Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Сардана Ойунская

Ойунская Сардана Платоновна (Сардана Ойунская, 6 сентябрь 1934, Якутск — 13 июль 2007) — якут фольклорчысы, әдәбият белгече, филолог, Россия фәннәр академиясенең Себер бүлеге мактаулы ветераны, филология фәннәре кандидаты, Фәннәр академиясенең Себер бүлеге атказанган ветераны.

Тормыш юлы

Ойунская Сардана Платоновна Мәскәүдә, якут әдәбият белгече Платон Алексеевич Ойунский гаиләсендә туган[1][2].

1962 елда Якутск дәүләт университетын тәмамлый һәм шул ук университетның Тел, тарих һәм әдәбият институтында эшли башлый. Якут халык әкиятләрен һәм халык җырларын җыя[3][4].

1962—2007 елларда Саха Республикасы (Якутия) Фәннәр академиясенең гуманитар тикшеренүләр институтында эшли, лаборанттан фәнни хезмәткәргә кадәр юл үтә.

1989 елда «Якут халык табышмаклары» темасына филология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый.

1988 елда Платон Алексеевич Ойунскийның әдәби һәм фәнни мирасын тикшерү һәм бастырып чыгару белән шөгыльләнә башлый. «Атаның якты исеме» (Якутск, 1999, 2003) китабы якут әдәбиятына зур өлеш булып тора. Китапка аның шигъри әсәрләре, эсселары, фәнни-популяр мәкаләләре, атасы һәм аның әйләнә-тирәсе турында истәлекләре кергән.

П. Ойунский исемендәге җәмәгать фонды Рәисе һәм Хөкүмәт комиссиясе әгъзасы була.

1993 елда ул Саха Республикасы (Якутия) һәм ЮНЕСКО (Париж) юбилей чараларын оештыруда һәм үткәрүдә актив катнаша. Аның җитәкчелегендә галим-әдәбият белгечләре төркеме тарафыннан 1992—1993 елларда басмага 3 томлык әсәрләр җыентыгы әзерләнә, аңа П. А. Ойунскийның нәфис әсәрләре һәм фәнни хезмәтләре кертелә[5].

Фәнни хезмәтләре һәм иҗаты

Төп фәнни хезмәтләре:

  • «Якут табышмаклары» (Якутск, 1975);
  • «Якут халык поэмалары-тойуклары» (Якутск, 1982);
  • Монография «Якут халык табышмаклары: жанр үзенчәлеге» (Наука: С-Петербург, 1992).

Ике телле басмаларның автордаш-тәрҗемәчесе:

  • «Якут әкиятләре», 2 өлеш. (Якутск, 1967);
  • «Якут халык җырлары», 1-3 өлеш. (Якутск, 1976, 1977, 1980);
  • героик эпос-олонхо «Кыыс Дэбилийэ» (Наука: Новосибирск, 1993);
  • героик эпос-олонхо «Могучий Эр Соготох» (Наука: Новосибирск, 1996).

Фольклор һәм әдәбият мәсьәләләре буенча берничә мәкалә һәм эссе авторы[6].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Россия Язучылар берлеге әгъзасы;
  • Фәннәр академиясенең Себер бүлеге атказанган ветераны;
  • Саха Республикасының (Якутия) атказанган мәдәният хезмәткәре;
  • П. А. Ойунский исемендәге Саха Республикасы (Якутия) Дәүләт премиясе лауреаты;
  • Якутиянең Татта улусының мактаулы гражданины[5];
  • Якутиянең Чурапчы улусының мактаулы гражданины[4].

Искәрмәләр

  1. ↑ Писатели Якутии - Сардана Ойунская. pnbglaz.narod.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026. Архивировано 16 август 2019 года.
  2. ↑ About Platon Oyunskiy. Google Arts & Culture. Мөрәҗәгать итү датасы: 16 август 2019. Архивировано 6 август 2020 года.
  3. ↑ Сардана Ойунская — дочь, достойная великого отца — Сахапечать. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026. Архивировано 16 август 2019 года.
  4. ↑ 1 2 Лауреат Государственной премии Республики Саха (Якутия) имени П.А.Ойунского Ойунская Сардана Платоновна. www.sakha.gov.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026. Архивировано из оригинала 16 август 2019 года.
  5. ↑ 1 2 ОЙУНСКАЯ Сардана Платоновна — МКУК "Таттинская МЦБС" [неопр.]. taattalib.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 12 март 2026.
  6. ↑ Не стало Сарданы Платоновны Ойунской. 12 март 2026 тикшерелде.

Төркемнәр