Владимир Щелкачёв

1907 елның 3 ноябрендә Владикавказ шәһәрендә туган^[2][3]. Тормыш юлы этаплары:

• 1922—1928 — Мәскәү дәүләт университетында уку. Н. Н. Бухгольц һәм Л. С. Лейбензонның шәкерте^[2].
• 1928—1930 — Мәскәүдәге Дәүләт нефть тикшеренү институтының (ГИНИ) гыйльми хезмәткәре.
• 1928—1930 — Мәскәүдәге Кичке эшче машина төзелеше институтының теоретик механика каферасы һәм Халык хуҗалыгы институтының энергетика факультеты ассистенты.
• 1930—1931 — философ А. Ф. Лосев, Д. Ф. Егоров һәм Н. Н. Бухгольц белән бергә «Чын православие чиркәве» («Истинно православная церковь») дигән контрреволюцион чиркәү-монархик оешма эше буенча кулга алына. ОГПУ каршындагы Махсус киңәшмә карары белән 1931 елның 20 сентябрендә өч елга төзәтү-езләнү лагерьларына хөкем ителә, бу җәза Алма-Атага сөрген белән алыштырыла. 1994 елда аклана^[2][4].
• 1931—1932 — Алма-Атадагы Исәп-икътисад техникумының математика укытучысы.
• 1932—1933 — Алма-Атадагы Казак педагогика институтының югары математика каферасы доценты.
• 1933 — азат ителә һәм Грозный нефть институтына теоретик механика каферасы мөдире итеп җибәрелә.
• 1934—1939 — Грозный нефть институтының теоретик механика каферасы доценты, мөдире.
• 1939—1941 — Днепропетровск дәүләт университетының теоретик механика каферасы доценты.
• 1941—1944 — Грозный нефть институтының теоретик механика каферасы профессоры, мөдире.
• 1944—1946 — Мәскәүдә Наркомнефтьнең нефть чыгаруны интенсивләштерү буенча махсус төркеме хезмәткәре.
• 1946—1992 — И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институтында (МНИ) эш: теоретик механика каферасы профессоры, мөдире.
• 1992 елдан — шул ук кафедра профессоры.
• 1971—1974 — вакытлыча нефть ятмаларын эшкәртү каферасы мөдире.
• 1969—1991 — Румыния, Венгрия, ГДР, Кытай һәм Сириядә югары мәктәп педагогикасы, җир асты гидродинамикасы һәм нефть ятмаларын эшкәртү проблемалары буенча лекцияләр циклы уку.

В. Н. Щелкачёвның фәнни кызыксынулары өлкәсенә теоретик механика, гидромеханика, гидродинамика, җир асты гидравликасы һәм нефть ятмаларын эшкәртү керә. Беренче фәнни хезмәте эченә кечерәк диаметрлы торбалар урнаштырылган торбада ябышкак сыеклыкның хәрәкәте турындагы мәсьәләне чишүгә багышланган була (1930). Галим бердәм пласт су басымы системасы төшенчәсен формалаштыра, сыгылмалы режимның гидродинамик теориясен биреп, кое йогынтысының үзгәрүчән шартлы радиусы төшенчәсен кертә^[2].

Бөек Ватан сугышы елларында Кавказда алман гаскәрләрен кире какканнан соң калган коелар фондыннан нефть чыгаруны яңадан башлау мөмкинлекләрен Яңа Грозный һәм Иске Грозный районнары промыселларында өйрәнә; эксперименталь тикшеренүләр нигезендә сыеклыкны форсирлап алу теориясен формалаштыра^[2].

1963 елда Нефть ятмаларын эшкәртү буенча үзәк комиссия составына кертелә, иң зур ятмаларны, шул исәптән Татарстан АССРдагы Ромашкино нефть ятмасын эшкәртү буенча эксперт була^[3].

1950 еллар башыннан «Нефтяное хозяйство» журналының редакция коллегиясе даими әгъзасы була^[3].

Аның җитәкчелегендә 42 техник фәннәр кандидаты һәм 19 доктор әзерләнгән. 290 га якын фәнни хезмәт авторы, шул исәптән:

• Щелкачев В.Н., Пыхачев Г.Б. Интерференция скважин и теория пластовых водонапорных систем. — Баку: АзГОНТИ, 1939. — 288 с. — 2500 экз.
• Щелкачев В.Н. Форсированный отбор жидкости как метод интенсификации добычи нефти. — М.: Гостоптехиздат, 1946. — 50 с.
• Щелкачев В.Н. Основы подземной нефтяной гидравлики. — Калып:М.-Л.: Гостоптехиздат, 1945. — 158 с. — (Курсы усовершенствования инженерно-технических кадров Наркомнефти).
• Щелкачев В.Н. Упругий режим пластовых водонапорных систем. — М.; Л.: Гостоптехиздат, 1948. — 142 с. — 1700 экз.
• Щелкачев В.Н., Лапук Б.Б. Подземная гидравлика. — М.; Л.: Гостоптехиздат, 1949. — 523 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-4475-8017-9.
• Щелкачев В.Н. Разработка нефтеводоносных пластов при упругом режиме. — М.: Гостоптехиздат, 1959. — 465 с. — 4905 экз.
• Щелкачев В.Н. Основы и приложения теории неустановившейся фильтрации. — М.: Нефть и газ, 1995. — 490 с. — 1000 экз.

• техник фәннәр кандидаты (1939);
• техник фәннәр докторы (1941);
• профессор (1942);
• Ленин район советы депутаты;
• студентлар фәнни җәмгыяте рәисе;
• И. М. Губкин исемендәге Мәскәү нефть институты укытучыларының квалификациясен күтәрү университеты ректоры;
• РАЕНның мактаулы әгъзасы (1990 еллар ахырыннан);
• Нефть ятмаларын эшкәртү буенча үзәк комиссия әгъзасы (1963 елдан);
• Югары белем бирү министрлыгы каршындагы теоретик механика буенча фәнни-методик совет рәисе урынбасары (1964—1997), шул ук советның Президиумы әгъзасы (1998 елдан);
• И. М. Губкин исемендәге Россия дәүләт нефть һәм газ университетының Гыйльми советлары әгъзасы (1946 елдан).

• Беренче дәрәҗә Сталин премиясе (1950) — Туймазы нефть ятмасының нефть бирүчәнлеген сизелерлек арттырган контурдан тыш сулату ысулын эшләгән һәм гамәлгә керткән өчен (коллектив составында)^[5][2];
• Ленин ордены (1971)^[2];
• өч Хезмәт Кызыл Байрагы ордены (1948, 1957, 1980)^[2];
• IV дәрәҗә «Ватан алдындагы хезмәтләр өчен» ордены (1997 елның 31 декабрендә) — дәүләт алдындагы хезмәтләре, күпьеллык намуслы хезмәте һәм халыклар арасында дуслыкны һәм хезмәттәшлекне ныгытуга зур өлеш керткәне өчен^[6];
• «1941—1945 еллардагы Бөек Ватан сугышында фидакарь хезмәт өчен» медале (1945);
• РСФСРның атказанган фән һәм техника эшлеклесе (1968);
• Россиянең югары белем бирү мактаулы хезмәткәре (1996);
• РФ атказанган нефть сәнәгате хезмәткәре (1997).