Рус телендәге версияПартнёрлык проектларыМахсус проектлар
Телне алыштыру
РУВИКИ ТУРЫНДА

Әкмалетдин Әхмәтгәрәев

Әкмалетдин Җиһан улы Әхмәтгәрәев (баш.  Әҡмәлетдин Йыһан улы Әхмәтгәрәев, рус. Акмалетдин Зиганович Ахметгареев; 4 февраль 1932, Мостафа, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы — 28 август 2002, Нефтекама, Башкортстан) — Совет нефтьчесе, бораулаучы, «Башнефть» җитештерү берләшмәсенең бораулау мастеры. Социалистик Хезмәт Герое (1971). БАССРның атказанган нефтьчесе (1969). VIII чакырылыш БАССР Югары Советы депутаты (1971–1975).

Тормыш юлы

1932 елның 4 февралендә БАССРның Бакалы районы, Мостафа авылында башкорт гаиләсендә туган.

Туган авылында урта мәктәпне, 1956 елда Октябрьский нефть техникумын тәмамлый[1].

Хезмәт юлын 1956 елда «Туймазабурнефть» трестының 4 номерлы бораулау конторасында бораулаучы ярдәмчесе булып башлый. 1960 елдан «Башнефть» җитештерү берләшмәсенең Бораулау эшләре идарәсендә бораулау мастеры булып эшли. 1970—1994 елларда — үзәк инженер-техник хезмәтенең (ЦИТС) бораулау мастеры, өлкән технологы, смена башлыгы, инженер-технологы[2].

Әхмәтгәрәев җитәкләгән бригада тармакта алдынгылар рәтендә була. Тизләтелгән бораулау методларын кертү, хезмәтне рациональ оештыру һәм материалларны экономияләү нәтиҗәсендә, коллектив, сигезенче бишьеллыкның (1966—1970) биремнәрен 1970 елның апрелендә үк вакытыннан алда үтәп, 119 429 метр бораулый. 1970 елның маенда бригада киләсе бишьеллык хисабына эшли башлый, ел дәвамында планнан тыш өстәмә 23 571 метр бораулый. Экономияләнгән акчалар (бишьеллыкта 540,1 мең сум) хисабына өстәмә 10 скважина бораулана[3].

Бригаданың җитештерүчәнлеге даими үсә: 1965 елда 24 795 метрдан 1970 елда 34 000 метрга кадәр, бу ул вакытта Башкортстанның төньяк-көнбатыш ятмаларындагы бораулау бригадалары арасында иң югары күрсәткеч була. Айлык бораулау тизлеге 1965 елда станокка 2153 метрдан 1970 елда 2453 метрга кадәр арта. Бригада берничә тапкыр тармак рекордлары куя: 1968 елда — 5196 метр, ә 1970 елның маенда — аена станокка 7232 метр[3].

Бишьеллык биремнәрен үтәүдәге уңышлары һәм югары техник-икътисади күрсәткечләргә ирешкәне өчен, СССР Югары Советы Президиумының 1971 елның 30 мартындагы Указы белән Ә. Җ. Әхмәтгәрәевкә Социалистик Хезмәт Герое исеме бирелә, аңа Ленин ордены һәм «Урак һәм Чүкеч» алтын медале тапшырыла[4].

VIII чакырылыш БАССР Югары Советы депутаты (1971—1975)[2].

2002 елның 28 августында вафат була, Нефтекама шәһәрендә җирләнгән[1][2].

Бүләкләре

  • Социалистик Хезмәт Герое (1971 елның 30 марты)[1];
  • Ленин ордены (1971 елның 30 марты);
  • «Урак һәм Чүкеч» медале (1971 елның 30 марты);
  • «Хезмәт фидакарьлеге өчен» медале;
  • «Владимир Ильич Ленинның тууына 100 ел тулу уңаеннан фидакарь хезмәт өчен (Хәрби батырлык өчен)» юбилей медале (1970);
  • башка дәүләт һәм тармак медальләре;
  • Башкорт АССРның атказанган нефтьчесе (1969)[2];
  • Нефтекама шәһәренең мактаулы гражданы[5].

Исемен мәңгеләштерү

А. З. Әхмәтгәрәевнең исеме Башкорт АССРның Хезмәт даны китабына, Башкортстанның энциклопедик басмаларына кертелгән. Аның хезмәт биографиясе нефть тармагының яшь хезмәткәрләре өчен үрнәк булып тора[2].

Искәрмәләр

  1. ↑ 1 2 3 «Ил геройлары» халыкара патриотик интернет-проектында  Ахметгареев Акмалетдин Зиганович
  2. ↑ 1 2 3 4 5 Каримова И. Г. Әкмалетдин Әхмәтгәрәев // Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа : ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-306-8.
  3. ↑ 1 2 Ахметгареев Акмалетдин Зиганович // Профессионалы нефтегазовой отрасли. Книга 2. — М.: Изд-во «Нефтяное хозяйство», 2004. — С. 15—16.
  4. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 30 марта 1971 года № 598 «О присвоении звания Героя Социалистического Труда работникам предприятий нефтяной промышленности» // Ведомости Верховного Совета СССР. — 1971. — № 13. — Ст. 139.
  5. ↑ Почётные граждане города Нефтекамска. Официальный сайт Администрации городского округа г. Нефтекамск. Мөрәҗәгать итү датасы: 1 февраль 2026. Архивировано 1 февраль 2026 года.

Әдәбият

  • Каримова И. Г. Ахметгареев Акмалетдин Зиганович // Башкирская энциклопедия. В 7 т. — Уфа, 2005. — Т. 1: А—Б. — С. 498.
  • Герои труда: Справочник о Героях Социалистического Труда и кавалерах ордена Трудовой Славы трёх степеней из Башкортостана / сост. Р. А. Валишин [и др.]. — Уфа: Китап, 2011. — 432 с. — ISBN 978-5-295-05228-6.
  • Профессионалы нефтегазовой отрасли. Книга 2. — М.: Издательство «Нефтяное хозяйство», 2004. — 496 с.

Сылтамалар

«Ил геройлары» халыкара патриотик интернет-проектында  Ахметгареев Акмалетдин Зиганович

Төркемнәр