Хөсәен Вәлиәхмәтов
Хөсәен Хәсән улы Вәлиәхмәтов (рус. Хусаин Хасанович Валиахметов; 22 декабрь 1950, Әлмәт, Татарстан АССР — 27 гыйнвар 2020, Казан) — татар совет һәм россия журналисты, публицист, язучы, мөхәррир һәм педагог, психология фәннәре кандидаты (2003). Россия Журналистлар берлеге әгъзасы, Татарстан Республикасы Язучылар берлеге әгъзасы. Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, Россия Федерациясенең атказанган журналисты (2005)[1].
Тормыш юлы
Хөсәен Хәсән улы Вәлиәхмәтов 1950 елның 22 декабрендә Әлмәттә туган[1][2]. 1956 елда гаиләсе белән Аксубай районы Иске Кыязлы авылына күчеп килә.
1968–1973 елларда Казан дәүләт университетының журналистика бүлегендә укый[2][3]. 1989–1991 елларда Ленинград политология институтында икенче югары белем ала[2][3].
1973–1985 елларда «Татарстан яшьләре» гәзитендә корреспондент, шулай ук спорт, саклану-массакүләм эш һәм пропаганда бүлекләре мөдире булып эшли. 1985–1986 елларда Татарстан АССР Министрлар Советының Телевидение һәм радиотапшырулар комитетында радиопрограммалар, мәгълүмат һәм реклама бүлеге мөхәррире була[1].
1986 елдан «Социалистик Татарстан» гәзите редакциясендә эшли; 1986–1989 елларда — корреспондент, 1991 елда — идеология, фән һәм мәгариф бүлеге мөдире. 1992–1997 елларда Татарстан Республикасы Мәгълүмат һәм матбугат министрлыгында әйдәп баручы белгеч вазифасын били[1][3].
1993 елдан, министрлыктагы эшчәнлеге белән беррәттән, «Бизнес в Татарстане» журналының баш мөхәррире була[1]. 1998 елдан «Мәгърифәт» гәзите редакциясен җитәкли[1][2].
Х. Вәлиәхмәтов 2020 елның 28 гыйнварында Казанда вафат була, Казан шәһәренең Яңа Татар бистәсе зиратында җирләнә[2][3].
Журналистлык һәм җәмәгать эшчәнлеге
Вәлиәхмәтов Татарстан Журналистлар берлеге әгъзасы була[3]. Журналистлык эшендә спорт һәм мәдәният темаларына мөрәҗәгать итә: Татарстан АССР спортчылары һәм мәдәният эшлеклеләре турында очерклар циклларын, нәфис очерклар һәм юл язмаларын бастырып чыгара. Аның материаллары «Азат хатын», «Казан утлары» журналларында, шулай ук «Советская Татария» һәм «Комсомолец Татарии» гәзитләрендә дөнья күрә[1].
Фәнни һәм укытучылык эшчәнлеге
2003 елда Вәлиәхмәтов «Үсеш психологиясе, акмеология» белгечлеге буенча психология фәннәре кандидаты гыйльми дәрәҗәсенә диссертация яклый[4]. Яклау 2003 елның 24 апрелендә Казан дәүләт университетында уза. Диссертациянең авторефератында күрсәтелгәнчә, тикшеренү нәтиҗәләре Вәлиәхмәтовның Мари мәгариф институтында һәм Татар дәүләт гуманитар институтында лекцияләр уку эшендә кулланылган[4].
Әдәби иҗаты
Вәлиәхмәтов — нәфис һәм публицистик әсәрләр, шулай ук психология һәм педагогика буенча хезмәтләр авторы[1].
Сайланма басмалары
- Вәлиәхмәтов, Хөсәен Хәсән улы. Бозлы чакрымнар. — Казан, 1979. — (Яшүсмер, сиңа).
- Вәлиәхмәтов, Хөсәен Хәсән улы. Әмир машиналары. — Сүз нәшрияты, 2010.
- Вәлиәхмәтов, Хөсәен Хәсән улы. Кояшлы малайлары. — 2012.
- Вәлиәхмәтов, Хөсәен Хәсән улы. Кар каплаган эзләр. — 2018.
- Иркен минем туган илем: балалар иҗаты тупламасы. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1967. — 316 с. — 18 000 экз.
- Тамчылар: балалар иҗаты тупламасы. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1968. — 286 с. — 10 000 экз.
- Иркен минем туган илем: балалар иҗаты тупламасы. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1970. — 20 с. — 8000 экз.
- Камышлы күл сагышы: детектив очерклар. — Казан: Татар. кит. нәшр., 1989. — 96 с. — 3000 экз.
- Сәфәр чыгучылар өчен татарча-русча-инглизчә сүзлек-сөйләмлек. — Чаллы: КамАЗ, 1992. — 65 с. — 15 000 экз.
- Юлда чыныккан уллар: докум. повесть. — Казан: Мәгариф, 2003. — 160 с. — 1000 экз.
- На службу призваны судьбой. — Казань: Дело, 1997. — 60 с. — 1000 экз. (Татар һәм рус теләрендә.)
- Учебно-событийная деятельность в духовно-нравственном развитии личности: монография. — Казань: Татполиграф, 2003. — 120 с. — 1000 экз.
Бүләкләре һәм мактаулы исемнәре
- Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре (1997);
- «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале;
- «Фидакарь хезмәт өчен» медале (Татарстан)[1].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Валиахметов Хусаин Хасанович (рус.). Татарская энциклопедия. Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 Умер журналист Хусаин Валиахметов (рус.). Татар-информ (28 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 Скончался журналист Хусаин Валиахметов (рус.). Союз журналистов Республики Татарстан (28 гыйнвар 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
- ↑ 1 2 Духовно-нравственное развитие личности в учебно-событийной деятельности: автореферат диссертации на соискание учёной степени кандидата психологических наук (рус.). Научная педагогическая библиотека имени Константина Дмитриевича Ушинского (2003). Мөрәҗәгать итү датасы: 19 август 2026.
Сылтамалар
- Вәлиәхмәтов Хөсәен Хәсән улы // Татарика
- Вәлиәхмәтов Хөсәен Хәсән улы // Әлмәт энциклопедиясе
- Журналист Хөсәен Вәлиәхмәтов вафат // Татар-информ, 28 гыйнвар 2020
- Журналист Хөсәен Вәлиәхмәтов вафат булды // Татарстан Республикасы Журналистлар берлеге, 28 гыйнвар 2020