Иршат Мөхетдинов
Иршат Закир улы Мөхетдинов (рус. Иршат Закирович Мухутдинов; 6 февраль 1929, Казан — 11 август 2008, Казан) — совет татар табиб-эпидемиологы, Татарстан АССР сәламәтлек саклау министры (1964—1984), Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институты директоры (1986—1989). Медицина фәннәре кандидаты (1966), доцент. РСФСРның атказанган табибы (1974)[1].
Тәрҗемәи хәле
1929 елның 6 февралендә РСФСР составындагы Татарстан АССРның Казан шәһәрендә туа.
1953 елда Казан дәүләт медицина институтын тәмамлый, шуннан соң Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институтында кече фәнни хезмәткәр булып эшли.
1956 елда Татарстан АССРның Баш дәүләт санитар табибы һәм Республика санитария-эпидемиология станциясенең баш табибы итеп билгеләнә[2]. 1964—1984 елларда Мөхетдинов ТАССР сәламәтлек саклау министры вазифасын башкара.
1960—1980 елларда Мөхетдинов сәламәтлек саклау учреждениеләренең материаль-техник базасын ныгытуга зур өлеш кертә. Мәсәлән, 1977 елда Республика балалар клиник хастаханәсе, 1982 елда Республика клиник хастаханәсе, Яр Чаллы шәһәрендә күппрофильле хастаханә төзелә. Аның ярдәме белән барлык эре торак пунктларында — участок, район үзәкләрендә үзәк район хастаханәләре ачыла.
1968 елда Иршат Мөхетдинов И. М. Сеченов исемендәге 1 нче Мәскәү медицина институты каршындагы читтән торып уку аспирантурасын тәмамлый[3].
Министр вазифасыннан киткәч, 1984 елда Казан медицина институтының эпидемиология кафедрасы мөдире була (бу вазифада 1994 елга кадәр эшли), бер үк вакытта, 1986—1989 елларда, Казан эпидемиология һәм микробиология фәнни-тикшеренү институты директоры вазифасын да башкара.
1994 елдан Казан медицина университетының эпидемиология кафедрасы каршында эпидемиология һәм сәламәтлек саклауны оештыру мәсьәләләре буенча консультацияләр бирү белән шөгыльләнә.
Мөхетдинов — төбәк эпидемиологиясенә һәм халыкка медицина ярдәме күрсәтүне оештыру проблемаларына багышланган 89 фәнни мәкалә һәм укыту-методик кулланма авторы[4]. 1967—1985 елларда даими рәвештә VII, VIII, IX һәм X чакырылыш Татарстан АССР Югары Советы депутаты итеп сайлана.
Зур медицина энциклопедиясенең һәм «Казан медицина журналы»ның редколлегия әгъзасы.
2008 елның 11 августында вафат була[5], Казанның Татар зиратында җирләнгән.
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Октябрь Инкыйлабы ордены;
- Ике Хезмәт Кызыл Байрак ордены;
- «Хөрмәт Билгесе» ордены;
- РСФСРның атказанган табибы (1974);
- ТАССР Югары Советының һәм РСФСР Югары Советының Мактау грамоталары;
- «Хезмәт ветераны» медале[3];
- «Сәламәтлек саклау отличнигы» билгесе[3].
Хезмәтләре
- Как предупредить кишечные заболевания. Казань, 1977.
- Диагностика и лечение вирусного гепатита у детей. Казань, 1979.
Искәрмә
- ↑ Из истории развития республиканского здравоохранения. Министры здравоохранения ТАССР в 1970—1980 годы
- ↑ О тематической выставке, посвященной деятельности санитарно-эпидемиологической службы на территории Республики Татарстан. www.rospotrebnadzor.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 22 гыйнвар 2026.
- ↑ 1 2 3 Доцент Иршат Закирович мухутдинов. cyberleninka.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 22 гыйнвар 2026.
- ↑ О кафедре - Казанский государственный медицинский университет (рус.). kazangmu.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 22 гыйнвар 2026.
- ↑ Некролог (рус.). Министерство здравоохранения Республики Татарстан. Мөрәҗәгать итү датасы: 22 гыйнвар 2026.
Әдәбият
- Казанский государственный медицинский институт (1804—2004 гг.): Заведующие кафедрам и профессора: Биографический словарь. Казан, 2004.
Сылтамалар
- Призвание —быть министром
- Мухутдинов Иршат Закирович
- Ушёл из жизни Иршат Закирович Мухутдинов
- Мухутдинов Иршат Закирович 2022 елның 15 август көнендә архивланган.