Николай Криони
Николай Константинович Криони (5 сентябрь 1953, Уфа — 7 август 2026, Уфа) — Россия галиме, техник фәннәр докторы, профессор, Уфа дәүләт авиация техник университеты ректоры (2015—2019). Уфа фән һәм технологияләр университеты (УУНиТ) профессоры[1].
Тормыш юлы
1971 елда Уфа шәһәренең 107 нче урта гомуми белем бирү мәктәбен тәмамлый. 1976 елда Уфа авиация институтында (УАИ) «Машиналар төзү технологиясе, металл кисүче станоклар һәм кораллар» белгечлеге буенча диплом ала. 1976—1977 елларда Ярославль радиозаводында инженер, ә 1977—1981 елларда УАИда инженер булып эшли[2].
1981—1985 елларда Мәскәүдә СССР Фәннәр академиясенең Механика проблемалары институты аспиранты була, шуннан соң 1985 елда «Машиналарда ышкылу һәм тузу» белгечлеге буенча кандидатлык диссертациясен яклый[2].
1985 елдан 1992 елга кадәр УАИның сызым геометриясе һәм сызым сызу кафедрасында эшли (Н. К. Криони 1987 елда доцент гыйльми исемен ала). Шулай ук 1989—1992 елларда УАИ кабул итү комиссиясенең җаваплы сәркатибе, ә 1992—2003 елларда Уфа дәүләт авиация техник университетының (УДАТУ) уку-укыту идарәсе башлыгы була[2].
2003—2015 елларда УДАТУның уку-укыту эшләре буенча проректоры булып эшли[2].
2005 елда «Машиналарда ышкылу һәм тузу» белгечлеге буенча докторлык диссертациясен яклый, 2006 елда профессор дәрәҗәсен ала[2].
2015 елның 27 апрелендә Уфа дәүләт авиация техник университеты ректоры итеп сайлана[3][4]. 2019 елның 5 сентябрендә ректор вазифасыннан китә[5].
2022 елда УДАТУ һәм Башкорт дәүләт университеты берләштерелеп, Уфа фән һәм технологияләр университеты (УУНиТ) оештырыла. Криони университетта машиналар төзү технологиясе кафедрасы профессоры сыйфатында эшен дәвам итә[1].
Фәнни эшчәнлеге
Каты җисемнәрнең контактлы үзара тәэсир итешүе өлкәсендә тикшеренүләр үткәрә. 180нән артык фәнни һәм уку-методик хезмәтнең (шул исәптән дүрт монография, биш уку әсбабы, уйлап табуларга авторлык таныклыклары, патентлар, СССР ВДНХсы медальләре) авторы һәм автордашы булып тора[2]. 2023 елда металл эшләнмәләр өслегендәге ярыкларны томалау ысулларына РФ патентларының автордашы була[8].
Җәмәгать эшчәнлеге
Россия инженерлык мәгарифе ассоциациясе, «Вестник УГАТУ» фәнни журналы мөхәрририят коллегиясе әгъзасы, университетның мөхәрририят шурасы һәм «Педагогический журнал Башкортостана» журналы җәмәгатьчелек шурасы рәисе булып тора[2].
Бүләкләре
- Башкортстан Республикасы Фән, югары һәм урта һөнәри белем бирү буенча дәүләт комитетының Мактау грамотасы (1997);
- «Башкортстан Республикасының атказанган халык мәгарифе хезмәткәре» мактаулы исеме (2002);
- Россия Федерациясенең югары һөнәри белем бирү мактаулы хезмәткәре (2006)[2].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 Криони Николай Константинович. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 апрель 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 Проректор по учебной работе. ugatu.ac.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 28 апрель 2015. Архивировано 13 август 2014 года.
- ↑ Ректором УГАТУ избрали Николая Криони. Мөрәҗәгать итү датасы: 28 апрель 2015. Архивировано 4 март 2016 года.
- ↑ В Уфе ректором УГАТУ избран Николай Криони. Мөрәҗәгать итү датасы: 28 апрель 2015. Архивировано 20 май 2015 года.
- ↑ В. Казанцев. В УГАТУ официально представили нового ректора (рус.). Комсомольская Правда (4 сентябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 21 ноябрь 2019. Архивировано 4 сентябрь 2019 года.
- ↑ В Уфе ушел из жизни экс-ректор авиационного университета Николай Криони. ИА «Башинформ» (7 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
- ↑ Умер бывший ректор УГАТУ Николай Криони. UFA1.RU (7 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 август 2026.
- ↑ Сведения о патентах РФ №2787283 и №2787284. spmi.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 апрель 2026.