Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Владимир Андреев

Владимир Петрович Андреев (24 июль 1910, Уфа, Уфа губернасы, Россия империясе — 24 октябрь 1955, Октябрьски, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы, СССР) — СССР рәссамы, башкорт сынлы сәнгатендә индустриаль пейзажга нигез салучыларның берсе. Башкорт АССР Рәссамнар берлеге идарәсе рәисе (1953—1955)[1][2].

Тәрҗемәи хәле

1910 елның 24 июлендә Уфада туа. 1930 елда Башкорт дәүләт сәнгать техникумын тәмамлый. Аның укытучылары арасында Иван Урядов, Александр Тюлькин була. Шул ук елда Владимир Андреев рәссамнарның яшьләр берләшмәсенең Уфа бүлегенә керә һәм күргәзмәләрдә катнаша башлый[1][2].

1935—1937 елларда — Башкорт дәүләт сәнгать музее җитәкчесе. 1949—1951 елларда — «Башхудожник» ширкәте рәисе, 1953—1955 елларда — Башкорт АССР Рәссамнар берлеге идарәсе рәисе[1][2].

1955 елның 24 октябрендә Октябрьски шәһәрендә командировка вакытында вафат була. Уфада җирләнгән[2].

Иҗаты

1930 нчы елларда Владимир Андреев сәнәгать тематикасына мөрәҗәгать итә: бу чорга «Сәнәгать пейзажы» һәм «Ударница» әсәрләре карый. Мәскәүдәге Башкортстан күргәзмә павильоны өчен ул «Нефть эзләү» (1939) һәм «Икенче Баку» (1953) панноларын яза[1].

Бөек Ватан сугышы елларында «Салават турында җыр» тарихи полотносын эшли һәм аның өчен «Башкорт малае» һәм «Хәбир Нуриманов» (икесе дә — 1942 ел) этюдларын әзерли. Шул ук вакытта «Фронтка озату» (1943) һәм «Госпитальдә концерт» (1945) картиналарын иҗат итә[1].

Рәссамның сугыштан соңгы сынлы сәнгатендә сәнәгать сюжетлары белән беррәттән пейзажлар һәм көнкүреш күренешләре барлыкка килә: «Умырзаялар» (1945), «Курай турында җыр» (1947), «Өфедә яз» (1955). Нефть чыгару темасы «Ишембайда» (1948), «Беренче нефть эшелоны» (1949) һәм «Хезмәт вахтасына» (1955) картиналарында тасвирлана[1].

Владимир Андреев «Туймазы нефть промыселлары» акварелен һәм «Туймазанефть» (1954) рәсемнәр сериясен, шулай ук Мәскәү дәүләт университеты (МДУ) өчен «Туймазанефть», «Ишембай шиханнары» һәм Башкорт АССР Министрлар Шурасы өчен «Башкортстан сәнәгате» монументаль панноларын иҗат итә. Аның әсәрләре М. В. Нестеров исемендәге Башкорт дәүләт сәнгать музеенда һәм башка музей җыелмаларында саклана[1].

Төп хезмәтләре

  • «Нефть эзләү» бизәге, Бөтенсоюз авыл хуҗалыгы күргәзмәсенең (ВСХВ) Башкортстан павильоны, Мәскәү, 1938—1939.
  • «Икенче Баку» бизәге, Бөтенсоюз авыл хуҗалыгы күргәзмәсенең (ВСХВ) Башкортстан павильоны, Мәскәү, 1951—1953.
  • «Фронтка озату», к., м. (киндер, майлы буяу), 1942—1943.
  • «Госпитальдә концерт», к., м., 1945.
  • «Ачык тәрәзә», к., м., 1947. «Курай җыры», к., м., 1947.
  • «Кызының портреты», к., м., 1947.
  • «Ишембай», к., м., 1948.
  • «Туймазанефть», к., м., 1949.
  • «Натюрморт», к., м., 1949.
  • «Башкортстан сәнәгате» панносы, БАССР Министрлар Шурасы, утырышлар залы, Өфе, к., м., 1950.
  • «Ишембай нефть промыселлары», к., м., 1953.
  • «Җәй», к., м., 1953. «Илгә кара алтын бирербез», картон, м., 1953.
  • «Эстакадада», к., м., 1954.
  • «Өфедә яз», к., м., 1954—1955. «Ишембайнефть», к., м., 1954.
  • «Хезмәт вахтасына», к., м., 1955.
  • «Беренче нефть эшелоны», 1949[3].
  • «Туймазы нефть промыселлары», акварель, 1954.
  • «Туймазанефть» рәсемнәр сериясе, 1954.
  • «Ишембай шиханнары» панносы, МДУ, 1950-нче еллар.
  • «Туймазанефть» панносы, 1950-нче еллар.

Күргәзмәләр

Күргәзмәләрдә 1930 елдан башлап катнаша. Аның әсәрләре Мәскәүдәге бөтенроссия күргәзмәләрендә (1940, 1946), Казан шәһәрендәге өлкәара күргәзмәдә (1947) һәм Мәскәүдә узган башкорт сәнгате күргәзмәсендә (1955) күрсәтелә[2]. Владимир Андреевның вафатыннан соңгы шәхси күргәзмәләре Уфада 1956, 1966 һәм 1972 елларда уза[1].

Бүләкләре

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Сорокина В. М. Андреев Владимир Петрович. Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан». Мөрәҗәгать итү датасы: 25 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Романов В. Владимир Андреев — основоположник индустриального пейзажа (к 105-летию со дня рождения художника). Башинформ (24 июль 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 25 сентябрь 2026.
  3. ↑ Андреев Владимир Петрович. Башкирская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 23 июнь 2026.

Әдәбият

  • «Совет Башкортстаны рәссамнары» («Художники Советской Башкирии») белешмәлеге. Төзүче-автор Э. П. Фенина, Башкортстан китап нәшрияты, Өфе, 1979 ел.
  • Зур совет энциклопедиясе (БСЭ), I том, «Башкорт АССР» бүлеге, «Советская энциклопедия» нәшрияты, Мәскәү, 1970 ел.
  • «Хезмәт вахтасына» («На трудовую вахту») төсле репродукциясе. «Советский художник» нәшрияты, Мәскәү, 1956 ел.
  • «Хезмәт вахтасына» открыткасы. «Советский художник» нәшрияты, Мәскәү, 1956 ел.
  • БАССР республика күргәзмәләре каталоглары, Өфе, төрле еллар.
  • Г. С. Кушнеровская. Башкорт АССР сынлы сәнгате (Изобразительное искусство Башкирской АССР). «Советский художник» нәшрияты, Мәскәү, 1974 ел.

Төркемнәр