Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Күренешне көйләүТелне алыштыруМәгълүмат
РУВИКИ ТУРЫНДА

Иван Буянов

Иван Фёдорович Буянов (15 сентябрь 1926, Ардат, Җылаер кантуны, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы — 21 июнь 1976, Мәкъсүт, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — совет авыл хуҗалыгы алдынгысы, Башкорт АССР Күгәрчен районының «Октябрьский» совхозы комбайнчысы, Социалистик Хезмәт Герое (1971)[1]. Бөек Ватан сугышында катнашучы, СССР Кораллы көчләре ветераны[2]. Сигезенче бишьеллык (1966—1970) чорында ашлык сугу буенча рекордлы күрсәткечләргә ирешә, Хезмәт ияләре депутатларының Күгәрчен район Шурасы депутаты итеп сайлана[3][2].

Тормыш юлы

1926 елның 15 сентябрендә (аерым документларда 1926 елның 9 октябре дип күрсәтелә) БАССРның Җылаер кантоны Ардатово авылында (хәзерге Башкортстан Республикасы Күгәрчен районы) крестьян гаиләсендә туа[1][2]. Мәктәпнең җиде сыйныфын тәмамлый[2].

Хезмәт юлын 1939 елда җирле «Красный сноп» колхозында көтүче һәм ат караучы булып башлый[2]. 1943 елның ноябреннән Эшче-крестьян Кызыл армиясе сафларына чакырыла[2]. 1950 елда запаска чыгарылганнан соң, туган ягы Күгәрчен районына кайта[2].

Җитештерү казанышлары

1951 елда авыл хуҗалыгын механизацияләү мәктәбе курсларын тәмамлый, комбайнчы белгечлеген үзләштерә, шуннан соң Күгәрчен машина-трактор станциясендә (МТС) эшли[2]. 1958 елның июленнән «Красный Октябрь» колхозында механизатор булып эшли, ә 1961 елның мартыннан — Күгәрчен районының «Октябрьский» совхозы комбайнчысы була[1][2].

СК-4 ашлык җыю комбайнында эшләп, И. Ф. Буянов сигезенче бишьеллык елларында (1966—1970) хезмәттәге күренекле күрсәткечләргә ирешә[3]. Бишьеллык план биреме буенча 1500 гектар мәйданда бөртекле культуралар валогын җыярга тиеш булган очракта, ул 2062 гектардан икмәк җыя, 18 750 центнер норма урынына 44 466 центнер ашлык сугып ала[2]. 1970 елгы урак кампаниясе чорында 10 эш көне эчендә 251 гектар бөртеклеләрне эшкәртә һәм комбайн бункерыннан 4980 центнер ашлык бирә, техниканың эксплуатацион бушка торуларын һәм уңыш югалтуларын тулысынча булдырмый кала[2][3].

СССР Югары Шурасы Президиумының 1971 елның 8 апрелендәге указы белән «авыл хуҗалыгы җитештерүен үстерүдә һәм дәүләткә игенчелек һәм терлекчелек продуктларын сату буенча бишьеллык планны үтәүдә ирешкән күренекле уңышлары өчен» Буянов Иван Фёдор улына, Ленин ордены һәм 17537 нче санлы «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырылып, Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә[2].

Иҗтимагый һәм остазлык эшчәнлеге

Җитештерү эшчәнлеге белән беррәттән, яшь кадрлар әзерли: «Октябрьский» совхозының һәм районның дистәләгән яшь механизаторын комбайнчы һөнәренә өйрәтә[2]. Башкорт АССР Хезмәт ияләре депутатларының Күгәрчен район Шурасы депутаты итеп сайлана[2].

Күгәрчен районының Мәкъсүт авылында яши[2].

1976 елның 21 июнендә вафат була, Мәкъсүт авылы зиратында җирләнгән[1][2].

Бүләкләре

  • Социалистик Хезмәт Герое (1971 елның 8 апреле, 17537 нче санлы «Урак һәм Чүкеч» медале);
  • Ленин ордены (1971 елның 8 апреле);
  • СССР медальләре[2].

Исемен мәңгеләштерү

  • Мәкъсүт һәм Грибовка авылларында И. Ф. Буянов хөрмәтенә аталган урамнар бар[4].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 Буянов Иван Фёдорович (рус.). Региональный интерактивный энциклопедический портал «Башкортостан» (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Буянов Иван Фёдорович (рус.). Патриотический интернет-проект «Герои страны» (1 гыйнвар 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 О мастерстве комбайнера Ивана Буянова ходили легенды (рус.). Информационное агентство «Башинформ» (8 сентябрь 2006). Мөрәҗәгать итү датасы: 30 сентябрь 2026.
  4. ↑ Улица Буянова в деревне Грибовка. MapData. Мөрәҗәгать итү датасы: 14 июль 2026.

Әдәбият

  • Герои труда: Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трех степеней из Башкортостана / сост. Р. А. Валишин и др.. — Уфа: Китап, 2011. — 432 с. — ISBN 978-5-295-05238-5.
  • Кускильдин Д. Г. Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2005. — Т. 1: А — Б. — С. 582. — 624 с. — ISBN 5-88185-053-X.

Сылтамалар

Төркемнәр