Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Ильяс Халиков

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Халиков фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар

Ильяс Йосыф улы Халиков (26 апрель 1983, Уразбахты, Татарстан АССР) — Россиянең мөнәҗәтләр һәм дини җырлар авторы һәм башкаручысы. Педагогика фәннәре кандидаты. Татар рухи-дини «Мөнбәр» театрына нигез салучы һәм аның җитәкчесе. Татарстан Республикасының атказанган артисты (2023).

Тәрҗемәи хәле

Ильяс Халиков 1983 елның 26 апрелендә Татарстан АССРның Мамадыш районы Уразбахты авылында туа. Иртә балачактан ук музыка белән мавыга, дини җырлар башкара башлый. Мәктәп елларында гармунда һәм баянда уйнарга өйрәнә[1].

2000 елда Татар дәүләт гуманитар-педагогика университетына укырга керә һәм аны 2005 елда татар теле һәм әдәбияты белгечлеге буенча тәмамлый. Университетта укыган вакытта ислам дине һәм милли музыкаль традицияләрне яңадан торгызу белән актив кызыксына башлый[1]. Соңрак диссертация яклап, педагогика фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсен ала[2].

Иҗаты

Ильяс Халиковның иҗат юлы татар яшьләре арасында мөнәҗәтләр һәм нәшидләр жанрларын популярлаштыру белән тыгыз бәйләнгән. Башкаручы үзенең күпчелек композицияләренә музыканы үзе иҗат итә. Аның репертуарында әти-әнине хөрмәт итүгә, туган якны сөюгә, Кыямәт көненә һәм Аллаһы Тәгаләне мактауга багышланган җырлар өстенлек итә[1].

2011 елда Россия ислам институтының актлар залында җырчының «Шөкер, Аллам!» җырына төшерелгән беренче клибының презентациясе уза[3]. Ул берничә ялгыз аудиоальбом чыгара (шул исәптән «Мәчетләргә илтә сукмак» альбомы). Әсәрләр иҗат иткәндә артист яшь аудиториянең игътибарын җәлеп итү өчен татар мөнәҗәтләренең классик нигезләрен заманча ритмик тенденцияләр белән берләштерергә тырыша[4].

Артист «Мөнбәр» рухи-әхлакый театрының җитәкчесе булып тора, әлеге театр сәхнә сәнгате аша дәгъвәт (ислам динендәге изгелеккә һәм нурга өндәү) жанрында үз эшчәнлеген алып бара[5]. Җәмгыятьтә Ильяс Халиков шулай ук ислам традицияләренә туры килгән чараларны оештыручы һәм алып баручы буларак та билгеле[4].

Укыту эшчәнлеге

Ильяс Халиков Казан шәһәрендәге Россия ислам институтының штатлы укытучысы булып тора. Ул югары уку йорты студентлары өчен педагогика һәм психология буенча курслар укый[3].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Җырчы актив җәмәгать тормышы алып бара һәм мөселман иҗатына багышланган төрле конкурс һәм фестивальләрнең жюри составында даими катнаша. Аерым алганда, ул Бөгелмә шәһәрендә узган «Милли моң» Бөтенроссия мөнәҗәтләр фестивалендә катнашучыларның чыгышларына бәя бирә[2]. Халиков хәйрия оешмалары, шул исәптән «Ярдәм-Помощь» гомуммилли хәйрия фонды белән актив хезмәттәшлек итә, һәм тернәкләндерү үзәкләрендә тәрбияләнүчеләр өчен чыгыш ясый[5].

Бүләкләре

Татарстан Республикасының атказанган артисты (2023 елның 15 марты). Дәүләт бүләген артистка Татарстан Республикасы Башлыгы (Рәисе) Рөстәм Нургали улы Миңнеханов татар авыллары эшмәкәрләре җыены кысаларында тапшыра[6].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Ильяс Халиков: Мунаджаты могут выступать средством воспитания нового поколения (рус.). Исламский портал (1 гыйнвар 2012). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  2. ↑ 1 2 В Бугульме состоялся Всероссийский фестиваль мунаджатов (рус.). Духовное управление мусульман Республики Татарстан (20 октябрь 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  3. ↑ 1 2 Прошла презентация клипа-нашида преподавателя РИУ (рус.). IslamNews (14 декабрь 2011). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  4. ↑ 1 2 От чтения Корана до исполнения «Туган тел»: в Болгаре отметили Мавлид ан-Наби (рус.). БИЗНЕС Online (30 октябрь 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  5. ↑ 1 2 На языке сердца: Народный артист Мингол Галиев и Заслуженный артист Ильяс Халиков (рус.). Общенациональный благотворительный фонд «Ярдам-Помощь» (2 апрель 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.
  6. ↑ Рөстәм Миңнеханов татар авыллары эшмәкәрләре җыенында дәүләт бүләкләрен тапшырды (рус.). Татар-информ (15 март 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 10 август 2026.

Әдәбият

  • Ислам и музыкальные традиции татарского народа. Сборник статей и материалов. — Казан, 2020.

Сылтамалар

Төркемнәр