Иван Максимов (1903)

Иван Георгий улы Максимов (рус. Иван Георгиевич Максимов; 7 апрель 1903, Үрәс-Оча, Петропавел волосте, Мамадыш өязе, Казан губернасы, Россия империясе — 1980, Ленинград) — совет диңгез инженеры, техник фәннәр кандидаты, доцент. Керәшеннәр тарихы һәм үзбилгеләнүе турында язган һәвәскәр тикшеренүче[1][2].

Тормыш юлы

Иван Максимов 1903 елда Казан губернасының Лаеш өязе Үри Чаллысы авылында (хәзерге Балык Бистәсе районы) туа[3][4][5]. Әтисе — рухани Георгий Фёдорович Максимов[1].

Максимов үз хатында башлангыч мәктәпне туган авылында тәмамлавын, 1914—1915 уку елында Казандагы керәшен укытучылар мәктәбендә укуын хәбәр итә[4]. Соңрак Бауман исемендәге Мәскәү югары техник училищесының механика факультетын тәмамлый һәм диңгез инженеры булып эшли[6].

1940 елда СССР Суднолар төзү сәнәгате халык комиссариатының Үзәк фәнни-тикшеренү институтында өлкән инженер булып хезмәт куя. Хатларында 1941—1942 елларда Ленинград блокадасын кичерүе турында яза. 1967 елга Ленинград югары хәрби-диңгез инженерлык училищесында доцент була[7].

Максимовның гомер еллары төрлечә күрсәтелә. 2013 елгы конференция хәбәрендә һәм аның хезмәтләренә рецензиядә 1903—1981 еллар, ә керәшен рухи миссиясенең биографик белешмәсендә 1902—1980 еллар бирелә[3][8][1].

Керәшеннәр тарихы буенча эшчәнлеге

1970 елларда Максимов керәшеннәрнең килеп чыгышы һәм этник үзбилгеләнүе турында мәкаләләр һәм хатлар яза, фәнни оешмалар һәм дәүләт учреждениеләре белән языша. Аның хатлары һәм мәкаләләре 2011 елда чыккан «Есть такой народ — кряшены: проблемы этноконфессиональной идентификации кряшен» җыентыгына кертелә[9].

Тарихчы И. В. Севастьянов Максимов язмаларын 1970—1980 еллардагы керәшен зыялыларының карашларын өйрәнү өчен чыганак буларак карый. Ул Максимовның тарихи нәтиҗәләренә фәнни яктан саклык белән якын килергә кирәклеген дә билгели[2].

Бүләкләре

1967 елның 1 июлендә СССР Хәрби-диңгез флоты баш командующие боерыгы белән Максимовка рәхмәт белдерелә һәм грамота тапшырыла. Боерыкта аның 1940 елда «Ташкент» корабының пар казаннарындагы техник кимчелекне ачыклаудагы эше күрсәтелә[7].

Сайланма хезмәтләре

  • Сонкин М. Е., Максимов И. Г. — «Морские ворота Ленинграда: очерки о прошлом и настоящем Ленинградского морского порта» (1957)[10];
  • Максимов И. Г. — «Есть такой народ — кряшены: проблемы этноконфессиональной идентификации кряшен» җыентыгындагы мәкаләләр һәм хатлар (2011)[9].

Исемен мәңгеләштерү

  • 2013 елда, тууына 110 ел тулу уңаеннан, Казанда «Иван Максимов (1903-1981) һәм СССРда керәшен милли хәрәкәте» дип конференциясе уздырылуы турында игълан ителә[3].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Иерей Георгий Максимов (1879—1945) (рус.). Кряшенская духовная миссия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  2. ↑ 1 2 Севастьянов И. В. Историография изучения кряшен в новейшее время (рус.). Кряшенское историческое обозрение (2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  3. ↑ 1 2 3 В Казани пройдет конференция «Иван Максимов (1903–1981) и кряшенское национальное движение в СССР» (рус.). Татарстанская митрополия (1 ноябрь 2013). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  4. ↑ 1 2 Письма И. Г. Максимова П. К. Романову, М. С. Глухову (рус.). Кряшенская духовная миссия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  5. ↑ Уреево-Челны (рус.). Татарская энциклопедия TATARICA. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  6. ↑ Переписка И. Г. Максимова с ведомствами (рус.). Кряшенская духовная миссия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  7. ↑ 1 2 Письма землякам-кряшенам 1977 г. (рус.). Кряшенская духовная миссия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  8. ↑ Рецензии на материалы И. Г. Максимова (рус.). Кряшенская духовная миссия. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  9. ↑ 1 2 Есть такой народ — кряшены: проблемы этноконфессиональной идентификации кряшен. От издателей (рус.). Кряшенская духовная миссия (2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
  10. ↑ Библиография по истории транспорта Санкт-Петербурга (рус.). Энциклопедия Санкт-Петербурга. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.