Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Борис Королёв

Борис Алексеевич Королёв (7 декабрь 1909, Казан — 26 февраль 2010, Түбән Новгород) — совет һәм Россия хирургы, йөрәк-кан тамырлары хирургиясе өлкәсендә белгеч, медицина фәннәре докторы, профессор, СССР Медицина фәннәре академиясенең академигы. Горький медицина институтының госпиталь хирургиясе кафедрасын җитәкли һәм Горький һәм Түбән Новгород шәһәрләренең кардиохирургия хезмәтен төзүдә катнаша. Социалистик Хезмәт Герое[1].

Тормыш юлы

Борис Алексеевич Королёв 1909 елның 7 декабрендә Казанда земство табибы Алексей Николаевич Королёв һәм Варвара Михайловна Королёва гаиләсендә туа[2]. Балачагы Юрино авылында үтә. 1921 елда гаиләсе Түбән Новгородка күченә[2].

1929—1934 елларда Түбән Новгород университетының медицина факультетында укый (укуын тәмамлауга ул Горький медицина институты итеп үзгәртелә)[2]. Совет армиясендә хезмәт иткәннән соң Горький шәһәренә кайта һәм оператив хирургия һәм топографик анатомия кафедрасы ассистенты булып эшли[3].

1936 елда Горький шәһәренең 7 нче хирургия хастаханәсе ординаторы булып эшли башлый. Бу чордагы тикшеренүләре ашказаны хирургиясе, бавыр һәм талак авырулары, шулай ук ашказаны һәм кардия яман шешен хирургик дәвалау белән бәйле була[3]. 1938 елның февралендә факультет хирургиясе кафедрасы ассистенты итеп сайлана, аны Евгений Львович Берёзов җитәкли[2].

Бөек Ватан сугышы чорында Королёв эвакуация госпитальләренең әйдәп баручы хирург-консультанты һәм өлкә кан бирү станциясенең фәнни консультанты булып эшли[3]. 1944 елда «Бөтен канны алыштыручылар буларак кан плазмасы һәм сүл» (рус. «Плазма и сыворотка крови как заменители цельной крови») темасына кандидатлык диссертациясен яклый[3].

1945 елда факультет хирургиясе кафедрасы доценты итеп сайлана[2]. 1951 елда «Үңәчнең түбәнге бүлегендә һәм ашказаны кардиясендә корсак аша операцияләр ясау» (рус. «Чрезбрюшинные операции на нижнем отделе пищевода и кардии желудка») дигән темага докторлык диссертациясен яклый һәм госпиталь хирургиясе кафедрасы профессоры итеп сайлана[3]. 1952 елда гомуми хирургия кафедрасын җитәкли, ә 1953 елдан Горький медицина институтының госпиталь хирургиясе кафедрасы мөдире була; аны 36 ел дәвамында җитәкли[3].

Борис Алексеевич Королёв 2010 елның 26 февралендә Түбән Новгородта кискен йөрәк җитешсезлегеннән вафат була. Түбән Новгородның Бугров зиратында җирләнгән[3].

Дәвалау эшчәнлеге

Королёв корсак куышлыгы органнары, үңәч һәм ашказаны кардиясе авыруларын оператив дәвалау ысулларын эшли[2]. 1947 елда Түбән Новгородта беренчеләрдән булып үпкә резекциясен ясый; клиникада туберкулез, яман шеш һәм үпкәнең үлекле авырулары вакытында операцияләр, шулай ук балаларның үпкәсенә резекция ясау кертелә[2].

1955 елда Королёв Горький шәһәрендә беренче тапкыр митраль клапан стенозы уңаеннан йөрәккә операция ясый[2]. Алдагы елларда аның клиникасында гипотермия һәм ясалма кан әйләнеше шартларында ачык йөрәктә реконструктив операцияләр үсеш ала[2].

45 ел эчендә Королёв һәм аның укучылары йөрәккә 20 меңнән артык операция, шул исәптән ачык йөрәктә 10 меңнән артык операция ясыйлар[2]. Клиника базасында төбәкара кардиохирургия үзәге төзелә; Королёв аның фәнни җитәкчесе була[2].

Королёв ярдәме белән 5-нче шәһәр клиник хастаханәсендә шәһәрдә беренче анестезиология һәм реаниматология бүлеге ачыла. Аның базасында белгечлек буенча курс оештырыла, соңрак ул кафедра итеп үзгәртелә[3]. 1986 елда 310 урынлык яңа кардиохирургия үзәге файдалануга тапшырыла; Королёв аны төзү һәм җиһазлау проектын эшләүдә катнаша[3]. 1989 елда үзәктә йөрәкнең ишемия авыруын дәвалауның хирургик ысуллары буенча махсуслаштырылган бүлек төзелә[3].

Иҗтимагый эшчәнлеге

1960 елдан Королёв Бөтенсоюз хирурглар җәмгыяте идарәсе составында була[2]. 1968 елда Халыкара йөрәк-кан тамырлары хирурглары җәмгыятенең хакыйкый әгъзасы итеп сайлана[2]. 1994 елдан Ауропа-Азия академиясенең мактаулы әгъзасы була[2].

Королёв Түбән Новгород хирурглар җәмгыятенең (аны 25 ел җитәкли) мактаулы рәисе һәм Түбән Новгород кардиологлар җәмгыяте рәисе була[2]. 1962 һәм 1972 елларда СССР Югары Советы депутаты, шулай ук берничә чакырылыш шәһәр һәм өлкә халык депутатлары Советлары депутаты итеп сайлана[2].

Фәнни хезмәтләре

Королёв сигез монография һәм 430 фәнни хезмәт авторы булып тора[3]. Аның җитәкчелегендә 26 докторлык һәм 67 кандидатлык диссертациясе яклана, аның 20 дән артык укучысы профессор була[3].

  • Королёв Борис Алексеевич. Плазма и сыворотка крови как заменители цельной крови. — 1944.
  • Королёв Борис Алексеевич. Чрезбрюшинные операции на нижнем отделе пищевода и кардии желудка. — 1951.

Бүләкләре

Хәтер

  • 2010 елда Түбән Новгородның 28-нче лицеена Борис Алексеевич Королёв исеме бирелә[3].
  • Түбән Новгородта Королёв истәлегенә Идел буе тикшеренү медицина университеты бинасында һәм 5 нче шәһәр клиник хастаханәсе фасадында мемориаль такталар куелган[5].

Гаиләсе

Әтисе — Алексей Николаевич Королёв, земство табибы, галим һәм РСФСРның атказанган табибы[1]. Әнисе — Варвара Михайловна Королёва[2].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 К 115-летию со дня рождения Б. А. Королева, нижегородского хирурга, академика Российской академии медицинских наук (рус.). Комитет по делам архивов Нижегородской области (7 декабрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Academician Boris Alekseevich Korolev and his school (рус.). Казанский медицинский журнал (2 февраль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Борис Алексеевич Королёв (рус.). Приволжский исследовательский медицинский университет. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  4. ↑ Указ Президента Российской Федерации от 6 декабря 1999 года № 1606 (рус.). Президент России (6 декабрь 1999). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.
  5. ↑ История с мемориальной таблички. Где работал нижегородский кардиохирург, проводивший прорывные для медицины операции (рус.). NN.RU (18 ноябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 сентябрь 2026.

Әдәбият

  • Мочаев Владимир Алексеевич. Королёв Борис Алексеевич. — Марийская биографическая энциклопедия. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017.
  • Ковалевский Геннадий Борисович; Медведев Владимир Николаевич. Академик Борис Алексеевич Королёв и его школа. — Казанский медицинский журнал. — 2000. — Т. 81. — С. 239—240.

Сылтамалар

Төркемнәр