Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Уфа фән һәм технологияләр университеты

Уфа фән һәм технологияләр университеты (баш. Өфө фән һәм технологиялар университеты, рус. Уфимский университет науки и технологий, УУНиТ, УУНТ, Уфимский университет[1]) ― Уфадагы югары уку йорты. 2022 елда Башкорт дәүләт университеты (БашДУ) белән Уфа дәүләт авиация техник университетын (УДАТУ) берләштерү юлы белән барлыкка килгән.

Тарих

2021 елның гыйнварында 1909 елда нигезләнгән Башкорт дәүләт университеты һәм 1932 елда нигезләнгән Уфа дәүләт авиация техник университетының берләшүе турында билгеле була[2][3][4][5]. 2021 елның 15 февралендә Башкортстан Республикасы башлыгы Радий Хәбиров Уфаның ике югары уку йортын берләштерү турындагы карарның кабул ителүе турында белдерә: «Карар кабул ителде, ул үтәлергә тиеш»[6]. 2021 елның 18 февралендә ике югары уку йортын берләштерү мәсьәләләре буенча матбугат конференциясе уздырыла[7]. 2021 елның апрелендә ике югары уку йортының Гыйльми советлары берләшү турында карар кабул итә[8][9]. 2021 елның августында яңа югары уку йортының исеме билгеле була: ул Уфа фән һәм технологияләр университеты дип атала. Ике югары уку йортын берләштерү нәтиҗәсендә республика «Приоритет-2030» программасы кысыларында 1 млрд сум күләмендә федераль грант алырга тиеш була[8][10][11]. 2021 елның октябрендә БашДУ 100 млн сум күләмендәге төп грантны ала[12]. Өстәмә рәвештә БашДУ 142 млн сумлык грантка ия була[13]. 2022 елның гыйнварында республика хакимияте Уфа дәүләт нефть техника университеты һәм булачак Уфа университеты студентлары грантларына 200 млн сум бүлеп бирә[14].

Россия Федерациясе Фән һәм югары белем министрының 2022 елның 8 июлендәге 644 номерлы боерыгы нигезендә БашДУ һәм УДАТУны үзгәртеп кору (берләштерү) юлы белән Уфа фән һәм технологияләр университеты төзелә[1][14][15][16]. Әлеге боерык нигезендә, БашДУ һәм УДАТУның Бөре, Нефтекама, Сибай, Стәрлетамак, Ишембай һәм Күмертау шәһәрләрендәге филиаллары Уфа университетының филиаллары була. Яңа югары уку йорты 2022 елның 1 сентябрендә ачылырга тиеш була[17][18].

Ике югары уку йортының берләшүе 2022 елның ноябренә күчерелә[19][20]. 2022 елда укырга кергән һәм Уфа университетын тәмамлаучыларның дипломнарында ике югары уку йорты күрсәтеләчәк: БашДУ яки УДАТУ Уфа университеты[21].

2022 елның 1 ноябрендә БашДУ һәм УДАТУны үзгәртеп кору (берләштерү) тәмамлана. Уфа университеты Юридик затларның бердәм дәүләт реестрына кертелә, уку йортын Вадим Захаров җитәкли[22].

Структура

Университет составына 10 институт, 4 факультет  [рус.] (тат. һәм Бөре, Ишимбай, Күмертау, Нефтекама, Сибай һәм Стәрлетамак шәһәрләрендәге 6 филиал керә. Шулай ук урта профессиональ белем бирүнең алты бүлеге һәм Урта профессиональ белем бирү институты (УПБИ) эшли[23].

Университетта бакалавриат, магистратура һәм специалитетның 150 юнәлеше буенча гуманитар, табигый-фәнни һәм техник профильле 700 дән артык белем бирү программасы буенча әзерлек алып барыла. Чит ил партнер уку йортлары белән 20 дән артык студент алмашу һәм икеләтә диплом программалары гамәлдә.

Факультетлар

  • «Киләчәк моторлары» алдынгы инженерлык мәктәбе (АИМ);
  • Авиация двигательләре, энергетика һәм транспорт факультеты (АДЭТФ);
  • Башкорт филологиясе, шәркыять һәм журналистика факультеты (БФШЖФ);
  • «ОДК-УМПО» ГАҖ каршындагы инженер кадрларын әзерләү факультеты (УМПО каршындагы ИКӘФ).

Институтлар

  • Гуманитар һәм социаль фәннәр институты (ГСФИ);
  • Информатика, математика һәм робототехника институты (ИМРИ);
  • Тарих һәм дәүләт идарәсе институты (ТДИИ);
  • Хокук институты (ХИ);
  • Табигать һәм кеше институты (ТКИ);
  • Технологияләр һәм материаллар институты (ТМИ);
  • Химия һәм гадәттән тыш хәлләрдә саклану институты (ХГТХСИ);
  • Икътисад, идарә һәм бизнес институты (ИИБИ);
  • Электротехника инжинирингы институты (ЭТИИ);
  • Физика-техника институты (ФТИ).

Уку үзәкләре

  • «УФТҮУ» ФДББ учреждениесе каршындагы Хәрби уку үзәге (ХҮҮ).

Филиаллар

  • Бөре филиалы;
  • Нефтекама филиалы;
  • Сибай филиалы;
  • Стәрлетамак филиалы;
  • Ишимбай шәһәрендәге филиал;
  • Күмертау шәһәрендәге филиал.

Урта профессиональ белем бирү

  • Урта профессиональ белем бирү институты (УПБИ);
  • Бөре филиалы колледжы;
  • Стәрлетамак филиалы колледжы;
  • Ишимбай шәһәрендәге филиалның УПБ бүлеге;
  • Күмертау шәһәрендәге филиалның УПБ бүлеге[24].

Рейтинглар

2023 елда югары уку йорты UI GreenMetric World University Ranking экологик рейтингына керә, дөньяда 693 нче урынны, Россиянең 48 университеты арасында 24-нче урынны ала[25]. Шул ук елда Round University Ranking (RUR) предмет рейтингында (84 илдән 100 нән артык югары уку йорты катнаша) университет гуманитар фәннәр буенча 652 нче урынны, тормыш турындагы фәннәр буенча — 658 нче, табигый фәннәр буенча — 688 нче, социаль фәннәр буенча — 737 нче һәм техник фәннәр буенча 1054 нче урынны ала[26].

2024 елда университет Глобаль агрегацияләнгән рейтинг буенча дөньяның иң яхшы югары уку йортларының 10 % керә[27]. RAEX агентлыгының милли рейтингында уку йорты беренче тапкыр топ-100 исемлегенә керә һәм 95 нче урынны ала. «Интерфакс» Милли университетлар рейтингы версиясе буенча, Уфа университеты Россия вузлары арасында 59-61 урыннар диапазонында урнаша[28]. Моннан тыш, Россия Минцифры һәм АПКИТ ярдәмендә «Цифрлы икътисад» АНОсы әзерләгән цифрлы икътисад югары уку йортлары рейтингында университет 14 нче урынны ала һәм бу рейтингта Башкортстан Республикасының бердәнбер вәкиле була[29].

Тәнкыйть

БашДУ һәм УДАТУны берләштерү процессында кайбер кыенлыклар барлыкка килә: хезмәткәрләр һәм студентлар бюрократиянең артуы һәм идарә итү карарларының һәрвакытта да ачык булмавы билгеләп үтә. Кыскартулар, укытучыларның хезмәт шартлары һәм хезмәт хакы дәрәҗәсенә кагылышлы сораулар да борчулары тудыра. Студентларның һәм экспертларның бер өлеше программаларның бер төрле булмавын һәм вузлар кушылганнан соң процессларның җайга салынмавын ассызыклый. Башкортстан хакимияте исә уку йортларын берләштерү федераль финанс алу һәм программаларда катнашу өчен кирәк дип белдерә[6][30][31][17][32][33][34][35].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 В столице Башкортостана создадут Университет науки и технологий (рус.). Министерство науки и высшего образования Российской Федерации. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  2. ↑ Александр Сидякин рассказал, зачем власти хотят объединить БГУ и УГАТУ.
  3. ↑ «Образование в Башкирии: плюсы и минусы слияния вузов» (рус.). www.kommersant.ru (19 февраль 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  4. ↑ Власти Башкирии настаивают на объединении БГУ и УГАТУ и мечтают о миллиардном гранте.
  5. ↑ Глава Башкирии поддержал объединение БашГУ и УГАТУ (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  6. ↑ 1 2 Радий Хабиров объяснил необходимость объединения БашГУ и УГАТУ (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  7. ↑ Власти Башкирии, ректоры вузов и ученые обсудили объединение УГАТУ и БашГУ. Главное (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  8. ↑ 1 2 Власти Башкирии озвучили официальное название нового вуза после слияния БашГУ и УГАТУ (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  9. ↑ Ученый совет БашГУ одобрил объединение с УГАТУ (рус.). www.kommersant.ru (20 апрель 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  10. ↑ Власти Башкирии раскрыли название вуза, который объединит БашГУ и УГАТУ.
  11. ↑ Гюзель САХИПОВА. «Не так-то просто взять и проглотить миллиард»: руководитель администрации главы Башкирии – о слиянии БашГУ и УГАТУ (рус.). Prufy.ru (12 март 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  12. ↑ В федеральную программу «Приоритет-2030» вошли три вуза из Башкирии (рус.). www.kommersant.ru (4 октябрь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  13. ↑ Три вуза Башкирии получат спецгранты «Приоритет–2030» на 700 млн (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  14. ↑ 1 2 УГАТУ и БашГУ завершили объединение в Уфимский университет науки и технологий в Уфе (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  15. ↑ Минобразования России подписало приказ об объединении БашГУ и УГАТУ (рус.). www.kommersant.ru (11 июль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  16. ↑ Стало известно, когда объявят о назначении и. о. ректора объединённых БГУ и УГАТУ.
  17. ↑ 1 2 Реорганизацию БашГУ и УГАТУ должны завершить до сентября (рус.). РБК. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  18. ↑ Срок объединения УГАТУ и БашГУ могут продлить до начала 2023 года (рус.). www.kommersant.ru (27 июль 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  19. ↑ Слияние БашГУ и УГАТУ в Башкирии перенесли на ноябрь 2022 года.
  20. ↑ Объединенный вуз откроет новые возможности для образования и науки Башкирии — Вадим Захаров
  21. ↑ В дипломах выпускников, созданного на базе БашГУ и УГАТУ университета, будут значиться два вуза.
  22. ↑ Вадим Захаров возглавил Уфимский университет науки и технологий
  23. ↑ Уфимский университет науки и технологий. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  24. ↑ Институты и факультеты. Уфимский университет науки и технологий. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  25. ↑ Международный рейтинг GreenMetric 2023. Уфимский университет науки и технологий (19 декабрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  26. ↑ Предметный рейтинг RUR 2023. Уфимский университет науки и технологий (31 октябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  27. ↑ Уфимский университет науки и технологий вошел в топ 10% лучших вузов мира. Уфимский университет науки и технологий (31 октябрь 2023). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  28. ↑ Уфимский университет в Национальном рейтинге университетов «Интерфакс». Уфимский университет науки и технологий (7 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  29. ↑ УУНиТ вошел в национальный рейтинг лидеров цифровой экономики. Уфимский университет науки и технологий (19 февраль 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  30. ↑ Слияние БашГУ и УГАТУ: как проходило объединение вузов в других регионах России (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  31. ↑ «Университет наш убиваешь»: Хабиров о слиянии двух уфимских вузов (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  32. ↑ Власти Башкирии задумали объединить БашГУ и УГАТУ в суперуниверситет.
  33. ↑ В Башкирии высказались «за» и «против» слияния БГУ и УГАТУ (рус.). i-gazeta.com. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  34. ↑ Студенты УГАТУ пожаловались Хабирову на ректора из-за реорганизации вуза (рус.). mkset.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.
  35. ↑ Башгосуниверситет объединят с авиационным вузом вопреки "провокаторам" (рус.). Interfax.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 8 апрель 2026.

Сылтамалар

Тема буенча өстәмә

Төркемнәр