Евгений Канев
Евгений Порфирьевич Канев (1950, Инта, Коми Республикасы) — Совет һәм Россия рәссамы, Россия Рәссамнар берлегенең Мәскәү бүлекчәсе әгъзасы, күп кенә күргәзмәләрдә катнашучы[1].
Тормыш юлы
Евгений Канев 1950 елда Коми АССРның Инта шәһәрендә хәрби хезмәткәр гаиләсендә туа. Әтисе белән әнисе Бөек Ватан сугышында таныша. Әтисе, Порфирий Евгеньевич Канев, «СМЕРШ» хәрби контрразведкасы хезмәткәре була. 1953 елда аны хезмәт буенча Казанга Эчке эшләр министрлыгы карамагына җибәрәләр, гаилә дә Казанга күченә[2].
Канев Казанда профессиональ белем ала. 1969 елда Казан сәнгать училищесының театр бүлеген тәмамлый[1]. Хезмәт юлын Барнаулда башлый: җирле Яшь тамашачы театрында декоратор, аннары Казан сәүдә рекламасы комбинатында эшли[2].
1974 елдан Мәскәүдә, М. Горький исемендәге киностудиядә эшли башлый. Рәссам, декоратор, катнаш төшерүләр рәссамы һәм куючы-рәссам сыйфатында 20 дән артык фильм иҗат итүдә катнаша; алар арасында «Эскадрон гусар летучих», «ТАСС уполномочен заявить…» телесериалы, «Чёрная акула», «Идеальное преступление», «Марка страны Гонделупы» бар[1][3]. Кинода якынча 20 ел эшләгәннән соң, 1990 елларда Евгений Канев ирекле иҗатка күчә һәм Казанга кайта[1][3].
Иҗаты
Каневның иҗатының төп жанры — пейзаж. Аның картиналарында урта Россиянең авыл күренешләре, Россия Төньягының табигате, шулай ук Казанның шәһәр пейзажлары чагыла[3]. Иҗатының үзәк темаларының берсе — XIX гасыр ахыры — XX гасыр башы Казаны, аның агач архитектурасы, урамнары һәм ишегаллары («Иртәнге Казан» циклы)[4][5].
Сәнгать белгечләре Каневның иҗат рәвешен символик реализмга якын дип бәяли. Аның пейзажлары күппланлы, төрле характерда, әмма иҗат дөньясының бөтенлеген саклый[6]. Рәссам күргәннәрен фотосурәт төгәллеге белән бирергә тырышмый: реалистик язу алымы артында үткәнне һәм бүгенгене аңларга, сәнгати гомумиләштерүләр дәрәҗәсенә күтәрелергә омтылу тора[5].
Канев үзенчәлекле техникада — юеш кәгазьдә гуашь белән (рус. «гуашь по сырой бумаге») эшли; битләрне эш алдыннан махсус дымландыра. Бу алым рәссамнан зур рухи көч бирүне таләп итә, чөнки кәгазь дымның билгеле бер дәрәҗәсендә булганда гына ниятне тормышка ашырырга өлгерергә кирәк[6][4].
|
Гуашь театр эскизлары өчен генә яраклы ярдәмче материал булып санала, ә мин ул бик күп мөмкинлекләргә ия дип әйтергә тырышам. Бу буяу характерыма туры килә — шундый ук хәрәкәтчән, тулы канлы Евгений Канев[5] |
|
Күргәзмәләре
Каневның шәхси күргәзмәләре үткәрелде:
- 2000 — Россия Федерациясе Дәүләт Думасы (Мәскәү)[4];
- 2001, 2007 — Казан федераль университеты тарихы музее[4];
- 2001 — «Казан» милли-мәдәни үзәге[4];
- 2005 — Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музее[4];
- 2008 — Бакый Урманче музееның күргәзмәләр залы[4];
- 2010 — Казан Кирмәнендәге «Манеж» күргәзмәләр залы («Одушевленный пейзаж», рәссамның 60 еллыгына багышланган)[6][3];
- 2012 — Яшел Үзән картиналар галереясе[4];
- 2016 — Е. А. Боратынский музее («Казан Евгений Канев иҗатында һәм шәһәр шагыйрьләре әсәрләрендә»)[5];
- 2020 — Е. А. Боратынский музее («С благодарностью — Казани», 15 февраль — 8 март)[4].
Әсәрләре коллекцияләрдә
Е. Каневның әсәрләре Татарстан Республикасы Дәүләт сынлы сәнгать музее, «Казан» милли-мәдәни үзәге, «Эрмитаж-Казан» үзәге, «Остров-град Свияжск» музей-тыюлыгы коллекцияләрендә, шулай ук Мәскәү, Санкт-Петербург, Казан, Уфа, Ярославль һәм Россиянең башка шәһәрләрендә, Германия, АКШ, Мексика, Италия, Франциядәге шәхси коллекцияләрдә саклана[4].
Гаиләсе
Хатыны — Наталия Анатольевна Фёдорова, Казан федераль университеты тарих факультеты укытучысы, «Тарих фәнендә математик алымнар» уку әсбабы авторы[2].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 Канев Е.П. Art16.ru — Культура и Искусство в Татарстане. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 Наиля Хайретдинова. Двое, картины и кот. Журнал «Казань» (20 гыйнвар 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 «Одушевленный пейзаж» Евгения Канева открылся в Казани. ИА «Татар-информ» (24 июнь 2010). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Евгений Канев. «С благодарностью — Казани». Art16.ru — Культура и Искусство в Татарстане (25 февраль 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Дина Яхина. Запомним близкие черты… Республика Татарстан (21 гыйнвар 2016). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
- ↑ 1 2 3 Евгений Канев. «Одушевленный пейзаж». Art16.ru — Культура и Искусство в Татарстане (2 июль 2010). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 июнь 2026.
Сылтамалар
- Канев Е. П. Art16.ru — Культура и Искусство в Татарстане.
- Евгений Канев. «С благодарностью — Казани». Art16.ru — Культура и Искусство в Татарстане (25 февраль 2020).
- Наиля Хайретдинова. Двое, картины и кот. Журнал «Казань» (20 гыйнвар 2021).