Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Фәридә Галиева

Галиева Фәридә Габделхәй кызы (рус. Фәриҙә Ғабдулхай ҡыҙы Ғәлиева; рус. Галиева Фарида Габдулхаевна; 18 декабрь 1962, Малмыж, Киров өлкәсе) — совет һәм Россия фольклорчы галиме; Р. Г. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренүләр институтының этнография бүлеге мөдире, тарих фәннәре кандидаты, филология фәннәре докторы, «Иң яхшы яшь фән докторлары» номинациясендә Ватан фәнен үстерүгә булышлык итү фонды лауреаты[1].

Тормыш юлы

Фәридә Габделхәй кызы Галиева (кыз фамилиясе Әхмәтова) 1962 елның 18 декабрендә Киров өлкәсенең Малмыж шәһәрендә хәрбиләр гаиләсендә туган.

1982 елда Түбән Кама музыка училищесын тәмамлый[2]. 1988 елда Уфа дәүләт сәнгать институтының музыка теориясе, тарихы һәм композициясе факультетын тәмамлый.

1988 елдан Уфа фәнни үзәгенең Тарих, тел һәм әдәбият институтында эшли.

1997 елның 17 июнендә Уфада «Украинские песни в Башкортостане (историко-этнографическое исследование)» темасы буенча (фәнни җитәкчесе Р. Г. Кузеев) кандидатлык диссертациясен яклый һәм тарих фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала.

1997 елдан Уфа фәнни үзәгенең Р. Г. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренүләр институтында эшли:

  • 1999 елдан — өлкән гыйльми хезмәткәр,
  • 2000—2002 елларда — гыйльми сәркатип,
  • 2006—2009 елларда һәм 2014 елдан — этнография бүлеге мөдире,
  • 2009—2013 елларда — баш гыйльми хезмәткәр.
  • 2002—2005 елларда М. А. Шолохов исемендәге Мәскәү ачык педагогика университетының Уфа филиалы директоры урынбасары.

2007 елның 11 апрелендә Мәскәүдә «Восточнославянские песни в Башкортостане (фольклорные процессы в многоэтничном регионе)» темасы буенча (фәнни консультанты Ю. Г. Круглов) диссертация яклый һәм «филология фәннәре докторы» гыйльми дәрәҗәсен ала[3].

2017 елның мартында Р. Г. Кузеев исемендәге Этнологик тикшеренүләр институты Гыйльми советы Ф. Галиеваның кандидатурасын учреждение директоры вазифасын вакытлыча башкаручы итеп сайлады[4].

Фәнни эшчәнлеге

Фәнни эшчәнлеге Көньяк Уралның көнчыгыш славян һәм төрки халыклары этнографиясе һәм фольклоры проблемаларына багышланган. 120-дән артык фәнни хезмәт авторы, «Башкирское народное искусство» (2002), «Искусство башкир. Традиционные художественные ремесла» (2007), «Башкиры» (2015) китапларын төзүче-авторларның берсе булып тора.

Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре

  • 2024 елда Мәдәният, гуманитар фәннәр һәм мәгариф өлкәсендә Сосланбәк Тавасиев исемендәге җәмәгать наградасының «Мәгърифәтче» номинациясе;
  • Ватан фәнен үстерүгә булышлык итү фондының «Иң яхшы яшь фән докторлары» номинациясе лауреаты.

Хезмәтләре

  • Песенный фольклор украинских переселенцев в Башкирии: Сборник песен (вступительная статья, составитель, примечания совместно с В.Я. Бабенко). — Киев: Музична Україна; Уфа, 1995. — 240 с.;
  • Ахатова Ф. Г. Украинские песни в Башкортостане : историко-этнографическое исследование. — Уфа, 2000. — 146 с.;
  • Песни белорусских переселенцев в Башкортостане / ЦЭИ УНЦ РАН; Вступ. ст., сост., прим. Ф. Г. Ахатовой. — Уфа, 2001. — 79 с.;
  • Шитова С. Н., Нечвалода Е. Е., Ахатова Ф. Г. Башкирское народное искусство : В 4 кн.; в 2 кн. — Уфа: Демиург, 2002.  [ингл.] [башк.] [рус.];
  • Ахатова Ф. Г. Традиционный музыкальный фольклор восточнославянских народов Башкортостана: к проблеме взаимодействия культур в многоэтничной среде. — Уфа, 2004. — 213 с.;
  • Ахатова Ф. Г. Восточнославянские песни в Башкортостане (фольклорные процессы в многоэтничном регионе). — М.: Наука, 2006. — 286 с.;
  • Ахатова Ф. Г. Народная музыкальная культура башкир. — Уфа, 2007. — 96 с.;
  • Музей археологии и этнографии: Каталог музейной экспозиции Центра этнологических исследований УНЦ РАН (автордаш), 2007;
  • Шитова С. Н., Никонорова Е. Е., Ахатова Ф. Г. Искусство башкир: традиционные художественные ремёсла. — Уфа: Инеш, 2007. — 480 с.;
  • Галиева Ф. Г. Адаптация восточнославянского фольклора в творчестве народов Башкортостана. — Уфа: Гилем, 2010. — 84 с.;
  • Галиева Ф. Г. Этнографические исследования русского населения Башкортостана. — Уфа: Гилем, 2012. — 164 с.;
  • Галиева Ф. Г. Русское село Вознесенка Дуванского района Башкортостана. — Уфа, 2013—2014. — 92 с.;
  • Галиева Ф. Г. Русские Башкортостана: крестьянский быт, календарные обряды и праздники: конец XIX—начала XXI века. — Уфа: Китап, 2014. — 268 с.;
  • Галиева Ф. Г. һ.б. Этнокультурные процессы на Южном Урале в XX — начале XXI в. — Уфа, 2015. — 226 с.;
  • Галиева Ф. Г. һ.б. Русское село Тастуба. Прошлое и настоящее. — СПб., 2015. — 144 с.;
  • Башкиры / Кузеев Р. Г., Данилко Е. С., Галиева Ф. Г. и др. — М.: Наука, 2015. — 662 с.

Искәрмәләр

  1. ↑ Галиева Фарида Габдулхаевна (рус.). Единый Реестр объектов нематериального этнокультурного достояния народов Республики Башкортостан. Мөрәҗәгать итү датасы: 17 март 2026.
  2. ↑ Ахатова (Галиева) Фарида Габдулхаевна // Проект «Отечественные этнографы и антропологи. XX век». МАЭ РАН. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 март 2018. 2018 елның 28 июнь көнендә архивланган.
  3. ↑ Галиева Фарида Габдулхаевна. Институт этнологических исследований им. Р.Г. Кузеева УНЦ РАН. Мөрәҗәгать итү датасы: 9 март 2018.
  4. ↑ Ученый совет Института этнологических исследований УНЦ РАН выбрал руководителя (рус.). Башинформ (27 март 2017). Мөрәҗәгать итү датасы: 17 март 2026.

Сылтамалар

  • Башкорт энциклопедиясе. — Уфа: «Башкорт энциклопедиясе» гыйльми-нәшрият комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9. [Тикшерелгән 11 декабрь 2022]

Төркемнәр