Суфия Корбангалиева

Суфия Шәрәфулла кызы Корбангалиева (кияүгә чыкканчы Сафиуллина; баш. Суфия Шәрәфулла ҡыҙы Ҡорбанғәлиева (Сәфиуллина); 13 февраль 1949, Байгузино[d], Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы яисә Ишембай районы, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — СССР һәм Россия театр актрисасы, педагог, тәрҗемәче. Башкортстан Республикасының халык артисты (1990), Россия Федерациясенең атказанган артисты (2000), Башкортстан АССРның атказанган артисты (1984). 1985 елдан — Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы. 1973 елдан Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт академия драма театрында хезмәт итә, 1989 елдан Уфа дәүләт сәнгать институтында (хәзерге вакытта Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясе) педагогик эшчәнлек алып бара. Профессор[1][2].

Тәрҗемәи хәле

Суфия Шәрәфулла кызы Корбангалиева 1949 елның 13 февралендә Башкортстан АССРның Макаров районы (хәзерге Башкортстан Республикасының Ишембай районы) Байгуҗа авылында туа[3].

1967 елда Ишембай шәһәрендәге 1 нче санлы Башкорт республика гимназия-интернатын тәмамлый. Аның сәләтен һәм музыкальлеген билгеләп үткән укытучыларның тәкъдиме буенча, Уфа дәүләт сәнгать институтының театр факультетына укырга керә, анда ул профессорлар Г. Гыйләҗев һәм Ф. Касыймова классында белем ала[3][1].

1973 елда, институтны тәмамлагач, Мәҗит Гафури исемендәге Башкорт академия драма театры труппасына кабул ителә, анда ул хәзерге вакытка кадәр хезмәт итә[4].

1989 елның сентябреннән актерлык эшчәнлеген Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясенең режиссура һәм актёр осталыгы кафедрасындагы педагогик эш белән бергә алып бара[4][1].

Иҗаты

Суфия Корбангалиева образны психологик яктан эшкәртүгә игътибар биреп, үткен характерлы һәм шулай ук гротеск рольләрне дә башкаручы төрле планлы актриса булып тора.

Актрисаның театр сәхнәсендә уйнаган төп рольләре арасында[4][3][2]:

  • Салли — Хелла Вуолийоки пьесасы буенча «Чит йолдыз» (дебют роле, 1973);
  • Гөлнур — Назар Нәҗминең «Дустым минем, гармунчы»;
  • Мәрзия — Әхмәт Атнабаевның «Ул кайтты»;
  • Тәңкәбикә — «Ай тотылган төндә»;
  • Харисова — Азат Абдуллинның «Унөченче председатель»;
  • Хәдичә — Наил Асанбаевның «Рәйсә+Фәйзи»;
  • Асия — Наил Гаетбаевның «Дүрт кешелек өстәл»;
  • Әкълимә — Флорид Бүләковның «Әбиләр кияүгә чыга»;
  • Астра — Дагмар Норметның «Һәркем мәхәббәт эзли»;
  • Назлыбикә — М. Г. Мөсифуллинның «Үҗәт ир, начар хатыннар»;
  • Бикә — Наил Гаетбаевның «Ах, куркыныч!»;
  • Мәдинә — Илшат Юзеевның «Сөйгәнемнең туган көне»;
  • Зәлифә — Зәйнәп Биишеваның «Нәзер»;
  • Ирида — Мостай Кәримнең «Ташлама утны, Прометей!»;
  • Зөлфия — Ибраһим Абдуллинның «Баҗайлар»;
  • Гөлфинә — Туфан Миңнуллинның «Бишек җыры»;
  • Наташа — Антон Чеховның «Апалы-сеңелле өчәү»;
  • Домна Пантелеевна — Александр Островскийның «Талантлар һәм аларга баш иючеләр»;
  • Корнелия — Ф. Кроммелинкның «Киң күңелле мөгезле ир»[2].

Педагогик эшчәнлеге

1989 елдан Суфия Шәрәфулла кызы Корбангалиева Заһир Исмәгыйлев исемендәге Уфа дәүләт сәнгать академиясенең режиссура һәм актёр осталыгы кафедрасында укыта[1][2]. Аның укучылары арасында — Шәехзадә Бабич исемендәге Дәүләт республика яшьләр премиясе лауреатлары, шулай ук республика һәм төбәк иҗат бәйгеләре җиңүчеләре бар[1].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Башкортстан АССРның атказанган артисты (1984);
  • Башкортстан Республикасының халык артисты (1990);
  • Россия Федерациясенең атказанган артисты (2000);
  • Театр эшлеклеләре берлеге әгъзасы (1985).

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Суфия Шарафулловна Курбангалеева. Отдел культуры Ишимбайский р-н (10 июнь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 август 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 Суфия Курбангалеева. Кино-Театр.Ру. Мөрәҗәгать итү датасы: 11 август 2026.
  3. ↑ 1 2 3 Для нее театр — это место, где совершается волшебство (К юбилею актрисы и педагога Суфии Курбангалеевой). ИА «Башинформ» (13 февраль 2014). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 август 2026.
  4. ↑ 1 2 3 Курбангалеева Суфия Шарафулловна. Башкирская энциклопедия (18 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 11 август 2026.

Сылтамалар