Ассам теле
Асса́м теле (үз атамасы অসমিয়া [асамия]) — Һинд-Европа телләр гаиләсенең Һинд-Арий төркеменең теле. Күбесенчә Һиндстанның төньяк-көнчыгыш Ассам штатында һәм күрше штатларда яшәүче якынча 15 миллион кеше өчен туган тел булып тора. Язма җайлаштырылган Бенгаль әлифбасы нигезендә. Ассам теле бенгаль теленә һәм ория теленә якын. Барлык өч тел пракритның көнчыгыш диалекты магадхидан килеп чыккан. Ассам телендә иң борынгы сакланып калган төргәкләр XIV гасыр белән даталана, патша Дурлабхнараян хөкем итү вакыты. Тарихи Ассам теленә Тибет-Бирма һәм Австроазия телләре зур йогынты ясаган.
Фонология
Ассам фонетик системасы сигез сузыктан, ун дифтонгтан һәм егерме бер тартыктан тора.
| Алгы рәт | Урта рәт | Арткы рәт | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| МФА | Язма | МФА | Язма | МФА | Язма | |
| Алгы күтәрелеш | i | ই/ঈ | u | উ/ঊ | ||
| Көчәйтү белән әйтелми торган өске күтәрелеш сузыклары | ʊ | ও | ||||
| Урта өске күтәрелеш сузыклары | e | এ' | o | অ' | ||
| Урта-аскы күтәрелеш сузыклары | ɛ | এ | ɔ | অ | ||
| Түбән күтәрелеш сузыклары | a | আ | ||||
Әдәбият
- Бабакаев В. Д. Ассамский язык. — М.: Издательство восточной литературы, 1961. — 122 с. — (Языки зарубежного Востока и Африки).
- ↑ 1 2 Ethnologue — 25 — Дәлас: SIL, 2022.