Gang
Gang (hindi गङ्गा) — İndiä yılğası, dönyanıñ iñ sulı yılğalarınıñ berse (Amazonkadan häm Kongodan soñ).
Yılğa ozınlığı — 2700 km.
Yılğa başı — Könbatış Gimalaylarında urnaşa, Hind-Gang tigezlegendä ağa, Bengal qultığına quşa. Gang häm Brahmaputra yılğaları zur deltasın formalaşa.
Yılğa basseynı mäydanı — 1 060 000 km².
Hinduist riwäyätlärendä: Ganga — kük yılğası cirgä töşkän häm Gang yılğasına äwerelgän.
İnduistlar Gang yılğasına xacğa baralar. Gang yarlarında mäyetlärne yandıru induist yolası ütkärelä.
Yılğa suğaru öçen aktiv qullanıla.
Gang basseynı — Cirneñ iñ küp xalıqlı töbäklärenneñ berse.
Gang — Bengaliäneñ töp su yulı bulıp tora.
Gang yılğası buylarında 2001 yılda 500 mln tiräsendä keşe yaşi.
Izgelekneñ çаğılışı
Файл:IndianWomanFloatingLampsGanges.jpg
Xromolitografiyä, «Gangada lampalar yözderüçe Hind xatını», William Simpson yasağan, 1867.
Böten ozınlığı buyınçа Ganga Xind dine tarafdarları öçen izge yılğa bulıp tora. Xind dine tarafdarları anıñ sularında qojınalar,[1] alar näsel babalarına häm Xodaylarğa qullarına su alıp häm kire qoyıp ixtiram kürsätälär; alar çäçäklärne häm roza tac yafraqların täqdim itälär häm may belän tutırılğan häm fitillär (diyas) yandırılğan say balçıq sawıtlarnı yözderälär.[1] Kire Gangadan qaytqanda, alar rituallarda qullanır öçen keçkenä miqdar su alıp baralar (Ganga dcal — turıdan turı mäğnädä Ganga suı).[2]
Ganga Xind mifologiyäsendä izge sularnıñ çаğılışı.[3] Cirle yılğalar Gangağa «oxşaş» häm qaycaq cirle Ganga dip atalalar.[3] Könyaq Xindstanda Karnataka häm Tamil Naduda Kaveri yılğası Könyaqnıñ Gangası dip atala; Godavari Yılğasın xäkim Gautama Maxarişi üzäk Hindstanğa ağar öcen alıp barğan.[3] Ganga Xind dinendä qayda bulsa da su qullanğanda qullanıla, häm böten izge sularda bar.[3] Şuña da qaramastan Xind dine tarafdarı öcen çın yılğağa cumudan da därtländergec närsä yuqtır, bu böten gönaxlardan arındıra, bigräk tä Gangotri, Xaridvar, Prayag yäki Varanasi kebek Tirtha häm Kşetrada.[3] Ganganıñ simvolik häm dini ähämiyätendä xättä skeptiklar kileşä.[4] Cawaharlar Neru, üzeneñ köleneñ uçın Gangaga taşlarğa sorağan.[4] Ul yazğança «Ganga ul Hindstan keşeläre yaratqan yılğa». Ul Xindstannıñ mädäniyäte simvolı häm şul uq Ganga.[4]