Газетдинова Илсөяр Ибраһим кызы

Илсөяр Газетдинова Ибраһим кызы (рус. Газетдинова Ильсияр Ибрагимовна; 3 май 1951, Исмаил, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — совет һәм Россия театр актрисасы. 1972 елдан Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры актрисасы. 1982 елдан СССР Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы. Россия Федерациясенең атказанган артисты (2003), Башкортстан Республикасының (1990) һәм Татарстан Республикасының (1997) халык артисты. Мәҗит Гафури исемендәге премия лауреаты. Халыклар дуслыгы ордены кавалеры (2019).

Биографиясе

Илсөяр Ибраһим кызы Газетдинова 1951 елның 3 маенда Башкорт АССР-ының Дүртөйле районы Исмаил авылында туган[1]. Мәдәнияткә һәм сәнгатькә мәхәббәт гаиләсендә үк формалаша: әнисе мәктәп укытучысы булса да, авыл сәхнәсендә актив катнаша, ә әтисе моңлы тавышы белән билгеле була.

1968 елда Исмаил урта мәктәбен тәмамлагач, Уфа сәнгать училищесының театр бүлегенә укырга керә. Училищены 1972 елда тәмамлый. 1980 елда Башкорт дәүләт университетының филология факультетын да тәмамлый.

1972 елда Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт дәүләт академия драма театры труппасына кабул ителә. Шуннан бирле театр сәхнәсендә төрле жанрдагы спектакльләрдә уйнап, бай иҗади репертуар тудыра[2].

Иҗаты

Актрисаның иҗаты лирик һәм драматик образларның  [рус.] киң диапазоны белән аерылып тора. Ул башкорт классик драматургиясе әсәрләре буенча куелган спектакльләрдә дә, заманча пьесаларда да күренекле рольләр башкара.

Аның беренче зур рольләренең берсе — Мирхәйдәр Фәйзи мелодрамасы буенча куелган «Галиябану» спектаклендәге Галиябану образы (1971). Бу роль актрисаның сәхнәдәге дебюты була һәм тамашачылар тарафыннан җылы кабул ителә.

Илсөяр Газетдинова башкарган билгеле рольләр арасында:

  • Җәмилә — Мостай Кәримнең «Кыз урлау» комедиясендә;
  • Сандугач — Ибраһим Абдуллинның «Тиле яшьлек» спектаклендә;
  • Галиябану — «Галиябану» спектаклендә (Мирхәйдәр Фәйзи);
  • Зөлфия — «Баҗалар» спектаклендә (Ибраһим Абдуллин);
  • Карлугач — «Су юлы»нда (Нәҗип Асанбаев);
  • Галимә — «Кара йөзләр» драмасында (Мәҗит Гафури әсәре буенча);
  • Шәфәкъ һәм Зөбәрҗәт — Мостай Кәримнең «Ай тотылган төндә» пьесасында;
  • Тәскирә — Әсгать Мирзаһитовның «Гомер ике килми» спектаклендә;
  • Миләүшә — Нәҗип Асанбаевның «Миләш-Миләүшә» пьесасында;
  • Жаннет — Мостай Кәримнең «Кичке табын» спектаклендә;
  • Сәҗидә — Хәбибулла Ибраһимовның «Җизнәкәй» комедиясендә;
  • Нәфисә — С. Латыпов һәм Х. Фәтехованың «Көнләш, Америка, көнләш!» спектаклендә;
  • Асылбикә — Мөхәммәтша Бурангуловның «Шәүрәкәй» музыкаль комедиясендә;
  • Мәхмүзә — Баязит Бикбайның «Кодаса» әсәрендә;
  • Харита Игнатьевна Огудалова — А. Островскийның «Бирнәсез кыз» пьесасында;
  • Хәмидә — «Кара йөзләр» драмасында;
  • Минзифа — Мөдәрис Багаевның «Ике төш» спектаклендә.

Актриса иҗатында Рифкать Исрафилов, Вәзих Сәйфуллин, Айрат Абушахманов, Илсур Казакбаев кебек режиссёрлар белән хезмәттәшлек зур роль уйный. Аның сәхнә образлары халыкчанлыгы, психологик тирәнлеге һәм ихласлыгы белән аерылып тора.

Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

  • Башкорт АССРның атказанган артисты (1983);
  • Башкортстан Республикасының халык артисты (1990);
  • Татарстан Республикасының халык артисты (1997);
  • Россия Федерациясенең атказанган артисты (2003);
  • Халыклар дуслыгы ордены (Башкортостан) (2019)[3];

Искәрмәләр

  1. Ильсияр Газетдинова - актриса - биография - российские актрисы театра (рус.). Кино-Театр.Ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 март 2026.
  2. 1 2 3 Ғәзетдинова Илһөйәр Ибраһим ҡыҙы (башк.). Башкирский академический театр драмы им. Мажита Гафури. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 март 2026.
  3. Список работников Башкирского академического театра драмы имени М. Гафури, награждённых государственными наградами (рус.). Глава Республики Башкортостан. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 март 2026.

Сылтамалар