Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Харрас Әюп

Бу терминның башка аңлатмалары да бар, аларны карау өчен Әюпов битенә күчегез.

Харрас Гыйльмегали улы Әюпов (21 август 1946, Мөслим районы, Татарстан АССР — Казан) — шагыйрь, СССР Язучылар берлеге әгъзасы (1982 елдан). Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе (1994), Гаяз Исхакый исемендәге премия лауреаты (2009, вафатыннан соң).

Тәрҗемәи хәле

1946 елның 21 августында Татарстан АССРның Мөслим районы, Түреш авылында колхозчы гаиләсендә туа. Түреш авылында башлангыч, Күбәк авылында урта мәктәпне тәмамлый.

1964–1969 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлегендә белем ала. Уку елларында университетның «Әллүки» иҗат берләшмәсенә йөри[1].

1969–1972 елларда Мөслим районының «Авыл утлары» газетында әдәби хезмәткәр булып эшли. 1972 елның апреленнән 1983 елның декабренә кадәр — «Татарстан яшьләре» газеты редакциясендә хезмәткәр.

1983 елның декабреннән гомеренең ахырына кадәр Татарстан китап нәшриятының матур әдәбият редакциясендә редактор вазифасын башкара.

2008 елның 7 октябрендә Казанда вафат була, Туган авылы Түреш зиратында җирләнгән[2].

Иҗаты

Беренче шигырьләре 1960 нчы еллар башында «Яшь ленинчы» (хәзерге «Сабантуй») газетында һәм район матбугатында басыла. Студент елларында әсәрләре «Идел» альманахында һәм яшь авторларның күмәк җыентыкларында нәшер ителә.

Шигърияте

Харрас Әюпов шигърияте фәлсәфи тирәнлек, лирик хис-тойгыларның нечкәлеге, туган як табигатенә һәм авыл тормышына ихтирам белән сугарылган. Аның беренче мөстәкыйль шигырьләр җыентыгы «Ышаныч» исеме белән 1980 елда басылып чыга.

Поэмалары

Иҗатында поэма жанры аерым урын алып тора. Бу әсәрләрдә заманның катлаулы мәсьәләләре, шәхес һәм җәмгыять мөнәсәбәтләре чагылыш таба.

  • «Авыл җаны»;
  • «Көй эзләү»;
  • «Йөрәк атым»;
  • «Базарлар»;
  • «Су хәтере»;
  • «Биш вакыт намаз».

Җырлары

Шагыйрьнең күп кенә шигырьләренә танылган композиторлар тарафыннан көй язылган, алар халык арасында популяр җырлар:

  • «Сиңа гына язган хатлар» (Луиза Батыр-Болгари көе);
  • «Кайда син, гармун?» (Зөфәр Хәйретдинов көе);
  • «Миләш» (Зөфәр Хәйретдинов көе);
  • «Исемеңне язган идем» (Рөстәм Хәсәнов көе);
  • «Гомерләр узып бара» (Мәсгудә Шәмсетдинова көе);
  • «Ай-һай, дөнья» (Мәсгудә Шәмсетдинова көе);
  • «Чакыру» (Гафур Мингалиев көе);
  • «Авыл карчыклары» (Рәшит Вәлиев көе).

Басма китаплары

  • «Ышаныч» (1980);
  • «Кояшлы яңгыр» (1983);
  • «Каен балкышы» (1985);
  • «Таң суы» (1987);
  • «Төнге кояшлар» (1989);
  • «Сабыр савытлары» (1992);
  • «Ташка язганнар сөюне» (1994, башкорт телендә);
  • «Җәяүле буран» (1996);
  • «Көй эзләү» (2001);
  • «Ут аркылы сикерү» (2004);
  • «Йөз яктысы» (2005);
  • «Летнее течение» (2008, рус телендә).

Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 Харрас Әюпов. Татарстан Язучылар берлеге. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 октябрь 2024.
  2. ↑ Аюпов Харрас Гильмегалиевич (рус.). tatarica.org. Мөрәҗәгать итү датасы: 26 октябрь 2024.

Сылтамалар

Төркемнәр