Әлфинур Вахитова
Әлфинур Зариф кызы Вахитова (кыз фамилиясе Әхмәлетдинова; баш. Вахитова Әлфинур Зариф ҡыҙы; 20 ноябрь 1931, Мәләвез районы, Башкорт Автономияле Совет Социалистик Республикасы — 20 май 2021, Уфа) — СССР һәм Россия шагыйрәсе, балалар язучысы һәм журналист. Башкорт телендә балалар өчен әсәрләр авторы. 1994 елдан — Башкортстан Республикасы Язучылар берлеге әгъзасы[2]. БАССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1986).
Тәрҗемәи хәле
1931 елның 20 ноябрендә Башкорт АССРның Мәләвез районы Килтәй авылында туа[3].
Балачак елларын Сарыш авылында үткәрә, анда башлангыч мәктәпне, 1952 елда Йомагуҗа башкорт урта мәктәбен тәмамлый. Шуннан соң бер ел дәвамында Йомагуҗа район хастаханәсенең амбулаториясендә эшли[4][5].
1953—1955 елларда Әбет җидееллык мәктәбендә, Түбән Ташлы һәм Алимгол башлангыч мәктәпләрендә укыта. 1956—1957 елларда Салават медицина училищесында укый[4].
1958 елда «Совет Башҡортостаны» газеты редакциясендә әдәби хезмәткәр булып эшли башлый. 1959—1993 елларда «Йәншишмә» республика балалар газеты редакциясендә эшли[6].
Бөтенсоюз ленинчыл коммунистик яшьләр союзы Үзәк комитеты каршындагы «Журналистика» белгечлеге буенча Үзәк комсомол мәктәбен тәмамлый[6].
Авырудан соң, 2021 елның 24 маенда Уфада вафат була[6].
Иҗаты
Беренче шигыре, аңа 14 яшь булганда, «Ударсы» («Ударник») район газетында басылып чыга. Соңрак аның әсәрләре «Ленинец» республика яшьләр газетасында басыла[5].
Әлфинур Вахитованың «Сәскә ата гөлдәрем» («Минем гөлләрем чәчәк ата») исемле беренче шигырьләр китабы 1962 елда нәшер ителә.
Аның шигырьләре 2007 елда «Китап» нәшриятында басылып чыккан «Гасырлар авазы» Башкортстан шигърияте антологиясенә кертелгән[6].
Китаплары
- Вахитова А. З. Сәскә ата гөлдәрем: шиғырҙар [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1962.
- Вахитова А. З. Күстәнәс: балалар өсөн шиғырҙар [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1966.
- Вахитова А. З. Ёлочка-иголочка: шиғырҙар [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1970.
- Вахитова А. З. Кем ғәйепле?: балалар өсөн шиғырҙар [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1975.
- Вахитова А. З. Хат яҙа беләм: шиғырҙар [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1983.
- Вахитова А. З. Ғәли бабай баҡсаһы: әкиәттәр [башк.]. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1986.
- Вахитова А. З. Дуҫлыҡ утрауы: хикәйәләр, тәржемәләр, инсценировкалар һәм әкиәттәр [башк.]. — Өфө: Китап, 2006.[7].
Бүләкләре, мактаулы исемнәре
- Башкорт АССРның атказанган мәдәният хезмәткәре (1986)[2].
Исемен мәңгеләштерү
Башкортстан Республикасының Күгәрчен районы Йомагуҗа 1 нче урта мәктәбе музеенда Әлфинур Вахитовага багышланган почмак ясалган, анда аның автографлары белән китаплары саклана[6].
Искәрмәләр
- ↑ 1 2 Башинформ / за ред. А. В. Валиев — 1992.
- ↑ 1 2 Вахитова Альфинур Зариповна (рус.). Башкирская энциклопедия (10 октябрь 2019). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
- ↑ Вахитова (Акмалетдинова) Альфинур Зариповна (Зарифовна) (рус.). Литературная карта Республики Башкортостан (1 гыйнвар 2025). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
- ↑ 1 2 Альфинур Зариповна Вахитова (рус.). Сайт села Юмагузино (14 август 2026). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
- ↑ 1 2 Библиотечное мероприятие, посвящённое творчеству Альфинур Вахитовой (рус.). Культурно-образовательный центр Республики Башкортостан (1 гыйнвар 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
- ↑ 1 2 3 4 5 В Уфе ушла из жизни детская поэтесса и ветеран журналистики Альфинур Вахитова (рус.). Башҡортостан (21 май 2021). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
- ↑ Литературная карта Мелеузовского района. Альфинур Вахитова (рус.). Мелеузовская централизованная библиотечная система (1 август 2020). Мөрәҗәгать итү датасы: 14 август 2026.
Әдәбият
- Кинйәбулатова К. Иҗат — балаларга [башк.] // Башкортостан кызы. — 2004. — № 11.
- Башкортстан язучылары: белешмәлек / төз.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гәрәева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 118 б.
- Янбәк Р. Сүз белән тәрбияләү [башк.] // Башкортостан. — 2001. — 20 ноябрь.