Эльвира Аетколова
Эльвира Ринат кызы Аетколова (баш. Эльвира Ринат ҡыҙы Айытҡолова, рус. Эльвира Ринатовна Аиткулова; 19 август 1973, Яңа Бәйрәмгол, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы) — Россия сәясәтчесе, журналист, филология фәннәре кандидаты. Россия Федерациясе Дәүләт думасының VIII (2021—2026) һәм IX (2026 елдан) чакырылышлары депутаты, «Бердәм Россия» фракциясе әгъзасы[1][2]. 2013—2021 елларда Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыены — Корылтай депутаты, 2018—2021 елларда аның рәисе урынбасары була[3]. 2019 елда Бөтендөнья башкортлар корылтае президиумы рәисе итеп сайлана[4]. Салават Юлаев ордены һәм Дуслык ордены белән бүләкләнгән[5][6].
Тормыш юлы
1973 елның 19 августында Башкорт АССРның Учалы районы Яңа Бәйрәмгол авылында туган. Белорет педагогика училищесын, 1998 елда Башкорт дәүләт университетының башкорт филологиясе һәм журналистика факультетын тәмамлый[3].
1997—2004 елларда «Башкортостан» дәүләт телерадиокомпаниясендә хәбәрче, комментатор, «Даирә» иҗат берләшмәсе җитәкчесе һәм сәяси күзәтүче булып эшли. 2004—2010 елларда «Спутник FM» радиоканалының, 2010—2013 елларда «Башкортостан» телестудиясенең баш мөхәррире була. Башкорт дәүләт университетының рус һәм чагыштырма филология кафедрасында ассистент булып эшли[3].
2017 елда «Интернет киңлегендә текстларның лингвопрагматикасы (Башкортстан Республикасы массакүләм мәгълүмат чаралары материалында)» темасына диссертация яклап, филология фәннәре кандидаты дәрәҗәсен ала[3][7].
Сәяси һәм җәмәгать эшчәнлеге
2013 елда Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыены — Корылтайның V чакырылышына сайлана, 2018 елда VI чакырылыш депутаты була. 2013—2018 елларда мәгариф, мәдәният, спорт һәм яшьләр сәясәте комитетын җитәкли; 2018—2021 елларда Корылтай рәисе урынбасары вазифасын башкара[3].
«Россия өчен» Гомумроссия халык фронтының төбәк штабы рәистәше һәм үзәк штабы әгъзасы була. «Бердәм Россия»нең «Кече Ватан мәдәнияте» проектын координацияли, Башкортстанда Дмитрий Медведевның төбәк иҗтимагый кабул итү бүлмәсен җитәкли. 2020 елда «Россия лидерлары. Сәясәт» бәйгесе җиңүчеләренең берсе була[3].
2019 елның июнендә Бөтендөнья башкортлар корылтаеның V җыенында оештырылган президиум рәисе итеп сайлана. Аның җитәкчелек итүе башкарма комитет рәисе вазифасыннан аерым: 2020 елда башкарма комитетны Галим Якупов җитәкли башлый[4][8].
2021 елның сентябрендә «Бердәм Россия»дән Башкортстандагы 5 нче Белорет бермандатлы округы буенча VIII чакырылыш Дәүләт думасына сайлана; 59,23 % тавыш җыя. Дәүләт думасының мәгърифәт комитетында эшли[3][1]. 2026 елда шул ук округ буенча IX чакырылышка сайлана: округ комиссиясе аның өчен 244 229 тавыш бирелүен терки. IX чакырылышның беренче утырышы 2026 елның 30 сентябрендә уза[2][9]. Аетколова мәгърифәт комитеты әгъзасы булып эшләвен дәвам итә[10].
Закон чыгару инициативасы
2024 елның сентябрендә Аетколова бала табудан аңлы рәвештә баш тартуны пропагандалауны чикләү турында 724769-8 номерлы закон проектын кертүчеләрнең берсе була. Проектка киң аңлатма бирелү ихтималын хокук белгечләре һәм Россия Президенты каршындагы Кеше хокуклары советы тәнкыйтьли. 2024 елның 23 ноябрендә 411-ФЗ номерлы федераль закон имзалана; ул 4 декабрьдә гамәлгә керә[11][12][13].
Санкцияләр
Бүләкләре
- Башкортстан Республикасының Мактау грамотасы; Башкортстан Республикасы Дәүләт Җыены — Корылтаеның Мактау грамотасы һәм күкрәк билгеләре[18].
- Салават Юлаев ордены (2024)[5].
- Дуслык ордены (2025)[6].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 Аиткулова Эльвира Ринатовна (рус.). Дума ТВ. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 В Белорецком одномандатном избирательном округе № 5 подведены итоги выборов (рус.). Центральная избирательная комиссия Республики Башкортостан (25 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 Аиткулова Эльвира Ринатовна (рус.). Газета «Республика Башкортостан». Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Об организации (рус.). Всемирный курултай башкир. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Глава Башкирии вручил госнаграды делегатам VI Всемирного курултая башкир (рус.). ИА «Башинформ» (13 декабрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ 1 2 Депутат Госдумы Эльвира Аиткулова удостоена ордена Дружбы (рус.). ИА «Башинформ» (15 май 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Лингвопрагматика текстов в интернет-пространстве: на материале средств массовой информации Республики Башкортостан (рус.). DisserCat, каталог диссертаций. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Председателем президиума Всемирного курултая башкир стала Эльвира Аиткулова (рус.). ИА «Башинформ» (28 июнь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Девятая Госдума приступила к работе спустя 10 дней после выборов (рус.). Коммерсантъ (30 сентябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Стало известно, какими направлениями займутся депутаты Госдумы от Башкирии (рус.). ИА «Башинформ» (2 октябрь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Досье на проект федерального закона № 724769-8 (о запрете информации, пропагандирующей отказ от деторождения) (рус.). ГАРАНТ. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Юристы увидели в запрете чайлдфри риски для блогеров и презервативов (рус.). РБК (26 сентябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Федеральный закон от 23 ноября 2024 г. № 411-ФЗ (рус.). ГАРАНТ (23 ноябрь 2024). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ АИТКУЛОВА Эльвира Ринатовна (рус.). Главное управление разведки Министерства обороны Украины. Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Russia-related Designations; Publication of new Frequently Asked Question (ингл.). Office of Foreign Assets Control, U.S. Department of the Treasury (24 март 2022). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Эльвира Аиткулова поздравила выпускников уфимских школ (рус.). «Электрогазета» (26 июнь 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Эльвира Аиткулова: «Глубинный народ не стал ждать команды» (рус.). «Иглинские вести» (15 июнь 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.
- ↑ Аиткулова Эльвира Ринатовна (рус.). «Единая Россия», портал «Избиратель — Депутат». Мөрәҗәгать итү датасы: 6 октябрь 2026.