Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Мидхәт Гайнуллин

РУВИКИ проектының татар бүлегендә Гайнуллин фамилияле башка кешеләр турында да мәкаләләр бар


Мидхәт Фазлый улы Гайнуллин (рус. Мидхат Фазлыевич Гайнуллин; 13 ноябрь 1925, Бәләбәй кантоны, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы — 15 апрель 2001, Уфа, Башкортстан, Россия) — партия, югары мәктәп һәм җәмәгать эшлеклесе, галим һәм язучы. 1961—2001 елларда Башкорт дәүләт университеты укытучысы, шул исәптән 1989 елга кадәр — уку-укыту эшләре буенча проректор, 1992 елга кадәр — журналистика кафедрасы мөдире. Бөек Ватан сугышында катнашучы. 1948 елдан — КПСС, 1956 елдан — СССР Язучылар берлеге әгъзасы. Филология фәннәре докторы (1975), профессор (1976). Башкорт АССРның (1977) һәм РСФСРның (1985) атказанган фән эшлеклесе.

Тәрҗемәи хәле

Мидхәт Гайнуллин 1925 елның 13 ноябрендә Башкорт АССРның Бәләбәй кантоны (хәзерге Башкортстан Республикасының Бүздәк районы), Кече Өстүбә авылында туа.

Бөек Ватан сугышында катнаша. 1951 елда К. А. Тимирязев исемендәге Башкорт дәүләт педагогия институтын тәмамлый.

1954 елдан Тарих, тел һәм әдәбият институты хезмәткәре була. 1957 елдан — Башкорт АССР Язучылар берлеге идарәсенең җаваплы сәркатибе. 1958 елдан башлап КПССның Башкортстан өлкә комитетында бүлек мөдире вазифасын башкара.

1961—2001 елларда Башкорт дәүләт университетында эшли: 1989 елга кадәр проректор, 1992 елга кадәр журналистика кафедрасы мөдире.

2001 елның 15 апрелендә Уфада вафат була.

Фәнни эшчәнлеге

Мидхәт Гайнуллинның фәнни эшчәнлеге башкорт драматургиясе һәм театр сәнгате үсеше тарихына багышланган. Публицистика жанрында да актив эшли. Профессор Гайсә Хөсәенов белән берлектә «Башкорт совет язучылары» (1967), «Писатели советской Башкирии» (1969) библиографик белешмәләрен, «Башкорт драматургиясе антологиясе» җыентыгын (1984) төзи. «Драматургия С. Мифтахова» (1959), «Чынбарлык. Конфликт. Характер» (1974) һәм «Башкорт драматургиясенең үсеш юллары» (1985) монографияләре авторы буларак, Мидхәт Гайнуллин башкорт әдәбияты белемен үстерүгә өлеш керткән галим санала. Ул — югары уку йортлары һәм мәктәпләр өчен башкорт әдәбияты дәреслекләрен төзүчеләрнең берсе. 60 тан артык фәнни хезмәт авторы.

Мактаулы исемнәре һәм башка бүләкләре

  • Башкорт АССРның атказанган фән эшлеклесе (1977);
  • РСФСРның атказанган фән эшлеклесе (1985);
  • I дәрәҗә Ватан сугышы ордены (06.04.1985)[1];
  • «Хөрмәт Билгесе» ордены (1981);
  • III дәрәҗә Дан ордены (22.06.1945)[2].

Хезмәтләре

  • С. Мифтахов драматургиясе. — Уфа, 1959.
  • Башкорт совет язучылары. — Уфа, 1967.
  • Писатели Советской Башкирии. — Уфа, 1969.
  • Чынбарлык. Конфликт. Характер. — Уфа, 1974.
  • Башкорт драматургиясенең үсеш юллары. — Уфа, 1985.

Исемен мәңгеләштерү

2010 елда Уфада язучы яшәгән йортта мемориаль такта ачыла.

Искәрмәләр

  1. ↑ Информация. Память народа. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 июль 2026.
  2. ↑ Наградные документы. Память народа. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 июль 2026.

Чыганаклар

  • Гайнуллин М. Ф., Хусаинов Г. Б. Писатели Советской Башкирии. Биобиблиографический справочник / Оформление А. Королевского. — Уфа: Башкирское книжное издательство, 1977. — 416 стр. [рус.]
  • Ғәйнуллин М. Ф., Хөсәйенов Ғ. Б. Совет Башҡортостаны яҙыусылары. Биобиблиографик белешмә. Тулыландырылған, төҙәтелгән икенсе баҫма. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1988. — 400 бит.
  • Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с. [рус.]
  • Башкорт энциклопедиясе. — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.

Төркемнәр