Ирек Баһманов

Ирек Вәли улы Баһманов (рус. Ире́к Вале́евич Багма́нов; 6 гыйнвар 1932, Әлмәт, Татарстан АССР23 ноябрь 2015, Казан) — совет һәм Россия театр актёры һәм педагог. Татарстан АССРның халык артисты (1982)[1].

Тәрҗемәи хәле

Ирек Вәли улы Баһманов 1932 елның 6 гыйнварында Татарстан АССРның Әлмәт шәһәрендә туган. 1951 елдан 1954 елга кадәр Төньяк флотта матрос дәрәҗәсендә хәрби хезмәттә була[2].

Демобилизациядән соң Баһманов 1958 елда Казан Зур драма театры каршындагы театр студиясенә укырга керә. 1961 елда укуын тәмамлагач, яшь актёр үзенең һөнәри эшчәнлеген Республика күчмә театрында (хәзерге вакытта — Кәрим Тинчурин исемендәге Татар дәүләт драма һәм комедия театры) башлый һәм анда 1964 елга кадәр эшли[1].

1964 елда Ирек Баһманов Галиәсгар Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры труппасына чакырыла. Бу театр сәхнәсендә ул гомеренең ахырына кадәр хезмәт итә. Актёрлык эшчәнлеге белән беррәттән, 1996 елдан башлап Казан мәдәният һәм сәнгать академиясендә (хәзерге Казан дәүләт мәдәният институты) актёрлык осталыгына өйрәтә[1].

Актёр 2015 елның 23 ноябрендә Казанда вафат була[3]. Хушлашу чарасы Камал театры бинасында үтә. Казан шәһәренең Яңа Татар зиратына җирләнә[4].

Иҗаты

Үзенең театр карьерасының башында Ирек Баһманов күбесенчә яшь характерлы геройлар рольләрен башкара. Соңрак аның иҗатында катлаулы характерлы һәм психологик тирән образлар өстенлек итә. Театр тәнкыйтьчеләре Баһмановка хас булган эчке пластиканы, зыялылыкны һәм еш кына сатирик кискенлек белән чиктәш булган нечкә юморны билгеләп үтәләр[1].

Г. Камал исемендәге театр сәхнәсендә дистә еллар эшләү дәверендә актёр татар, рус һәм чит ил классикасы, шулай ук хәзерге заман драматургиясе әсәрләре буенча куелган спектакльләрдә йөздән артык төрле планлы роль башкара.

Ирек Баһмановның театр рольләре арасында[2]:

  • Фәйзулла — «Яшь йөрәкләр», Ф. Борнаш;
  • Әлибәк, Җантай — «Гүзәлем Әсәл»;
  • Гатбаев — «Ахырзаман», Ч. Айтматов;
  • Каюм — «Шамил Усманов», А. Гыйләҗев, А. Яхин;
  • Мишка — «Зәңгәр шәл», К. Тинчурин;
  • Мөәзин — «Казан сөлгесе», К. Тинчурин;
  • Новожилов — «Бер төн», Б. Горбатов;
  • Инсаф — «Әни килде», Ш. Хөсәенов;
  • Рисположенский — «Агай-эне ак мыек», А. Островский;
  • Хименес — «Канлы күләгәләр», Г. Боровик;
  • Мостаев — «Канкай углы Бәхтияр», Т. Миңнуллин;
  • Искәндәр — «Әлдермештән Әлмәндәр», Т. Миңнуллин;
  • Саттар — «Монда тудык, монда үстек», Т. Миңнуллин;
  • Бариев — «Вөҗдан газабы», Т. Миңнуллин;
  • Фәһим — «Дуслар җыелган җирдә», Т. Миңнуллин;
  • Рафис — «Хушыгыз!», Т. Миңнуллин;
  • Алексей — «Илгизәр + Вера», Т. Миңнуллин;
  • Шәйхерази — «Өч аршын җир», А. Гыйләҗев;
  • Марат — «Эңгер-меңгер», А. Гыйләҗев;
  • Сәгыйть — «Бәхетсез егет», Г. Камал;
  • Ахун — «Хуҗа Насретдин», Н. Исәнбәт;
  • Валера — «Мирас», Г. Каюм;
  • Василий Павлович — «Боз астында дулкын», Ә.–Т.Рахманколов;
  • Аксәет — «Идегәй», Ю. Сафиуллин;
  • Перчихин — «Өзелгән өмет», Максим Горький;
  • 1 кнәз — «Ханума», Авксентий Цагарели;
  • Хәзрәт — Казан сөлгесе, Кәрим Тинчурин;
  • Кадерхөрмәтов Солтан Хәсибуллович, драматург — «Суган чәчәге», Илгиз Зәйниев.

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

Искәрмәләр

  1. 1 2 3 4 5 Багманов Ирек Валеевич (рус.). Татарская онлайн-энциклопедия Tatarica. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  2. 1 2 Багманов Ирек Валиевич (рус.). Татарский государственный академический театр имени Г. Камала. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  3. Народный артист Татарстана Ирек Багманов скончался на 83 году жизни (рус.). РБК Татарстан (23 ноябрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.
  4. В театре Камала простились с Иреком Багмановым (рус.). Татарский государственный академический театр имени Г. Камала (24 ноябрь 2015). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 август 2026.

Әдәбият

Ирек Баһманов // Театр гаиләсе / төз. И. Илялова. — Казан, 2008. — С. 24—27.

Сылтамалар