасын били. 2001 елның сентябрендә хәрби уку йортын үзгәртеп корганнан соң, Балашов хәрби авиация институты башлыгы итеп билгеләнә һәм аны 2003 елга кадәр җитәкли. Аның турыдан-туры җитәкчелегендә Россия Федерациясе Кораллы көчләренең саф частьләре өчен хәрби-транспорт авиациясенең 2,3 меңнән артык хәрби очучысы һәм штурманы әзерләп чыгарыла[1].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Балашов шәһәрендә хезмәт иткән чорда Алексей Ипполитович Безруких Сарытау өлкәсенең иҗтимагый, хәрби-патриотик һәм фәнни-методик тормышында актив катнаша:

  • Яшьләрне патриотик рухта тәрбияләү, курсантлар һәм мәктәп укучыларына хәрби авиациянең очучылык белгечлекләренә һөнәри ориентация бирү программалары белән җитәкчелек итә.
  • Россия Федерациясе Хәрби-һава көчләренең югары хәрби уку йортлары уку программаларын үзгәртеп кору һәм модернизацияләү буенча тәкъдимнәр эшләүдә катнаша[3].
  • Хәрби гарнизонның Сарытау өлкәсе һәм Балашов районы башкарма һәм закон чыгару хакимияте органнары белән үзара бәйләнешен координацияли[1].

Бүләкләре, мактаулы исемнәре

  • «Хәрби казанышлар өчен» ордены;
  • III дәрәҗә «СССР Кораллы Көчләрендә Ватанга хезмәт иткән өчен» ордены;
  • Россия Федерациясенең атказанган хәрби очучысы (1995 елның 17 августы) — авиация техникасын үзләштерүдәге аерым казанышлары, очучы кадрларны тәрбияләүдә һәм укытуда югары күрсәткечләре, хәрби авиациядә күпьеллык авариясез очу эше өчен[4];
  • «Воину-интернационалисту от благодарного афганского народа» медале;
  • I, II һәм III дәрәҗә «Намуслы хезмәт өчен» медальләре;
  • СССРның «СССР Кораллы Көчләренә 50 ел», «СССР Кораллы Көчләренә 60 ел», «СССР Кораллы Көчләренә 70 ел» юбилей медальләре;
  • «Хәрби очучы-снайпер» квалификация билгесе (1994)[1].

Гаиләсе

  • Хатыны — Лариса Юрьевна Безруких (кияүгә чыкканчы Перетягина);
  • улы — Игорь Безруких (1973 елда туа), хәрби очучы, Балашов югары хәрби авиация очучылар училищесының 1995 елгы чыгарылыш укучысы, Ил-76МД авыр хәрби-транспорт очкычында корабль командиры ярдәмчесе вазифасында хезмәт итә[1].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Совет ветеранов БВВАУЛ. Безруких Алексей Ипполитович (рус.). Сайт выпускников БВВАУЛ 1970 года (12 сентябрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 август 2026.
  2. ↑ 1 2 Совет ветеранов ВТА. Командиры частей военно-транспортной авиации: Безруких Алексей Ипполитович (рус.). Труженики неба, ветераны ВТА (5 август 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 август 2026.
  3. ↑ 1 2 Безруких А. И. Система военно-авиационного образования в военной политике России: Эволюция и приоритеты современного развития (рус.). Научная электронная библиотека диссертаций Dissercat (15 май 2001). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 август 2026.
  4. ↑ Президент Российской Федерации. Указ Президента Российской Федерации от 17.08.1995 г. № 860 «О присвоении почетных званий Российской Федерации военнослужащим и гражданскому персоналу Вооруженных Сил Российской Федерации» (рус.). Официальный сетевой ресурс Президента России (17 август 1995). Мөрәҗәгать итү датасы: 27 август 2026.

Әдәбият

  • Безруких А. И. Система военно-авиационного образования в военной политике России: Эволюция и приоритеты современного развития: сәяси фәннәр кандидаты диссертациясе авторефераты. — Мәскәү: РФ Саклану министрлыгының Хәрби университеты, 2001. — 24 б.
  • Балашовское высшее военное авиационное училище лётчиков: 70 лет на службе Отечеству. — Сарытау: Идел буе китап нәшрияты, 2000. — 192 б.