Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Фәрзәнә Акбулатова

Фәрзәнә Фатыйх кызы Акбулатова (баш. Аҡбулатова Фарзана Фәтих ҡыҙы; рус. Фарзана Фатиховна Акбулатова; 1 февраль 1960, Хәйбулла районы, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — башкорт язучысы, журналист. БР Язучылар берлеге әгъзасы (1995), РФ Язучылар берлеге әгъзасы, БР Журналистлар берлеге әгъзасы (1999). Ш. Бабич исемендәге әдәби премия лауреаты (1996).

Тормыш юлы

Фәрзәнә Фатыйх кызы Акбулатова 1960 елның 1 февралендә БАССРның Хәйбулла районы Үрнәк авылында туган.

1987 елда Мәскәү дәүләт университетын тәмамлый. Укуын тәмамлагач, журналистика өлкәсендә профессиональ эшчәнлеген башлый. «Совет Башкортостаны» гәзитендә хәбәрче булып эшли.

1991 елдан Акбулатованың иҗади һәм профессиональ эшчәнлеге Башкортстан телевидениесе белән тыгыз бәйләнгән. Төрле елларда ул «Башкортстан» ДТРК-сының «Иҗат» иҗади берләшмәсендә өлкән мөхәррир, комментатор, җитәкче вазифаларын башкара. Телевидениедәге эше аның профессиональ офыкларын киңәйтә һәм иҗатының тематик һәм жанр төрлелегенә йогынты ясый.

2010 елдан — «Башкортстан» ТРКсы ДУП телеканалында комментатор[1][2].

Иҗаты

Фәрзәнә Акбулатованың әдәби дебюты 1993 елда, республика «Китап» нәшриятында «Атай икмәге» («Әти икмәге») хикәяләр җыентыгы чыккач, була. Китап укучыларның һәм әдәби тәнкыйтьчеләрнең игътибарын җәлеп итә һәм республиканың мәдәни тормышында күренекле вакыйгага әверелә.

Язучы иҗатының төп темалары — башкорт авылы тормышы, буыннар чылбыры, замандашларның әхлакый эзләнүләре, кешелек кыйммәтләрен философик аңлау. Акбулатова әсәрләренә психологик тирәнлек, образлылык һәм геройларның эчке дөньясына игътибар хас.

1997 елда «Зәңгәр ҡаялар» («Зәңгәр кыялар») проза җыентыгы басылып чыга, аңа шул ук исемдәге философик-фантастик повесть һәм хикәяләр керә. Китапта үзәк урынны аталар һәм балалар мөнәсәбәте проблемасы алып тора.

2001 елда «Тамамланмаған китап» («Тәмамланмаган китап») романы дөнья күрә, анда автор стиленең эпиклыгы һәм философик юнәлеше көчәя. Алдагы елларда «Тынлыҡты тыңланым» («Тынлыкны тыңладым») һәм «Исеме мөхәббәт» («Исеме мәхәббәт») лирик повестьлары басыла; соңгысы укучыларның зур танылуын ала һәм 2008 елда бестселлер була.

Акбулатова иҗатында балалар һәм үсмерләр әдәбияты мөһим урын алып тора. Ул «Харис һәм тылсымлы йылан» («Харис һәм тылсымлы елан») романы, шулай ук балалар аудиториясе өчен пьесалар, әкиятләр һәм шигырьләр авторы.

Язучының әсәрләре республика һәм Россия вакытлы матбугатында даими басылып килә. Рус теленә тәрҗемәдә (тәрҗемәче — Ольга Муртазина) алар «Бельские просторы», «Наш современник» һәм башка басмаларда чыкты[1][3].

Иҗтимагый эшчәнлеге

Фәрзәнә Акбулатова Башкортстан Республикасы язучылар берлеге эшчәнлегендә актив катнаша, укучылар, мәктәп укучылары һәм студентлар белән даими очраша, башкорт әдәбиятын Россия һәм халыкара мәдәни мәйданнарда тәкъдим итә. Аерым алганда, ЮНЕСКО эгидасы астында Бакуда узган «Китаби деде Коркут» төрки эпосының 1300 еллыгына багышланган чараларда катнаша[1].

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

  • Ш. Бабич исемендәге республика премиясе лауреаты (1996);
  • Башкортстан Республикасының атказанган мәтбугать һәм киң мәгълүмат хезмәткәре (2003);
  • «Елның иң яхшы башкорт китабы» III республика конкурсының «Гаиләнең иң күп укыла торган китабы» номинациясендә җиңүче;
  • Халыклар дуслыгы ордены (Башкортстан)[4][5].

Китаплары

  • Атай икмәге: Хикәйәләр. — Өфө: Китап, 1993. — 144 с.;
  • Зәңгәр ҡаялар: Фантастик повесть-ҡисса, хикәйәләр. — Өфө: Китап, 1997. — 272 с.;
  • Я слушала тишину. — Өфө: Китап, 1999.;
  • Уның исеме — Мөхәббәт: Повестар, хикәйәләр. — Өфө: Китап, 2007.;
  • Иң тәмле китап: Әкиәттәр, хикәйәләр. — Өфө: Китап, 2010.;
  • Харис и волшебная змея. — Өфө: Китап.;
  • Неоконченная книга: Роман. — Өфө: Китап, 2011.;
  • Загнанные кони: Роман. — Өфө: Китап, 2015..

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 Светлые дали творчества Фарзаны Акбулатовой (К юбилею известного журналиста и писателя). 10 февраль 2026 тикшерелде.
  2. ↑ Яҙыусы, журналист Фәрзәнә Аҡбулатова. 10 февраль 2026 тикшерелде.
  3. ↑ Фарзана Акбулатова — Пушкин навсегда — Сборник. Карта слов и выражений русского языка. Мөрәҗәгать итү датасы: 10 февраль 2026.
  4. ↑ Указ Главы Республики Башкортостан от 15.12.2022 N УГ-963 "О награждении государственными наградами Республики Башкортостан" | ГАРАНТ. base.garant.ru. Мөрәҗәгать итү датасы: 22 сентябрь 2025.
  5. ↑ В Башкирии появилось 3 новых народных писателя и 1 народный поэт (рус.). Аргументы и факты. Кфа. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 декабрь 2020. Архивировано 18 июнь 2025 года.

Сылтамалар

Төркемнәр